II SA/Bk 14/23

WyrokWSA w Białymstoku2023-02-07

Skład orzekający: Małgorzata Roleder, Marta Joanna Czubkowska, Elżbieta Lemańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budynek gospodarczo-garażowy o powierzchni przekraczającej 50 m2, wybudowany bez pozwolenia na budowę, ale na podstawie zgłoszenia, może być legalizowany w trybie art. 48 Prawa budowlanego, czy też powinien być traktowany jako samowola budowlana podlegająca procedurze z art. 50-51 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Budynek gospodarczo-garażowy o powierzchni przekraczającej 50 m2, wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, nawet jeśli istniało zgłoszenie dotyczące mniejszego obiektu, stanowi samowolę budowlaną i podlega procedurze legalizacyjnej na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Organ nadzoru budowlanego prawidłowo wszczął postępowanie legalizacyjne, a nie procedurę naprawczą z art. 50-51 P.b., ponieważ zakres faktycznie wykonanych robót budowlanych ewidentnie wykroczył poza zakres zgłoszenia i wymagał pozwolenia na budowę.
Stan faktyczny
Skarżący J. G. kwestionował postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B., które utrzymało w mocy postanowienie PINB wstrzymujące roboty budowlane na budynku gospodarczo-garażowym. Budynek ten, o powierzchni przekraczającej 50 m2, został wzniesiony bez wymaganego pozwolenia na budowę, mimo że skarżący w 2008 r. złożył zgłoszenie budowy budynku gospodarczego. Skarżący twierdził, że działał w błędzie, a budynek powstał na podstawie dwóch zgłoszeń (gospodarczego i garażowego) i powinien być traktowany jako uzupełnienie zabudowy zagrodowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska, sędzia WSA Elżbieta Lemańska, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 lutego 2023 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. G. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...], po rozpoznaniu zażalenia J. G. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] października 2022 r. nr [...] wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych na budynku gospodarczo-garażowym na działce o nr geod. [...] przy ul. K. 78 w K. gm. C., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Jak wynika z akt sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (dalej w skrócie: "PINB") zawiadomieniem z dnia 2 grudnia 2021 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie legalności budynku gospodarczo-garażowego, zlokalizowanego na działce nr geod. [...] przy ul. K. 78 w K. gm. C., stanowiącej własność J.G. (powoływanego dalej jako "skarżący"). W wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] grudnia 2021 r. oraz [...] sierpnia 2022 r., PINB ustalił, że przedmiotowy budynek to obiekt murowany, z dachem o konstrukcji drewnianej, jednospadowym krytym blachą, ze spadkiem połaci dachowej na teren działki własnej inwestora. Budynek jest orynnowany oraz ma wykonane obróbki blacharskie. Przedmiotowy budynek jest usytuowany wzdłuż ogrodzenia z działką nr geod. [...] i działką nr geod. [...], a okap dachu wystaje na działkę o nr geod. [...] na ok. 0,16-0,20 m. W toku prowadzonego postępowania PINB uzyskał ze Starostwa Powiatowego w B. Wydział Architektury informację z dnia 13 grudnia 2021 r., że skarżący w dniu 23 kwietnia 2008 r. złożył skuteczne zgłoszenie (nr rej. [...]) o zamiarze realizacji budynku gospodarczego na przedmiotowej działce. Dokumentacja dołączona do zgłoszenia nie zachowała się jednak z uwagi na upływ czasu, a w rejestrze pozwoleń na budowę z lat 1999-2021 brak jest informacji o uzyskaniu pozwolenia na budowę na realizację budynku na ww. działce. Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego PINB postanowieniem z dnia [...] października 2022r. nr [...], w oparciu o art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2021r. poz. 2351 ze zm., dalej w skrócie "P.b."), wstrzymał prowadzenie robót budowlanych w budynku gospodarczo-garażowym na działce o nr geod. [...] przy ul. K. 78 w K. gm. C. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ I instancji stwierdził, że przedmiotowy budynek gospodarczo-garażowy powstał bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Odwołując się zaś do uzyskanej ze Starostwa Powiatowego informacji o zgłoszeniu przez skarżącego zamiaru realizacji budynku gospodarczego na przedmiotowej działce, organ I instancji doszedł do wniosku, że zgłoszenie to nie znajduje aktualnie zastosowania albowiem powierzchnia wzniesionego budynku przekracza 50 m2, a sam budynek ma podstawę zbliżoną do prostokąta o nieregularnych kształtach, o szerokości 5,92 m i 6,16 m oraz długości 8,62 m i 9,84 m. Opierając się na powyższych ustaleniach PINB poinformował jednocześnie skarżącego o możliwości złożenia wniosku o legalizację, a także o konsekwencjach niezłożenia tego wniosku oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej i o zasadach obliczania tej opłaty. Zażalenie na ww. postanowienie wniósł skarżący zarzucając mu naruszenie art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 P.b. poprzez jego nieuprawnione zastosowanie oraz domagając się umorzenia wszczętego postępowania z uwagi na działanie inwestora w błędzie i znikomą szkodliwość społeczną czynu. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. nie podzielił argumentacji zażalenia i postanowieniem z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] utrzymał zaskarżone postanowieni w mocy podzielając stanowisko PINB, że budowa kontrowanego budynku gospodarczego o powierzchni przekraczającej 50 m2 wymagała pozwolenia na budowę. Wymóg ten obowiązywał zarówno w dacie budowy ww. budynku, jak i obecnie. Jak podkreślił organ II Instancji w dacie budowy, tj. w 2008 roku obowiązywały przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, które w art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a wyłączały spod obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę parterowe budynki gospodarcze, związane z produkcją rolną i uzupełniające zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej, o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m. Budowa tych budynków wymagała jednak zgłoszenia, zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym w dacie budowy. Ponadto pozwolenia na budowę nie wymagała, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie mogła przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Budowa tych budynków wymagała jednak zgłoszenia, zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym w dacie budowy. W ocenie PWINB budynek zrealizowany przez skarżącego nie podlegał ww. wyłączeniom ustawowym albowiem ma powierzchnię zabudowy przekraczającą 50 m2, a rozpiętość jego konstrukcji to 5,92 m i 6,16 m. Odwołując się zaś do obecnie obowiązujących przepisów, PWINB przypomniał, że zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 1 lit. a P.b. z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i zgłoszenia zamiaru ich budowy zwolniona jest budowa parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, jeżeli obiekty te są związane z produkcją rolną i uzupełniają zabudowę zagrodową. Pozostawiony został jednak wymóg zgłaszania zamiaru budowy budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2 w innych niż w/w przypadkach. Zatem również obecnie budowa budynku o wymiarach analogicznych do przedmiotu niniejszego postępowania administracyjnego nie podlega wyłączeniom ustawowym i wiąże się z obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Reasumując PWINB stwierdził, że przepisy prawa, czy to obowiązujące w dacie budowy, czy też obecnie, nie zwalniały inwestora spod obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Skoro zaś skarżący nie legitymuje się wymaganym pozwoleniem na budowę, a dokonane w 2008 roku skuteczne zgłoszenie obejmuje budynek o mniejszych wymiarach - właściwych do zgłoszenia zamiaru budowy, to w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z samowolą budowlaną, co skutkowało wszczęciem procedury legalizacyjnej. Brak jest również podstaw do potraktowania budynku jako dwóch obiektów budowlanych zrealizowanych w oparciu o zgłoszenie lub zgłoszenia. PWINB zwrócił także uwagę, że znajdująca się w aktach sprawy mapa poinwentaryzacyjna z 2009 r. udostępniona przez skarżącego wskazuje, że na działce [...] przy ul. K. w K. zrealizowano jeden budynek o przywołanych wyżej wymiarach. Odpowiadając zaś na zarzuty zawarte w zażaleniu organ stwierdził brak podstaw do umorzenia postępowania, podkreślając, że w niniejszej sprawie postępowanie nie jest bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 Kpa. Jego przedmiotem jest samowolna budowa budynku, co uzasadniało interwencję organów nadzoru budowlanego w tej sprawie. Odnosząc się zaś do informacji skarżącego o opłacaniu podatku od nieruchomości za zrealizowany budynek gospodarczo-garażowy, PWINB stwierdził, że okoliczność ta nie ma wpływu na fakt, że przedmiotowy obiekt powstał bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę i wymaga postępowania legalizacyjnego. Powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku zaskarżył w całości skarżący domagając się jego uchylenia oraz poprzedzającego jego wydanie postanowienia PINB z dnia [...] października 2022 r., jako wydanych z naruszeniem art. 48 ust. 1 pkt. 1 i ust. 3 P.b., poprzez błędną wykładnię i jego niewłaściwe zastosowanie. Skarżący zwrócił się też ewentualnie o umorzenie postępowania z uwagi na działanie inwestora w błędzie i znikomą szkodliwość społeczną czynu. Uzasadniając skargę jej autor podkreślił, że zgłoszenie wykonania określonych robót budowlanych i brak sprzeciwu właściwego organu wyłącza co do zasady ustalenie, że roboty te były wykonane w warunkach uzasadniających zastosowanie art. 48 P.b., chyba że rzeczywistym zamiarem inwestora było obejście przepisów o uzyskaniu pozwolenia na budowę. W przedmiotowej sprawie inwestor nie działał w celu obejścia przepisów o uzyskaniu pozwolenia na budowę, ale był przekonany, że dwa razy dokonał zgłoszenia budynków. Raz budynku gospodarczego, a następnie budynku garażowego. Dlatego wymiar dwóch budynków wskazanych na mapie poinwentaryzacyjnej jako jeden budynek wynosi ok. 54 m2. Skarżący podkreślił jednocześnie, że nie był świadomy, że nie można łączyć dwóch budynków jednym dachem i wspólną ścianą oraz, że w takim przypadku prawo budowlane traktuje te budynki jako jeden budynek i że dodatkowo wymaga się dla takiego budynku pozwolenia na budowę. Dodatkowo zaznaczył, że skoro skutecznie zgłosił budowę budynku gospodarczego na stanowiącej jego własność działce i zgłoszenie zostało przyjęte, a budynek został zrealizowany niezgodnie ze zgłoszeniem, to w takiej sytuacji organ powinien zastosować procedurę naprawczą w oparciu o przepisy art. 50-51 P.b., a nie art. 48 ust. 1 pkt. 1 i ust. 3 ww. ustawy. Co do braku drugiego zgłoszenia skarżący stwierdził, że wybudowany budynek od początku był związany z produkcją rolną i wykorzystywany do przechowywania płodów rolnych, środków ochrony roślin i innych przedmiotów związanych z produkcją rolną. Stanowił zatem uzupełnienie zabudowy zagrodowej, albowiem jak zaznaczył skarżący prowadzi on gospodarstwo rolne po rodzicach od 1994 r. i do tej pory uprawia zboże i kukurydzę. PWINB w B. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o umorzenie postępowania z uwagi na działanie inwestora w błędzie i niską szkodliwość społeczną czynu, PWINB uznał go za bezpodstawny, gdyż organy nadzoru budowlanego są zobligowane do podjęcia działań ustawowych w oparciu o przepisy P.b. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem jej zarzuty i argumenty nie podważają legalności zaskarżonego postanowienia. Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd, z punktu widzenia kryterium legalności jest postanowienie wstrzymujące roboty budowlanych na budynku gospodarczo – garażowym, zlokalizowanym na działce nr [...] przy ul. K. 78 w K., gm. C., prowadzone bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonego postanowienia stanowił art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 P.b. Zgodnie z tą regulacją, organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. W postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, zwanego "wnioskiem o legalizację" oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, zwanej "decyzją o legalizacji", a także o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej (ust. 3). Jak wynika zaś z ustaleń organów obu instancji, skarżący na działce o nr [...], położonej przy ul. K. 78 w K., gm. C. zrealizowali murowany budynek gospodarczo – garażowy z dachem o konstrukcji drewnianej, jednospadowym krytym blachą, ze spadkiem połaci dachowej na teren działki własnej inwestora. Budynek jest orynnowany oraz ma wykonane obróbki blacharskie. Przedmiotowy budynek usytuowany jest wzdłuż ogrodzenia z działką nr [...] i działką nr [...]. Okap dachu wystaje na działkę nr [...] na około 0,16-0,20 m. Z akt sprawy wynika, że ww. budynek ma podstawę zbliżoną do prostokąta o nieregularnych kształtach, zaś jego wymiary to szerokość: 5,92 m i 6,16 m oraz długość: 8,62 m i 9,82 m, a zatem powierzchnia przekracza 50 m2. Sporny obiekt został wybudowany bez uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę. Skarżący złożył natomiast skuteczne zgłoszenie z dnia 23 kwietnia 2008 r. obejmujące realizację budynku gospodarczego na przedmiotowej działce. Powyższe okoliczności znajdują potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, w szczególności protokołach kontroli z [...] grudnia 2021 r. oraz z [...] sierpnia 2022 r. oraz załączonej do nich dokumentacji zdjęciowej, a także mapie poinwentaryzacyjnej z 2009 r. oraz wyjaśnieniach samego skarżącego i jako takie nie budzą zastrzeżeń Sądu, co do zasady nie są też kwestionowane przez stronę skarżącą. Spór w sprawie niniejszej sprowadza się natomiast do ustalenia, czy zgłoszenie z dnia [...] kwietnia 2008 r. dotyczące realizacji budynku gospodarczego na przedmiotowej działce, obejmuje sporny budynku, który istnieje na tej działce. Organy orzekające w przedmiotowej sprawie przyjęły, że zrealizowany przez skarżącego budynek gospodarczo – garażowy o powierzchni przekraczającej 50 m2,, który jako jeden obiekt został ujęty na mapie poinwentaryzacyjnej w 2009 r., przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w Starostwie Powiatowym w B., nie mógł być objęty ww. zgłoszeniem, a wobec powyższego wymagał pozwolenia na budowę. Zalegalizowanie samowoli w takim przypadku powinno nastąpić na podstawie art. 48 P.b. Skarżący wywodzi natomiast, że przedmiotowy obiekt został zrealizowany na podstawie dwóch zgłoszeń, raz budynku gospodarczego a raz budynku garażowego, przy czym nie jest w stanie wyjaśnić braku drugiego zgłoszenia. Jednakże nawet w sytuacji uznania, że faktycznie pomylił się i nie dokonał drugiego zgłoszenia, to jednak skoro skutecznie zgłosił budowę budynku gospodarczego, a budynek został zrealizowany niezgodnie ze zgłoszeniem, to w takiej sytuacji organ powinien zastosować procedurę naprawczą w oparciu o art. 50-51 P.b. Sąd rozstrzygając powyższy spór opowiada się za stanowiskiem oraz argumentacją prezentowaną w tym względzie przez organy. Wbrew bowiem twierdzeniom skarżącego, realizacja spornego obiektu budowlanego – budynku gospodarczo – garażowego o powierzchni około 54 m2 nie mogła być objęta zgłoszeniem z dnia [...] kwietnia 2008 r., ani tym bardziej zrealizowana jako odstępstwo od tego zgłoszenia. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 28 ust. 1 P.b, roboty budowlane można rozpocząć wyłącznie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Wymóg ten obowiązywał zarówno w dacie budowy ww. budynku, jak i obecnie. Jednocześnie co istotne w sprawie, budynek o wymiarach analogicznych do przedmiotu niniejszego postępowania nie podlegał (i nadal nie podlega) wyłączeniom ustawowym w zakresie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Jak trafnie bowiem wskazał PWINB, przepisy art 29 ust. 1 pkt 1 lit. a P.b. w brzmieniu na datę budowy, tj. na 2008 r. wyłączały spod obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę parterowe budynki gospodarcze, związane z produkcją rolną i uzupełniające zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej, o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m. Budowa tych budynków wymagała jednak zgłoszenia, zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 P.b. Ponadto pozwolenia na budowę nie wymagała, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie mogła przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Budowa tych budynków wymagała jednak zgłoszenia, zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 P.b. Skoro budynek zrealizowany przez skarżącego na działce nr [...] ma powierzchnię zabudowy przekraczającą 50 m2, a rozpiętość jego konstrukcji to: 5,92 m i 6,16 m, to rację mają organy, że nie podlegał on wyłączeniom ustawowym, o których mowa wyżej. Również obecnie obowiązujące przepisy art. 29 ust. 2 pkt 1 lit. a P.b. zwalniają budowę parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2 z obowiązku uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę i zgłoszenia zamiaru ich budowy, jeżeli obiekty te są związane z produkcją rolną i uzupełniają zabudowę zagrodową. Pozostawiony został jednak wymóg zgłaszania zamiaru budowy budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2 w innych niż ww. przypadkach, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 14 przywołanej ustawy. Treść tego przepisu wskazuje, że w aktualnym stanie prawnym, budynek o wymiarach powyżej 50 m2 nie podlega wyłączeniu z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. W tym stanie rzeczy, podzielić należy stanowisko organów, że przepisy prawa, czy to obowiązujące w dacie budowy, czy też obecnie nie zwalniały inwestora od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę budynku gospodarczego o powierzchnia około 54 m2. Dokonane natomiast skuteczne zgłoszenie z 2008 r. mogło obejmować jedynie budynek o mniejszych wymiarach, właściwych do zgłoszenia zamiaru budowy. Rację ma również PWINB, że wobec braku dokumentów, zarówno w organie administracji architektoniczno-budowlanej, jak i po stronie inwestora, nie można stwierdzić, aby budynek gospodarczo-garażowy, zrealizowany przez skarżącego odpowiadał czy to wymiarami czy lokalizacją obiektowi objętemu tym zgłoszeniem. Z tego też względu brak jest podstaw do potraktowania budynku jako dwóch obiektów budowlanych, zrealizowanych w oparciu o zgłoszenie lub zgłoszenia. Tym bardziej, że twierdzenie skarżącego o dokonaniu zgłoszenia na drugi budynek – budynek garażowy nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Jednocześnie, co istotne, sam skarżący nie potrafi wyjaśnić przyczyny braku takiego dokumentu, wskazując jedynie na przekonanie o dopełnieniu wymaganych prawem formalności. W kontrolowanej sprawie bezsporne jest zatem, że przedmiotowy budynek powstał w warunkach samowoli budowlanej. Jeszcze raz bowiem podkreślić należy, że przedmiotem postępowania jest budynek gospodarczo - garażowy o długości 8,62 m i 9,84 m oraz szerokości 5,92 m i 6,16 m, który w takich wymiarach, jako jeden obiekt został ujęty na mapie poinwentaryzacyjnej w 2009 r., przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w Starostwie Powiatowym w B. (k. 23 akt organu I instancji). Powyższa mapa zdaniem Sądu jednoznacznie potwierdza, że na działce [...] zrealizowano jeden budynek o powierzchni przekraczającej 50 m2. Realizacja zatem budynku gospodarczego o wyżej wskazanych wymiarach wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Skoro zaś skarżący takiego pozwolenia nie posiada, to organy nadzoru budowlanego zasadnie wszczęły procedurę legalizacyjną na podstawie art. 48 P.b. W tym miejscu wyjaśnić należy, że każda samowola budowlana zagrożona jest nakazem rozbiórki, jednakże art. 48 P.b. przewiduje procedury umożliwiające, w ściśle określonych przypadkach, odstąpienie od przymusowej rozbiórki obiektu i jego zalegalizowanie. Odstąpienie od zasady obligatoryjnej rozbiórki samowoli budowlanej możliwe jest wówczas, gdy samowola budowlana jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Kolejnym warunkiem umożliwiającym odstąpienie od przymusowej rozbiórki obiektu lub jego części jest stwierdzenie, że budowa nie narusza przepisów, w tym techniczno - budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Jeżeli zachodzą przedstawione powyżej okoliczności organ nadzoru budowlanego, zgodnie z art. 48 ust. 1 P.b., powinien wstrzymać prowadzenie budowy bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę, bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Na mocy zaś art. 48 ust 3 P.b. organ zobligowany jest pouczyć inwestora o możliwości złożenia wniosku o legalizację, o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w oparciu o właściwie zastosowane przepisy prawa, zaś ich wykładnia w ustalonych w niniejszej sprawie okolicznościach nie budzi zastrzeżeń. Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi wskazać należy, że w sprawie brak było podstaw do zastosowania procedury, o której mowa w art. 50-51 P.b. Uzasadniając powyższy pogląd wskazać należy, że w okolicznościach sprawy, nie można pominąć porównania zakresu robót, które mogły być objęte zgłoszeniem z dnia 23 kwietnia 2008 r., do zakresu robót, które rzeczywiście zostały zrealizowane -zdaniem skarżącego - z powołaniem się na treść tego zgłoszenia. Zgłoszenie, jak wynika z akt administracyjnych dotyczyło budynku gospodarczego i wedle zaprezentowanych wyżej przepisów obowiązujących na datę budowy, mogło dotyczyć jedynie budynku gospodarczego do 35 m2, wykonany zaś budynek gospodarczo – garażowy ma powierzchnię 54 m2. Nie budzi zatem wątpliwości, że zakres rzeczywistych robót budowlanych inwestora wykroczył w sposób ewidentny od zakresu robót zgłoszonych. Powyższe nie może być jednak traktowane, jako istotne odstępstwo od dokonanego zgłoszenia. Jak wskazał WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 17 maja 2018 r. II SA/Bk 111/18, "jeżeli inwestor prowadzi roboty budowlane niezgodnie z dokonanym zgłoszeniem a zakres odstępstw od zgłoszenia wskazuje, że wykonanie robót budowlanych wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, organ nadzoru budowlanego powinien przeprowadzić postępowanie legalizacyjne na podstawie art. 48 Prawa budowlanego". Podobnie stwierdził WSA w Warszawie w wyroku z dnia 18 czerwca 2004 r. IV SA 162/03, wyjaśniając, że jeżeli "zgłoszenie" dotyczy inwestycji wymagającej pozwolenia na budowę, wbrew intencjom zgłaszającego, nie jest "zgłoszeniem" w rozumieniu przepisu art. 30 ust. 1 P.b. Sąd ten zwrócił ponadto uwagę, że "Prawo budowlane wprost przewiduje procedurę naprawczą dla przypadku prowadzenia robót budowlanych z istotnym odstępstwem od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę i zatwierdzonym projekcie budowlanym, natomiast dla prowadzenia robót budowlanych niezgodnie z zakresem zgłoszenia, takiej procedury nie zastrzega, co oznacza, że prawidłowość zastosowania właściwej procedury dla takiego przypadku jest uzależniona od tego, jaki był zakres odstępstw od zgłoszenia. Jeżeli wykonane roboty budowlane wymagały uzyskania pozwolenia na budowę i były robotami budowlanymi zaliczonymi do budowy, definiowanej jako budowa od podstaw, a także odbudowa, rozbudowa i nadbudowa obiektu budowlanego, to poprzestanie na procedurze naprawczej jest niedopuszczalne". Sąd stanowisko to w pełni podziela. Zakwalifikowanie w niniejszej sprawie robót budowlanych według definicji P.b. obowiązujących w dacie ich wykonania, sprawdzenie spełnienia jakich formalności prawnych wymagało przystąpienie do realizacji tych robót budowlanych, ustalenie czy formalności tych dopełnił inwestor a następnie przyporządkowanie tych ustaleń pod konsekwencje prawne przewidziane w art. 48 P.b. nie budzi zastrzeżeń Sądu. W niniejszej sprawie bezspornie mamy do czynienia z budową obiektu budowlanego (od podstaw) o powierzchni około 54 m2,, którego realizacja wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Niekwestionowany zaś fakt braku ww. pozwolenia uzasadniał zastosowanie procedury, o której mowa w art. 48 P.b., celem doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Przekonanie zaś skarżącego, że złożył dwa zgłoszenia, a wobec braku jednego z nich działał w błędzie oraz fakt znikomej w jego ocenie szkodliwości społecznej czynu nie uzasadnia odstąpienia od stosowania prawa w okolicznościach niniejszej sprawy i w efekcie umorzenia omawianego postępowania jako bezprzedmiotowego. Organowi odwoławczemu nie sposób przy tym zarzucić naruszenia przepisów proceduralnych, w tym art. 6, 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., bowiem zaskarżone postanowienie oparte jest na dokładnie i wyczerpująco ustalonym stanie faktycznym, który znajduje odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym, ocenionym w całokształcie bez przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów. Jego uzasadnienie spełnia natomiast wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a., bowiem zawiera m.in. właściwą podstawę prawną, którą prawidłowo zinterpretowano oraz należycie wyjaśniono w pisemnych motywach rozstrzygnięcia, przedstawienie stanu faktycznego sprawy oraz odnosi się do istotnych w sprawie okoliczności i klarownie przedstawia sposób rozumowania organów dokonujących oceny zaistniałych okoliczności oraz subsumcji. Również sąd, działając z urzędu poza granicami skargi, nie dostrzegł żadnych uchybień, które powodowałyby konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. Zauważyć przy tym należy, że ani niezadowolenie strony z zapadłego rozstrzygnięcia, ani subiektywne jej przekonanie o wadliwości zaskarżonego postanowienia, nie mogą same w sobie stanowić podstawy uwzględnienia skargi. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym uzasadnione było treścią art. 119 pkt 3 i art. 120 ww. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło