II SA/Rz 23/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Śliwa po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. H. i R. H. o przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 21 października 2022 r. nr SKO.415.104.2022 w przedmiocie nakazu przywrócenia terenu do poprzedniego sposobu zagospodarowania - postanawia – odmówić przywrócenia Skarżącym terminu do złożenia skargi. Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił - jako wniesioną po terminie - skargę S. H. i R. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 21 października 2022r. nr SKO.415.104.2022 w przedmiocie nakazu przywrócenia terenu do poprzedniego sposobu zagospodarowania. Odpis powyższego orzeczenia doręczony został Pełnomocnikowi Skarżących w dniu 25 stycznia 2023 r. Dnia 1 lutego 2023 r. Pełnomocnik Skarżących złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, załączając jednocześnie jeden jej egzemplarz. Podniósł, że przyczyną spóźnionego wniesienia skargi była niezawiniona przez stronę rozbieżność pomiędzy datą wskazaną na przesyłce pocztowej tj. 24 października 2022 r. a datą przyjętą przez Kancelarię jako data doręczenia decyzji tj. 25 października 2022 r. W dalszej części Pełnomocnik powołał się na art. 168 § 1 ustawy Kodeks postępowania cywilnego, dotyczący przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowych, jak też przytoczył szereg orzeczeń sądowych w tym przedmiocie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności Sąd zauważa, że w toczącym się przed nim postępowaniu zastosowaniu podlegają przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259), a nie przytoczona przez Pełnomocnika regulacja ustawy Kodeks postępowania cywilnego. Następnie wskazać trzeba, że czynność, która została podjęta przez stronę postępowania sądowego już po upływie obowiązującego w tym zakresie terminu jest bezskuteczna, o czym stanowi art. 85 P.p.s.a. Jeśli jednak strona nie dokonała takiej czynności bez swojej winy, wówczas sąd – na jej wniosek – postanowi przywrócenie terminu. Możliwość taką przewidziano w art. 86 § 1 P.p.s.a. Warunkiem przystąpienia przez sąd do oceny tego rodzaju wniosku jest to, by został on złożony w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.), a nadto, by równocześnie z wnioskiem strona dokonała czynności, której wcześniej nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Wymogi te zostały w warunkach niniejszej sprawy spełnione, bowiem jako przyczynę uchybienia terminu Pełnomocnik Skarżących wskazał błędnie zarejestrowaną przez sekretariat Jego Kancelarii datę doręczenia skarżonej decyzji SKO w Przemyślu, o czym wiedzę uzyskał z dniem doręczenia Mu odpisu postanowienia tut. Sądu o odrzuceniu skargi, które to doręczenie miało miejsce w dniu 25 stycznia 2023 r., zaś wniosek o przywrócenie terminu złożono 1 lutego 2023r. Jednocześnie z nim złożona została ponownie skarga. Oprócz jednak tych warunków, do uwzględnienia wniosku strony, konieczne jest by ta uprawdopodobniła okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, co wynika z brzmienia art. 87 § 2 P.p.s.a. W uwarunkowaniach sprawy Pełnomocnik Skarżących podał wprawdzie taką okoliczność, jednakże w żadnym razie nie może ona zostać uznana jako świadcząca o braku Jego winy, przy czym Jego zachowanie obciąża Strony, które reprezentuje. O tym, że podniesiona we wniosku argumentacja nie stanowi o braku zawinienia przesądza już zresztą orzecznictwo, na które powołał się Pełnomocnik, a które wskazuje, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od podmiotu należycie dbającego o swoje własne, życiowo ważne sprawy, przy czym możliwość przywrócenia terminu wyłączają nawet takie zachowania, którym można przypisać charakter lekkiego niedbalstwa. Przywrócenie terminu ma zatem charakter wyjątkowy, a tym samym może mieć miejsce tylko wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując zdrowiem lub życiem własnym bądź innych lub nie narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. Okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu powinny być niezależne od strony i nieprzewidywalne. Mając to na uwadze stwierdzić należy, iż błędne przekonanie strony co do daty doręczenia jej decyzji, która może być następnie zaskarżona z pewnością nie usprawiedliwia uchybienia terminu. Nieuwagi czy zaniedbania nie można bowiem kwalifikować jako braku winy będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu. Podkreślenia wymaga, że Skarżący są reprezentowani przez zawodowego pełnomocnika – adwokata. Kryterium braku winy w uchybieniu terminowi należy zatem oceniać z uwzględnieniem miernika staranności wymaganego przy dokonywaniu czynności procesowych przez tego pełnomocnika, bez względu na to, czy przy dokonywaniu danej czynności pełnomocnik posłużył się osobami trzecimi (w niniejszej sprawie – pracownikami swojej Kancelarii). W związku więc z tym, że nie został w sprawie uprawdopodobniony brak winy w spóźnionym złożeniu skargi na wymienioną na wstępie decyzję SKO w Przemyślu, orzeczono o odmowie przywrócenia Skarżącym terminu do złożenia skargi na tę decyzję, czego podstawę stanowił art. 86 § 1 i art. 87 § 2 P.p.s.a.