II SAB/Wa 470/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kwiecińska po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. P. na bezczynność Posła na Sejm Rzeczpospolitej Polskiej J. K. w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] listopada 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej. postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić stronie skarżącej – R. P. – kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem uiszczonego wpisu od skargi. Pismem z [...] listopada 2021 r. – wiadomość e-mail wysłana z adresu: [...] – R. P. (dalej: "Skarżący") skierował do Posła na Sejm Rzeczypospolitej J. K. wniosek o udostępnienie informacji publicznej, powołując się przy tym na tryb dostępu do informacji publicznej i ujawnienia wiedzy o działaniach podjętych przez organy Rzeczypospolitej Polskiej i podmioty finansowane ze środków Rzeczypospolitej Polskiej w wyniku ustaleń poczynionych przez członków i działaczy partii politycznych: [...] oraz [...], w zakresie naruszania praw dzieci i polskich rodzin w stosunkach międzynarodowych w Unii Europejskiej. Skarżący w ww. korespondencji wezwał posła J. K. do udzielenia informacji publicznej, obejmującej udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: 1. Czy wskazane pismem Pana J. K. z dnia [...] sierpnia 2017 r. (znak: [...]) "niepokojące sygnały o sprawach polskich matek (...) oraz polskich dzieci, które wbrew swojemu dobru są wywożone z naszego kraju przez ojców cudzoziemców albo w związku z tzw. adopcjami zagranicznymi" zostały przez Pana J. K. w czasie od dnia [...] sierpnia 2017 r. do dnia [...] stycznia 2021 r. objęte czynnościami wynikającymi z obowiązków państwowych lub publicznych? 2. Jakie czynności wynikające z obowiązków państwowych lub publicznych podjął w wyżej określonych sprawach matek i dzieci oraz ochrony dziecka i rodziny Pan J. K., który otrzymał – wedle wyrażenia zawartego w jego piśmie z dnia [...] sierpnia 2017 r. ([...]) – "niepokojące sygnały o sprawach polskich matek (...) oraz polskich dzieci, które w brew swojemu dobru są wywożone z naszego kraju przez ojców cudzoziemców albo w związku z tzw. adopcjami zagranicznymi", w szczególności w odniesieniu do owych "adopcji zagranicznych"? 3. Czy Pan J. K. otrzymał korespondencję prezydium sejmowej Komisji do Spraw Petycji w wyżej określonych sprawach matek i dzieci, o której udostępnienie zwracał się do posła A. S., zastępcy przewodniczącego tej komisji, pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r. (znak: [...])? 4. Czy Pan J. K. otrzymał jakąkolwiek informację o załatwieniu petycji "w sprawie wystąpień skargowych Rzeczypospolitej na naruszanie praw polskich dzieci w Republice Federalnej Niemiec", którą wspomniał pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r. (znak: [...])? 5. Czy Pan J. K. zwracał się w czasie od dnia [...] sierpnia 2017 r. do dnia [...] stycznia 2021 r. do prezydium sejmowej Komisji do Spraw Petycji lub do Prezydium Sejmu lub do jakiegokolwiek innego podmiotu o informacje o przeprowadzeniu albo nieprzeprowadzeniu "rozważań" nad omówieniem spraw matek i dzieci "na wspólnym posiedzeniu komisji sejmowych z udziałem przedstawicieli resortów sprawiedliwości i spraw zagranicznych, zainteresowanych organizacji pozarządowych, pokrzywdzonych oraz mediów" lub otrzymał informacje o takim posiedzeniu? Pismem z [...] kwietnia 2022 r. organ poinformował Skarżącego, iż poseł nie jest organem administracji publicznej i nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej. Skarżący pismem z dnia 20 kwietnia 2022 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Posła na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej J. K., w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] listopada 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej. Pod skargą podpisał się R. P., jednocześnie jako stronę skarżącą oznaczył siebie (R. P.), jak i Fundację [...]. Pismem z dnia 19 sierpnia 2022 r. Skarżący poinformował Sąd, w odpowiedzi na wezwanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 sierpnia 2022 r., że stroną skarżącą w niniejszej sprawie jest R. P. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi, wskazując, iż korespondencja Skarżącego w żaden sposób nie dotyczyła zagadnień związanych z funkcjonowaniem partii politycznej [...], natomiast skupiała się na działalności poselskiej lub odnosiła się do szeroko pojętej władzy publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Obowiązujące uregulowania prawne nie wywołują wątpliwości co do niezaliczenia posłów na Sejm RP jako podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej. Należy w pełni zaakceptować wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 2287/11 pogląd, iż poseł na Sejm RP nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Podstawowy katalog podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej został wskazany w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej: "u.d.i.p"). Przedmiotowym obowiązkiem są objęte władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne wymienione w tym przepisie. Oznacza to, że w każdym przypadku dokonywania oceny, czy określony podmiot jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej, konieczne jest ustalenie czy podmiot ten mieści się w tym ogólnym określeniu "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne". W związku z powyższym poseł na Sejm RP byłby podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej tylko w przypadku, gdyby sprawował władzę publiczną, bądź wykonywał zadania publiczne. Jak wynika z przepisów Konstytucji RP poseł na Sejm RP jest przedstawicielem Narodu, którego nie wiążą instrukcje wyborców (art. 104 ust. 1). Jest więc reprezentantem społeczeństwa oraz realizuje program w trakcie wykonywania powierzonego mu mandatu. Doprecyzowanie przepisów Konstytucji RP, określających prawa i obowiązku posłów i senatorów stanowi ustawa z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz.U. z 2022 r., poz. 1339). Z art. 1 ust. 2 ww. ustawy wynika, iż do obowiązków posła należy informowanie wyborców o swojej pracy i działalności organu, do którego zostali wybrani, a zgodnie z art. 13 ust. 1 ww. ustawy – posłów obowiązuje obecność oraz czynny udział w posiedzeniach Sejmu lub Senatu oraz Zgromadzenia Narodowego, a także ich organów, do których zostali wybrani. Z powołanych przepisów ustrojowych, określających status posła na Sejm RP nie można wywieść, iż jest on podmiotem sprawującym władzę publiczną, bądź wykonującym zadania publiczne. Co prawda art. 61 Konstytucji RP stanowi, iż obywatel ma prawo do uzyskiwania m. in. informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, jednak według ust. 4 tego przepisu, tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy, a w odniesieniu do Sejmu i Senatu ich regulaminy. Delegacja zawarta w art. 61 ust. 4 Konstytucji stanowi upoważnienie (zobowiązanie) do ustaleń proceduralnego sposobu załatwiania spraw dostępu do informacji publicznej i korzystania z dokumentów zawierających informacje publiczne, których uregulowanie Konstytucja powierza wyłącznie ustawie, którą w niniejszej sprawie jest u.d.i.p. Stosownie do treści art. 1 ust. 1 ww. ustawy każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie (art. 2 ust. 1 u.d.i.p.). Katalog podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej został zawarty w art. 4 tej ustawy i jest on katalogiem otwartym. Nie można jednak zapomnieć, iż przykładowe wyliczenie podmiotów zobowiązanych w art. 4 w ust. 1 w punktach od 1 do 5, u.d.i.p. poprzedzone jest ogólnym określeniem, że są to "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne", do których poseł na Sejm RP jako indywidualna osoba się nie zalicza (por. postanowienie NSA z dnia 6 grudnia 2012 r. sygn. akt I OSK 2843/12 oraz postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 21 sierpnia 2012 r. sygn. akt IV SAB/Gl 96/12, dostępne w CBOSA). Konkludując wskazać należy, że poseł na Sejm RP nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, zatem do wniosku Skarżącego nie będą miały zastosowania przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, a co się z tym wiąże skarga na bezczynność posła na Sejm RP w tym zakresie nie mieści się w wyżej wskazanym katalogu spraw poddanych kognicji sądów administracyjnych. W tym stanie rzeczy skargę należało uznać za niedopuszczalną, co w świetle regulacji art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi przesłankę jej odrzucenia. O zwrocie wpisu Sąd orzekł na zasadzie art. 232 § 1 p.p.s.a.