III SAB/Gl 40/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 marca 2023 r. sprawy ze skargi M. J. na bezczynność Prezydenta Miasta K. w przedmiocie wpisu do rejestru zgromadzeń postanawia: odrzucić skargę. Pismem z 14 stycznia 2021 r M.J. (dalej: Skarżący) złożył skargę na bezczynność Prezydenta Miasta K. (dalej: organ) w przedmiocie wpisu do rejestru publicznego - rejestru zgromadzeń. W jej uzasadnieniu wskazał, że zawiadomieniem z 25 grudnia 2020 r. notyfikował zgromadzenie publiczne, które miało odbyć się 31 grudnia 2020 r. Zgromadzenie to nie zostało zakazane. Pismem z 28 grudnia 2020 r. organ poinformował Skarżącego o warunkach odbycia zgromadzenia, jednak do dnia sporządzenia skargi nie dokonano zarejestrowania zgromadzenia w rejestrze publicznym. W piśmie wskazano na rzekomy brak możliwości dokonania zarejestrowania zgromadzenia. Skarżący podniósł także, że ustawa Prawo o zgromadzeniach nie przewiduje możliwości organu odstąpienia od rejestracji zgromadzenia i dokonania wpisu w rejestru publicznego. Pismem nadanym dnia 7 stycznia 2021 r. strona wzywała organ do dokonania wpisu zgromadzenia w rejestrze publicznym, jednak pismo nie odniosło skutku. Rejestr zgromadzeń za 2020 r. został usunięty ze strony: https:// bip.katowice.eu. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta K. podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko powołał się na treść § 26 Rozporządzenia Rady Ministrów z 21 grudnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem epidemii, który formalnie uniemożliwiał przemieszczanie się na obszarze Rzeczpospolitej Polskiej w zgłoszonych przez organizatora godzinach tj. od godz. 19:00 w dniu 31 grudnia 2020 r. do godz.6:00 w dniu 1 stycznia 2021 r. niniejsze zgłoszenie (zaplanowane rozpoczęcie zgromadzenia o 19:30) należało uznać za bezprzedmiotowe. Negatywne stanowisko w kwestii możliwości przeprowadzenia przedmiotowego zgromadzenia zajął również Państwowy Inspektor Sanitarny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej: p.p.s.a.) dopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej uzależniona jest od uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy, stosownie do treści § 2 powyższego przepisu, rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. w sprawie ze skargi na bezczynność organu administracji takim środkiem zaskarżenia jest ponaglenie, o którym mowa w art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000; dalej: k.p.a.). Jak wynika bowiem z treści art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. stronie służy prawo wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność). Ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (art. 37 § 3 pkt 1 k.p.a.); do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (art. 37 § 3 pkt 2 k.p.a.). Wreszcie na mocy art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z powołanych wyżej przepisów bezspornie wynika, że wnosząc skargę na bezczynność organu administracji skarżący obowiązany jest wykazać, że skorzystał z trybu przewidzianego w art. 37 § 1 k.p.a. Pismem z 9 marca 2021 r. Sąd wezwał Skarżącego do wskazania czy i kiedy skierował ponaglenie do organu wyższego stopnia - Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. W odpowiedzi na nie Skarżący wskazał, że ustawa Prawo o zgromadzeniach nie przewiduje nadrzędności SKO nad organem miasta lub gminy w zakresie tego rodzaju postępowań. Organem nadrzędnym w tego rodzaju postępowaniach jest Sąd Okręgowy właściwy dla siedziby gminy ale jedynie w sytuacjach enumeratywnie przewidzianych w ustawie (zakaz zgromadzenia). Powołał się na wyrok WSA w Gliwicach sygn. akt II SAB/Gl 135/20, w którym wskazano potrzebę ponaglenia organu gminy, a nie SKO. Zgodnie z art. 6 ustawy z 24 lipca 2015 r. Prawo o zgromadzeniach (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 1369) zadania w zakresie postępowania w sprawach dotyczących zgromadzeń należą do zadań zleconych gminie, na obszarze której jest organizowane zgromadzenie. Są to zatem zadania z zakresu administracji publicznej, prowadzone także w oparciu o przepisy k.p.a, o ile z samej ustawy nie wynika nic innego. Takim wyjątkiem jest wspomniane przez Skarżącego wniesienie odwołania do sądu powszechnego od decyzji zakazującej zgromadzenia, wydanej na podstawie art. 14 Prawa o zgromadzeniach. Zatem, jeżeli organ nie rejestruje zgromadzenia, to jego negatywne stanowisko winno przybrać formę decyzji administracyjnej, o jakiej mowa w art. 107 k.p.a. W konsekwencji podmiot ubiegający się o rejestrację zgromadzenia, przed wniesieniem skargi na bezczynność jest zobowiązany do wyczerpania procedury wyżej opisanej. W świetle art. 17 pkt 1 k.p.a organ wyższego stopnia w stosunku do gminy jest samorządowe kolegium odwoławcze, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. O ile przepis szczególny nie stanowi inaczej. Raz jeszcze należy zaznaczyć, że art. 16 ust. 1 Prawa o zgromadzeniach jedynie odwołanie nakazuje wnosić do sądu okręgowego., ale już np. w odniesieniu rozprawy administracyjnej - art. 13 ustawy przewiduje stosowanie regulacji k.p.a. Zatem skoro Skarżący nie skierował ponaglenia do właściwego Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. to tym samym nie wyczerpał trybu wnoszenia skargi na bezczynność organu. W konsekwencji jego skargę, jako niedopuszczalną odrzucono na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.