III SA/Po 286/19

Dnia 30 lipca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka (spr.) Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Walentyna Długaszewska Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 lipca 2019 roku przy udziale sprawy ze skargi X na decyzję [...] Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]roku nr [...], 2. zasądza od [...] Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych Uzasadnienie. [...] Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r., którą nałożono na skarżącego, na podstawie art. 92 a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 2200 ze zm.); dalej: u.t.d., karę pieniężną w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu organ administracyjny wskazał, że u skarżącego stwierdzono naruszenia przepisów u.t.d. Organ I instancji opisał szczegółowo stwierdzone naruszenia w uzasadnieniu swojej decyzji. 1. Niedopuszczalne wyjęcie wykresówek lub karty kierowcy mające wpływ na rejestracje odpowiednich danych ( lp. 6.3.5. złącznika nr 3 do ustawy ). W dniu [...] r. w trakcie kontroli pojazdu kierowanego przez skarżącego okazało się, że prowadził on przedmiotowy pojazd nie posługując się kartą kierowcy, nie rejestrował on za pomocą cyfrowego urządzenia rejestrującego na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Kierowca potwierdził, że[...] r. nie posługiwał się kartą kierowcy. 2. Wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego – za każdy pojazd ( lp. 9.1. złącznika nr 3 do ustawy ). W trakcie kontroli stwierdzono brak ważnego badania technicznego przedmiotowego pojazdu. Ważność badania technicznego upłynęła w dniu[...] r. 3. Przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu - o czas powyżej 15 minut do jednej godziny ( lp. 5.1.1 ) - za każdą następną rozpoczętą godzinę ( lp. 5.1.2 ). Analiza wydruku z tachografu cyfrowego potwierdziła, że kierowca prowadził pojazd nie posługując się kartą kierowcy. Nie rejestrował on za pomocą cyfrowego urządzenia rejestrującego na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Kierowca potwierdził, że [...] r. nie posługiwał się kartą kierowcy. W trakcie jazdy w dniu [...] r. kierowca przekroczył dzienny czas prowadzenia pojazdu. Kierowca nie przedstawił dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia, wymaganych przerw lub odpoczynków. Organ powołał się na art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw. 4. Przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy ( l.p. 5.11.1 i 5.11.2 ) - o czas do mniej niż 30 minut - o czas od 30 minut do mniej niż 1 godzina i 30 minut. Analiza danych cyfrowych potwierdziła, że w dniu [...]r. kierowca przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy. Kierowca nie przedstawił dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia, wymaganych przerw lub odpoczynków. 5. Skrócenie dziennego czasu odpoczynku - o czas powyżej 15 minut do jednej godziny ( lp. 5.3.1 ) - za każdą następną rozpoczętą godzinę ( lp. 5.3.2 ). Analiza danych cyfrowych wykazała, że w dniu[...] r. rozpoczął się [...] – godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca winien odebrać minimum [...] – godzinny nieprzerwany odpoczynek. Skrócił on dzienny czas odpoczynku o [...] godziny i [...] minut. Kierowca nie przedstawił dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia, wymaganych przerw lub odpoczynków. Ponadto analiza danych cyfrowych wykazała, że w dniu [...] r. rozpoczął się [...] – godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca winien odebrać minimum [...]– godzinny nieprzerwany odpoczynek. Skrócił on dzienny czas odpoczynku o [...] godzin i [...] minutę. Kierowca nie przedstawił dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia, wymaganych przerw lub odpoczynków. Organ również powołał się na art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw. 6. Przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu nie było dozwolone ( lp. 5.2.1 i 5.2.2 ) - o czas do mniej niż 1 godziny - o czas od 1 godziny do mniej niż 2 godzin. Analiza danych cyfrowych wykazała, że w dniu [...] r. kierowca przekroczył dzienny czas prowadzenia pojazdu o [...]godzinę i [...] minuty. Kierowca nie przedstawił dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia, wymaganych przerw lub odpoczynków. Z tego względu organ I instancji nałożył powyższą karę pieniężną. Po rozpatrzeniu odwołania strony organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając jego ustalenia faktyczne i ocenę prawną. Organ nie znalazł podstaw do zastosowania w sprawie art. 92 b i art. 92 c u.t.d. W skardze do WSA w Poznaniu strona podniosła zarzut naruszenia : - pkt. 25 rozporządzenia (WE) 561/2006 w zw. z art. 92 a u.t.d. poprzez podwójne sankcjonowanie jednego naruszenia przepisów - art. 10 kpa - art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 ust. 3 kpa. Wniesiono o uchylenie decyzji organów obu instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje : Skarga jest zasadna, ale nie z powodu zarzutów w niej podniesionych. Wskazać należy bowiem, że zdaniem Sądu organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych i ich oceny prawnej co do części naruszeń opisanych w uzasadnieniach decyzji organów. Chodzi o następujące naruszenia przepisów u.t.d. : 1. niedopuszczalne wyjęcie wykresówek lub karty kierowcy mające wpływ na rejestracje odpowiednich danych ( lp. 6.3.5. złącznika nr 3 do ustawy ) 2. wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego – za każdy pojazd ( lp. 9.1. złącznika nr 3 do ustawy ) 3. przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy ( l.p. 5.11.1 i 5.11.2 ) - o czas do mniej niż 30 minut - o czas od 30 minut do mniej niż 1 godzina i 30 minut 4. przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu nie było dozwolone ( lp. 5.2.1 i 5.2.2 ) - o czas do mniej niż 1 godziny - o czas od 1 godziny do mniej niż 2 godzin. W tym zakresie zdaniem Sądu organy prawidłowo opisały okoliczności faktyczne stanowiące podstawę do stwierdzonych naruszeń przepisów u.t.d. Trafnie też określiły konsekwencje prawne tych naruszeń, wskazując odpowiednie pozycje załącznika nr 3 do u.t.d. Zasadnie wskazano ponadto – odnośnie tych naruszeń – brak podstaw do zastosowania w sprawie art. 92 b i art. 92 c u.t.d. Skarżący nie kwestionował ustaleń organów w powyższym zakresie, fakt popełnienia ww wykroczeń dokumentował materiał dowodowy zebrany w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Nietrafny okazał się zarzut podwójnego sankcjonowania za te same naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, albowiem określone zdarzenia faktyczne są przypisane do poszczególnych kategorii naruszeń w załączniku nr 3 do powyższej ustawy. Organ II i I instancji szczegółowo wykazał, dlaczego konkretne zdarzenie dotyczące prowadzenia pojazdu wypełniało przesłanki określonego naruszenia przepisów prawa wskazanego w załączniku nr 3 do ustawy. Wątpliwości Sądu budzą natomiast ustalenia organów dotyczące naruszeń określonych przez nie jako 1. przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu - o czas powyżej 15 minut do jednej godziny ( lp. 5.1.1 ) - za każdą następną rozpoczętą godzinę ( lp. 5.1.2 ) 2. skrócenie dziennego czasu odpoczynku - o czas powyżej 15 minut do jednej godziny ( lp. 5.3.1 ) - za każdą następną rozpoczętą godzinę ( lp. 5.3.2 ). W szczególności chodzi o stwierdzone przez organy konsekwencje prawne tych naruszeń. Naruszenia te dotyczyły zdarzeń z[...] r. oraz [...] r. Zdarzenia te miały zatem miejsce przed dniem[...] r. ( za wyjątkiem zdarzenia z dnia [...] r. ), kiedy weszła w życie nowelizacja u.t.d. – na mocy ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. z 2018 r., poz. 1481 ). Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy zmieniającej ,do spraw dotyczących naruszeń: 1) obowiązków lub warunków przewozu drogowego określonych w załączniku nr 3 do ustawy zmienianej w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej ( t.j. przed [...]r. ), 2) o których mowa w art. 140 a ust. 1 ustawy zmienianej , 3) określonych w załączniku do ustawy zmienianej w art. 4 w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej – sankcjonowanych administracyjnymi karami pieniężnymi, powstałych i ujawnionych przed dniem wejścia wżycie ustawy zmieniającej (t.j. przed dniem [...]r.) stosuje się przepisy dotychczasowe. Zgodnie z art. 5 ust. 2 tej ustawy zmieniającej w przypadku gdy postępowanie administracyjne prowadzone w sprawach dotyczących naruszeń, o których mowa w ust. 1, zostało wszczęte po dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej , a naruszenie lub naruszenia powstały przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej i zostały ujawnione po dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej , stosuje się przepisy nowe chyba, że przepisy dotychczasowe są względniejsze dla strony. Z uzasadnienia decyzji wynika, że organy zastosowały przepisy u.t.d. w brzmieniu obowiązującym przed dniem[...] r., powołując się przy tym na art. 5 ust. 1 ustawy z dnia [...] r (zmieniającej). Wskazać należy jednak, że w odniesieniu do analizowanych zdarzeń ( z [...]oraz [...] r. ) zastosowanie winien mieć art. 5 ust. 2 tej ustawy. Nie ulega bowiem wątpliwości, że - postępowanie administracyjne prowadzone w sprawach dotyczących przedmiotowych naruszeń zostało wszczęte po dniu wejścia w życie ustawy z dnia [...] r., bo w dniu [...]r. była kontrola, - naruszenie lub naruszenia powstały przed dniem wejścia w życie tej ustawy bo w dniach[...]r., - zostały ujawnione po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy t.j. po dniu [...]r.. Z tego względu organy winny rozważyć zasadność zastosowania przepisów nowych, chyba, że dotychczasowe okażą się względniejsze dla sprawy i poczynić ustalenia faktyczne w powyższym zakresie. W uzasadnieniach swoich decyzji organy w ogóle nie poczyniły analizy sprawy z punktu widzenia art. 5 ust. 2 ustawy zmieniającej u.t.d.. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy winny dokonać analizy przedmiotowych okoliczności faktycznych w celu jednoznacznego stwierdzenia, czy są to czyny podlegające karze pieniężnej według załącznika nr 3 do u.t.d. Jeżeli tak, to organy winny rozważyć, które przepisy u.t.d. winny znaleźć zastosowanie ( w brzmieniu sprzed lub po dniu [...] r. ), tak aby wybrać przepisy względniejsze dla sprawcy. Co do zdarzenia z dnia [...] r. nie ulega natomiast wątpliwości, że zastosowanie mają przepisy nowe. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy w obu instancjach organy winny uwzględnić treść przepisu art. 10 kpa, dotyczącego udziału strony w toczącym się postępowaniu. Zarzut formułowany w tym zakresie okazał się trafny. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd stwierdził, że decyzje organu II i I instancji były niezgodne z prawem, wobec czego orzeczono jak w pkt. 1 sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ). O zwrocie stronie kosztów sądowych postanowiono w oparciu o art. 200 powyższej ustawy.