II SA/Ol 464/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) sędzia WSA Piotr Chybicki Protokolant specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2019 r. sprawy ze skargi Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 24 kwietnia 2019 r. nr IGR-VIII.7581.30.2019.MB w przedmiocie trwałego zarządu części nieruchomości oddala skargę. Decyzją z dnia "[...]" Prezydent Miasta "[...]" orzekł o wygaśnięciu z dniem 1 stycznia 2019 r. prawa trwałego zarządu ustanowionego na rzecz Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska (dalej jako: "WIOŚ") do udziału 5857/10.000 części w zabudowanej nieruchomości gruntowej stanowiącej własność Skarbu Państwa, położonej w "[...]" przy "[...]", zapisanej w ewidencji gruntów i budynków w obrębie "[...]" jako działka nr "[...]" o pow. "[...]". Jednocześnie organ pierwszej instancji orzekł, że w dalszym trwałym zarządzie WIOŚ pozostaje udział do 4143/10.000 części ww. nieruchomości. Jednocześnie Prezydent orzekł o ustanowieniu z dniem 1 stycznia 2019 r. prawa trwałego zarządu do udziału 5857/10.000 części ww. nieruchomości rzecz Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska (dalej jako: "GIOŚ"). Nieruchomość oddana została w trwały zarząd na czas nieoznaczony, z przeznaczeniem na potrzeby GIOŚ. Organ orzekł też o obciążeniu dotychczasową opłatą roczną z tytułu trwałego zarządu obu jednostek proporcjonalnie do posiadanych udziałów: WIOŚ, udział 4143/10.000 - 1.606,47 zł; GIOŚ, udział 5857/10.000 - 2.271,08 zł. Wskazano w decyzji, że przekazanie nieruchomości nastąpi na podstawie protokołu uzgodnień nastąpi pomiędzy jednostkami. Protokół sporządzą trwali zarządcy we własnym zakresie. Od powyższej decyzji odwołanie do Wojewody wniósł WIOŚ, który zarzucił naruszenie art. 18 ust. 4-5 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy i Inspekcji Ochrony Środowiska oraz niektórych ustaw (Dz.U. z 018 r., poz. 1479), zwanej dalej "ustawą o zmianie ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska", ewentualnie art. 89 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r., poz.2204 z późn. zm.), zwanej dalej: "u.g.n.". Odwołujący się wniósł uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej ustalenia opłaty rocznej i orzeczenie w tej części co do istoty sprawy. Wskazał, że zgodnie z ww. przepisem ustawy o zmianie ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, nieruchomości oddane w trwały zarząd wojewódzkim inspektoratom ochrony środowiska przeznaczone dotychczas częściowo na realizację państwowego monitoringu środowiska i działalność laboratoriów przechodzą nieodpłatnie we wspólny trwały zarząd Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska i wojewódzkiego inspektoratu ochrony środowiska. W ocenie odwołującego się, opłata roczna w ogóle nie powinna zostać ustalona, wobec kategorycznego stwierdzenia w ww. ustawie. Przyjmując jednak, że Prezydent "[...]" postąpił prawidłowo ustalając opłaty roczne od wspólnego trwałego zarządu i biorąc pod uwagę postanowienia art. 89 u.g.n., zdaniem WIOŚ, ustalone w przedmiotowej sprawie opłaty roczne powinny zostać pobrane nie za rok 2019, a za rok 2020. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia "[...]" Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta "[...]". W uzasadnieniu wskazał, że ustanowienie trwałego zarządu do przedmiotowej nieruchomości nastąpiło w drodze decyzji administracyjnej z dnia "[...]" przez Prezydenta Miasta ‘[...]" i znajduje się ona w trwałym zarządzie WIOŚ. Zaznaczono, że ustawa o zmianie ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska nie wprowadza zmian do ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ odwoławczy podniósł, że podany przez odwołującego się przepis ustawy o zmianie ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska nie oznacza nieodpłatnego trwałego zarządu lecz reguluje jedynie kwestie rozliczenia pomiędzy jednostkami. Nie stanowi on o opłatach rocznych, ani tym bardziej, o zwolnieniu trwałych zarządców z ich wnoszenia. Wskazano, że w sprawie nie ma również zastosowania art. 89 u.g.n. Przepis ten dotyczy bowiem niepobierania opłaty rocznej za rok, w którym nastąpiło nabycie trwałego zarządu z mocy prawa do nieruchomości pozostającej dotychczas w nierozdysponowanym zasobie Skarbu Państwa, bądź jednostki samorządu terytorialnego. W związku z tym, że przedmiotowa nieruchomość znajduje się od lat w trwałym zarządzie WIOŚ, nie ma podstawy do spełnienia przesłanki wynikającej z powyższego przepisu i opłaty roczne jednostki ponoszą, począwszy od roku 2019, zgodnie z art. 82 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W skardze, złożonej do tut. Sądu, GIOŚ zarzucił naruszenie art. 18 ust. 4-5 ustawy o zmianie ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, poprzez nieprawidłowe zastosowanie i błędne przyjęcie, że należy ustalić dla GIOŚ opłatę roczną, w sytuacji, gdy art. 18 ust. 4 wyraźnie wskazuje, że powstały z mocy ustawy trwały zarząd jest nieodpłatny. Skarżący zarzucił też błędne przyjęcie, że art. 18 ust. 4 reguluje kwestie rozliczeń między jednostkami, nie stanowi zaś o ustanowieniu trwałego zarządu, w sytuacji, gdy samo jego ustanowienie jest nieodpłatne, następuje z mocy prawa i nie ma żadnych rozliczeń pomiędzy jednostkami z tego tytułu. Skarżący zarzucił także naruszenie art. 45 ust. 2 pkt 7 w zw. z art. 49a u.g.n., poprzez nieprawidłowe ich zastosowanie i błędne przyjęcie, że w wypadku ustanowienia na rzecz GIOŚ i WIOŚ wspólnego trwałego zarządu, należy ustalić opłatę roczną w sytuacji, gdy opłata roczna ustalana jest tylko wówczas, gdy zarząd ustanawiany jest odpłatnie, a w przedmiotowej sprawie powstaje z mocy ustawy i jest nieodpłatny. Kolejny zarzut skargi dotyczy naruszenia art. 89 u.g.n. w zw. z art. 18 ust. 5 ustawy o zmianie ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i ustalenie opłaty rocznej z dniem 1 stycznia 2019 r., a co najmniej za pierwszy rok opłata nie powinna być pobierana. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta"[...]" oraz o zwrot na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2107 z późn. zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonych decyzji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie naruszają one przepisów prawa i tym samym, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do zasadności naliczenia opłaty z tytułu wspólnego trwałego zarządu, ustanowionego na rzecz WIOŚ i GIOŚ na nieruchomości, położonej w "[...]" przy "[...]". Organ pierwszej instancji ustalił tę opłatę w oparciu o art. 49a pkt 1 w zw. z art. 48 ust. 1 i 2 oraz art. 45 ust. 3 u.g.n. oraz art. 18 ust. 4 i 5 ustawy o zmianie ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska. W myśl art. 18 ust. 4 ustawy o zmianie ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska - z dniem wejścia w życie ustawy nieruchomości oddane w trwały zarząd wojewódzkim inspektoratom ochrony środowiska przeznaczone dotychczas częściowo na realizację państwowego monitoringu środowiska i działalność laboratoriów przechodzą nieodpłatnie we wspólny trwały zarząd Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska i wojewódzkiego inspektoratu ochrony środowiska. Zgodnie zaś z ust. 5 tej ustawy - ustanowienie wspólnego trwałego zarządu, o którym mowa w ust. 4, potwierdza, w drodze decyzji, na wniosek Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska i wojewódzkiego inspektoratu ochrony środowiska właściwy starosta. W ocenie skarżącego, cytowany przepis art. 18 ust. 4 ustawy stanowi podstawę nieodpłatnego przekazania nieruchomości we wspólny trwały zarząd na rzecz skarżącego oraz WIOŚ. Ze stanowiskiem tym nie sposób się zgodzić. Przepisy art. 18 ust. 2-5 ustawy o zmianie ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska nie mogą stanowić podstawy do uznania, że GIOŚ korzysta z zarządu otrzymanego w ramach tych przepisów nieodpłatnie. W art. 18 ust. 4 ustawodawca stwierdził jedynie, że "nieruchomości oddane w trwały zarząd wojewódzkim inspektoratom ochrony środowiska (...) przechodzą nieodpłatnie we wspólny trwały zarząd Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska i wojewódzkiego inspektoratu ochrony środowiska. Określenie "przechodzą nieodpłatnie" nie jest równoznaczne z określeniem "przechodzą w nieodpłatny zarząd". Określenie to oznacza wyłącznie, że przejście tego zarządu pomiędzy jednostkami następuje nieodpłatnie, co dał wyraz organ w decyzji, stwierdzając w ust. 8 sentencji, że "przekazanie nieruchomości na podstawie protokołu uzgodnień nastąpi pomiędzy jednostkami. Protokół sporządzą trwali zarządcy we własnym zakresie". Zwrócić też należy uwagę, że postanowienia art. 18 ustawy o zmianie ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska w ogóle nie rozstrzygają w przedmiocie odpłatności za trwały zarząd, a dotyczą wyłącznie przejścia i trybu tego przejścia w trwały zarząd Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska z trwałego zarządu wojewódzkich inspektoratów ochrony środowiska na warunkach określonych w tym przepisie. Tym samym, do opłat należy stosować przepisy ogólne, tj. przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie zaś z art. 82 ust. 1 tej ustawy - za nieruchomość oddaną w trwały zarząd pobiera się opłaty roczne. Biorąc powyższe pod uwagę, stwierdzić należy, że brak jest podstaw do przyjęcia, że zarząd, uzyskany przez GIOŚ w trybie art. 18 ustawy o zmianie ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska jest zarządem nieodpłatnym. Sąd nie podziela również zarzutu skargi co do naruszenia art. 45 ust. 2 pkt 7 w zw. z art. 49a u.g.n. Zgodnie z art. 45 ust. 2 pkt 7 - decyzja o ustanowieniu trwałego zarządu powinna zawierać cenę nieruchomości i opłatę z tytułu trwałego zarządu, jeżeli trwały zarząd ustanawiany jest odpłatnie. W myśl zaś art. 49a u.g.n. - przepisy art. 43-49 stosuje się odpowiednio w przypadku: 1) oddania w trwały zarząd udziału we współwłasności lub użytkowaniu wieczystym nieruchomości jednej lub kilku jednostkom organizacyjnym; 2) oddania w trwały zarząd całej nieruchomości kilku jednostkom organizacyjnym w częściach ułamkowych, z określeniem sposobu korzystania z tej nieruchomości przez poszczególne jednostki organizacyjne. Przepisy art. 43-49 dotyczą zaś: pojęcia trwałego zarządu, czasu jego trwania, ustanowienia trwałego zarządu, jego wygaśnięcia, wydania z urzędu lub na wniosek decyzji o jego wygaśnięciu i przekazania trwałego zarządu. Powołane w skardze, powyższe przepisy, w żaden sposób nie stanowią podstawy do przyjęcia, że trwały zarząd, przekazany w trybie art. 18 ustawy o zmianie ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska jest zarządem nieodpłatnym. Nie można też zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, że opłata roczna za przedmiotową nieruchomość może dotyczyć dopiero roku 2020. Zgodnie z art. 89 u.g.n. - w razie nabycia trwałego zarządu z mocy prawa, opłaty roczne ustala właściwy organ w drodze decyzji. Opłaty tej nie pobiera się za rok, w którym nastąpiło nabycie trwałego zarządu. W przedmiotowej sprawie nie mamy jednak do czynienia z nabyciem trwałego zarządu przez GIOŚ, który to trwały zarząd został ustanowiony na rzecz Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska decyzją z dnia "[...]" i od tej pory nieruchomość znajdowała się w trwałym zarządzie tej jednostki. Decyzją z dnia "[...]" doszło jedynie do nieodpłatnego przejścia tego zarządu (w części) na rzecz Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska – zgodnie z postanowieniami art. 18 ust. 4 ustawy o zmianie ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska. Tym samym, zarzut naruszenia art. 89 u.g.n., uznać należy za nieuzasadniony. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, działając na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., skargę należało oddalić.