I FZ 92/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwester Golec po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 21 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Go 480/22 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Naczelnika Lubuskiego Urzędu Celno – Skarbowego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 13 października 2022 r. nr 418000-COP-2.4103.11.2022.6 UNP: 418000-22-097598 w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2017 r. postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 21 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Go 480/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie J. W. (powoływanej dalej jako skarżąca lub strona) na decyzję Naczelnika Lubuskiego Urzędu Celno – Skarbowego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 13 października 2022 r. nr 418000-COP-2.4103.11.2022.6 UNP: 418000-22-097598 w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2017 r. (postanowienie z uzasadnieniem dostępne jest w bazie CBOSA na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że pełnomocnik skarżącej doradca podatkowy M. U. została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego. Wezwanie zostało doręczone w sposób zastępczy 19 stycznia 2022 r. Następnie pełnomocnik złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Jako przyczynę niedochowania terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi wskazano przyczyny losowe, niezależne od pełnomocnika. Pełnomocnik wskazała, że wystąpiła nagła choroba jej dziecka, którym musiał się zająć. Sąd stwierdził, że powołana okoliczność nie uzasadnia oceny, że pełnomocnik skarżącej bez własnej winy uchybiła terminowi, a wręcz przeciwnie świadczy o nienależytym dbaniu o interesy mocodawcy. Za odmową uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu, przemawiało to, że pełnomocnik skarżącej wskazując na zdarzenie losowe związane z chorobą dziecka nie wyjaśniła na czym polegało to zdarzenie i w jaki sposób wpłynęło na wykonywanie przez nią funkcji pełnomocnika skarżącej w postepowaniu przed sądem administracyjnym. Pełnomocnik nie wskazała na działania, które podjęła w celu uniknięcia uchybienia terminom obowiązującym go w prowadzonych sprawach. Sąd uznał, że podniesiona przez pełnomocnika skarżącej okoliczność została opisana we wniosku o przywrócenie terminu na tyle lakonicznie i ogólnie, że nie można na jej podstawie uznać braku winy w uchybieniu terminowi do uiszczenia wpisu. Na postanowienie sądu pierwszej instancji zostało wniesione zażalenie. W zażaleniu wywiedzionym od powyższego postanowienia pełnomocnik skarżącej zażądała jego uchylenia. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła: 1) art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329, powoływanej dalej jako: P.p.s.a.) przez przyjęcie, że skarżąca nie dokonała czynności procesowej z własnej winy; 2) art. 87 P.p.s.a. przez przyjęcie, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia wpisu. Pełnomocnik skarżącej załączyła do zażalenie zaświadczenie lekarza psychiatry, z którego wynika, że jej córka jest pod stałą opieką od 1 kwietnia 2020 r. Natomiast w dniu 18 stycznia 2023 r. pogorszył się stan zdrowia jej córki i zalecano natychmiastowe przewiezienie chorej do miejsca pobytu stałego, które miało się odbyć z udziałem matki. Wskazano przy tym, że w dniu 19 stycznia 2023 r. i kolejnych dniach córka pełnomocnika skarżącej przybywała pod stałą kontrolą psychiatry. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony jej praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, żeby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Zasadnicze znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że uchybienie przez stronę terminowi nie nastąpiło z jej winy. Dla takiej oceny konieczne jest nie tylko dokonanie analizy okoliczności podnoszonych przez stronę, lecz również całości okoliczności sprawy. Zgodnie z art. 87 § 1 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Stosownie do art. 87 § 2 P.p.s.a. w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminowi. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Okoliczności podnoszone przez pełnomocnika skarżącej nie uzasadniały przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie. Pełnomocnik profesjonalny powinien dołożyć należytej staranności przy podejmowaniu wszelkich działań na rzecz mocodawcy oraz zadbać o należyty odbiór kierowanej do niego korespondencji. Obowiązek uprawdopodobnienia, a nie udowodnienia okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu, nie oznacza, że pełnomocnik skarżącej doradca podatkowy M. U. składając wniosek o przywrócenie terminu mogła poprzestać wyłącznie na ogólnych twierdzeniach odnoszących się do braku jej winy w uchybieniu terminowi. W rozpoznanej sprawie pełnomocnik skarżącej we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wpisu sądowego ograniczyła się bowiem do stwierdzenia, że ,,z przyczyn losowych, niezależnych od niej, a związanych z jej dzieckiem nie mogła podjąć przesyłki poleconej, jak również nikt nie był w stanie jej zastąpić". Pełnomocnik skarżącej we wniosku o przywrócenie terminu nie wyjaśniła szczegółowo na czym polegała ta przyczyna losowa, jak również nie wskazała okresu jej trwania. Brak było podstaw do dokonania oceny czy zdarzenie to miało charakter incydentalny. W tym zakresie pełnomocnik skarżącej nie przedłożyła żadnych dokumentów potwierdzających brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia wpisu od skargi. Zatem pełnomocnik skarżącej nie uprawdopodobniła powyższej okoliczności w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu. W świetle powyższego należało stwierdzić, że sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że podniesiona przez pełnomocnika skarżącej okoliczność jest lakoniczna i ogólna oraz, że nie uprawdopodabnia uchybienia terminowi wskutek przeszkody, której nie pełnomocnik skarżącej nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W związku z tym, nie można uznać, że postępowała ona ze szczególną starannością, by w zakreślonym terminie uiścić wpis od skargi. Natomiast przedłożenie razem z zażaleniem zaświadczenia od lekarza psychiatry, z którego wynika, że pogorszył się stan zdrowia jej córki i zalecono natychmiastowe przewiezienie chorej do miejsca pobytu stałego, należało uznać za działanie spóźnione, gdyż powyższe zaświadczenie powinno zostać przedstawione w piśmie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu jako okoliczność potwierdzająca brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia terminu. Zaświadczenie to nie może świadczyć o tym, że sąd pierwszej instancji dokonał niewłaściwej oceny okoliczności faktycznych podniesionych we wniosku o przywrócenie terminu, gdyż sąd wydając zaskarżone postanowienie opierał się wyłącznie na treści oświadczenia pełnomocnika, zawartego we wniosku o przywrócenie terminu, odnoszącego się do przyczyn uchybienia terminowi. Wydając zaskarżone postanowienie sąd nie dysponował dokumentami potwierdzającymi okoliczności wskazane we wniosku o przywrócenie terminu oraz wyjaśniającymi szczegóły tych okoliczności. Dlatego dla oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia nie może mieć znaczenia zaświadczenie, które zostało przedłożone na etapie zażalenia na postanowienie w sprawie odmowy przywrócenia terminu. W tym stanie rzeczy należało stwierdzić, że sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że pełnomocnik skarżącej nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W tym stanie rzeczy w świetle treści art. 86 § 1 P.p.s.a i art. 87 P.p.s.a. prawidłowa była odmowa przez sąd przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.