IV SA/Wa 1173/19

WyrokWSA w Warszawie2019-10-29

Skład orzekający: Alina Balicka, Aleksandra Westra, Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prawidłowo obliczył opłatę zmienną za usługi wodne, uwzględniając czas wyrażony w kwartałach zamiast w latach, oraz czy postępowanie administracyjne powinno zostać umorzone z powodu niskiej wartości opłaty?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że opłata zmienna za usługi wodne powinna być obliczana jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, ilości odprowadzonych wód oraz czasu wyrażonego w latach, co przy kwartalnym okresie rozliczeniowym oznacza mnożenie przez 0,25 (¼ roku). Ponadto, jeśli wysokość opłaty nie przekracza 20 zł, postępowanie administracyjne powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe. W związku z tym zaskarżona decyzja została uchylona, a postępowanie umorzone.
Stan faktyczny
Miasto M. złożyło reklamację na informację o wysokości opłaty zmiennej za usługi wodne za IV kwartał 2018 r., wskazując na błędne obliczenie opłaty przez Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich, który zastosował czas wyrażony w kwartale zamiast w latach. Organ utrzymał decyzję określającą opłatę na 59 zł, podczas gdy prawidłowe wyliczenie powinno wynosić około 15 zł. Miasto M. zaskarżyło decyzję, domagając się jej uchylenia i zwrotu kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie administracyjne; zasądził od Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich na rzecz Miasta M. kwotę 580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie sędzia del. SO Aleksandra Westra, sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant st. sekr. sąd. Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2019 r. sprawy ze skargi Miasta [...] na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty zmiennej za usługi wodne 1. uchyla zaskarżoną decyzję i umarza postępowanie administracyjne; 2. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz Miasta [...] kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2019 r. znak [...] Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] (dalej organ), po rozpatrzeniu reklamacji Urzędu Miasta M. (dalej skarżący) od informacji ustalającej wysokość opłaty zmiennej za usługi wodne Nr [...] [...],[...] z [...] lutego 2019 r., znak [...], określił dla Urzędu Miasta .M za okres IV kwartału 2018 r. opłatę zmienną w wysokości 59,00 zł za wprowadzenie do wód rzeki S. w km [...] wód opadowych i roztopowych pochodzących z 700 m² powierzchni zanieczyszczonej o trwałej nawierzchni drogi – ul. [...] w M. Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy: W dniu [...] lutego 2019 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w [...] na podstawie art. 272 ust. 17 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne ustaliło, w formie informacji dla Urzędu Miasta .M za okres IV kwartału 2018 r. opłatę zmienną w wysokości 59,00 zł za wprowadzenie do wód rzeki S. w km [...] wód opadowych i roztopowych pochodzących z 700 m² powierzchni zanieczyszczonej o trwałej nawierzchni drogi – ul. [...] w M.. Urząd Miasta M. złożył reklamację, w której wskazał, że w przesłanej informacji Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w [...] zastosowało błędny sposób obliczenia opłaty zmiennej, który pomija fakt, iż jednostkowa stawka opłaty odnosi się do roku oraz wbrew przepisowi, o którym mowa w art. 272 ust. 5 Prawa wodnego do wzoru przyjęto składową czasu wyrażoną w kwartale, a nie czasu "wyrażonego w latach". Kwartał stanowi ¼ okresu, o którym mowa w art. 272 ust 5 Prawa wodnego tj. roku. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w [...] nie uznał reklamacji Urzędu Miasta M. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że określenia wysokości przedmiotowej opłaty zmiennej Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich dokonał w oparciu o normę prawną wynikającą z art. 272 ust. 5 Prawa wodnego oraz § 8 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne i naliczył jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty (0,75 zł m3/rok), ilości odprowadzanych wód (wyrażonych w m3) i czasu (kwartał). Dalej organ wskazał, że zgodnie z wyliczeniem przedstawionym w przedmiotowej informacji ilość wód opadowych i roztopowych odprowadzonych w IV kwartale wynosi 79,31 m3. W celu wyliczenia wysokości opłaty zmiennej należy ilość odprowadzanych wód pomnożyć przez wartość jednostkowej stawki opłaty zmiennej czyli 0,75 zł (za 1 m3/rok) oraz czasu(jednego kwartału - czyli 1) co w efekcie daje: 79,31 * 0,75 * 1 = 59,48 PLN w zaokrągleniu 59,00 PLN. Ponadto zgodnie z literą prawa jak również zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 2502) jednostkowa stawka opłaty zmiennej wyrażona jest w m3/rok i nieprawidłowe jest dostosowywanie jej do wyliczeń na 1 m3/kwartał. Z powyższą decyzją nie zgodziło się Miasto M. zaskarżając ją w całości i zarzucając: 1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 14 ust. 2 w zw. z art. 14 ust. 1 pkt 5 Prawa wodnego przez błędne zastosowanie polegające na błędnym oznaczeniu w zaskarżonej decyzji jako strony postępowania "Urzędu Miasta M.", podczas gdy stroną postępowania było "Miasto M."; art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 14 ust. 2 w zw. z art. 14 ust. 1 pkt 5 Prawa wodnego przez niewłaściwe zastosowanie polegające na pominięciu w podstawie prawnej decyzji przepisu prawa materialnego, który jest podstawą określenia opłaty zmiennej będącej przedmiotem spraw oraz wskazaniu przepisu, który w sprawie nie mógł mieć zastosowania; art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 8 § 1 w zw. z art. 14 ust. 2 w zw. z art. 14 ust. 1 pkt 5 Prawa wodnego przez niewłaściwe zastosowanie i sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji, które nie zawiera wszystkich wymaganych elementów, w szczególności nie wskazuje dowodów, na których oparł się Organ dokonując ustaleń faktycznych i nie zawiera oceny ich wiarygodności, a także nie wskazuje i nie wyjaśnia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, w tym nie zawiera stanowiska Organu co do argumentów podnoszonych przez stronę w toku postępowania w zakresie wykładni stosowanych w sprawie przepisów prawa materialnego, a w konsekwencji naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do organów władzy publicznej; art. 7a § 1 w zw. z art. 14 ust. 2 w zw. z art. 14 ust. 1 pkt 5 Prawa wodnego przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na niezastosowaniu i rozstrzygnięciu na niekorzyść strony wątpliwości co do normy prawnej wynikającej ze stosowanego w sprawie przepisu prawa materialnego, który jest podstawą obliczenia opłaty zmiennej określonej zaskarżoną decyzji, podczas, gdy przedmiotem sprawy jest nałożenie obowiązku i określenie wysokości daniny publicznej, a w takich przypadkach wątpliwości co do treści normy prawnej należy rozstrzygać na korzyść strony; art. 105 § 1 w zw. z art. 279a ust. 1 Prawa wodnego oraz w zw. z art. 14 ust. 2 w zw. z art. 14 ust. 1 pkt 5 Prawa wodnego przez niewłaściwe zastosowanie polegające na niezastosowaniu i nieumorzeniu postępowania w sprawie pomimo, iż było ono bezprzedmiotowe, bowiem prawidłowo wyliczona opłata zmienna będąca przedmiotem sprawy wynosi mniej niż 20 zł, a w takim przypadku opłat się nie uiszcza; 2) naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 272 ust. 5 w zw. z art. 272 ust. 10 Prawa wodnego przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że opłata zmienna, której sposobu wyliczenia dotyczą te przepisy powinna być wyliczona jako iloczyn: jednostkowej stawki opłaty i ilości wody (wyrażonej w m³) i czasu (tj. kwartał = 1), podczas, gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że jako ostatni z czynników iloczynu powinien być uwzględniony "czas wyrażony w latach" co przy kwartalnym okresie rozliczeniowym stanowi wartość "1/4", a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie tych przepisów i określenie opłaty zmiennej w wysokości czterokrotnie wyższej niż należna. W konsekwencji podniesionych zarzutów, skarżące miasto M. wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania , w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] [...] kwietnia 2019 r., polegająca na badaniu zgodności z prawem postępowania prowadzonego przez organ administracji oraz wydanego w jego wyniku rozstrzygnięcia, doprowadziła Sąd do wniosku, że wydano ją z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz z naruszeniem prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt b) bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt c). Zaskarżoną decyzją organ administracji określił dla Miasta M. za okres IV kwartału 2018 r. opłatę zmienną w wysokości 59,00 zł za wprowadzenie do wód rzeki S. w km [...] wód opadowych i roztopowych pochodzących z 700 m² powierzchni zanieczyszczonej o trwałej nawierzchni drogi – ul. [...] w M. Podstawę prawną ustalonej opłaty stanowił przepis art. 272 ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. 2018, poz. 2268), zgodnie z którym wysokość opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast, ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, ilości odprowadzonych wód, wyrażonej w m3, i czasu, wyrażonego w latach, z uwzględnieniem istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych oraz ich pojemności. Ustalając wysokość opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych, uwzględnia się okres rozliczeniowy wynoszący kwartał, o czym stanowi art. 272 ust. 10 Prawa wodnego. Przepis art. 552 ust. 2a pkt 2 Prawa wodnego stanowi zaś, że ustalenie wysokości opłaty za usługi wodne w okresie do dnia 31 grudnia 2020 r. następuje na podstawie oświadczeń podmiotów obowiązanych do ponoszenia opłat za usługi wodne, za poszczególne kwartały. W niniejszej sprawie wysokość opłaty zmiennej określona została zgodnie z art. 552 ust. 2a pkt 2 Prawa wodnego w oparciu o oświadczenie podmiotów obowiązanych do ponoszenia opłat za usługi wodne, za poszczególne kwartały. Z kolei stosownie do art. 552 ust. 2g Prawa wodnego w celu ustalenia wysokości opłaty, o której mowa w art. 272 ust. 5, oświadczenia, o których mowa w ust. 2a pkt 2, zawierają ilość odprowadzonych do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast, wyrażoną w m3, wraz z informacją o istnieniu urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych i ich pojemności. W przedmiotowej sprawie oświadczeniem tym jest oświadczenie z [...] stycznia 2019 r., z którego wynika, że ilość wód opadowych i roztopowych odprowadzonych w IV kwartale 2018 r. wynosi 79,31 m³. Wysokość jednostkowej stawki opłaty zmiennej została określona w § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 2502). Do ustalenia w przedmiotowej sprawie wysokości opłaty przyjęto jednostkową stawkę opłaty za odprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych, zgodnie z § 8 pkt 1 rozporządzenia wynoszącą 0,75 zł za 1 m³ na 1 rok. Mając powyższe dane, organ winien był ustalił w przedmiotowej sprawie dla Miasta M. wysokość opłaty zmiennej zgodnie z art. 272 ust. 5 Prawa wodnego jako iloczyn jednostkowej stawki opłat – 0,75 zł za 1 m³ na 1 rok, ilości odprowadzanych wód – 79,31 m³ i czasu wyrażonego w latach, liczonych dla jednego kwartału – 0,25 lat. W efekcie daje to: 0,75 ͯ 79,31 ͯ 0,25 = 14,87 zł w zaokrągleniu 15,00 zł. W art. 272 ust. 5 Prawa wodnego jednym ze składników iloczynu jest czas wyrażony w latach, a jednocześnie stosownie do art. 272 ust. 10 ustalając wysokość opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast, uwzględnia się okres rozliczeniowy wynoszący kwartał. Czas w przedmiotowej sprawie to kwartał, który musi zostać wyrażony w jednostce jaką są lata. Wymusza to przeliczenie kwartału na część roku, a kwartał odpowiada ¼ roku. Wobec powyższego uzasadniony jest zarzut skargi naruszenia zaskarżoną decyzją art. 272 ust. 5 w zw. z art. 272 ust. 10 Prawa wodnego poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów i w rezultacie określenie opłaty zmiennej w wysokości zawyżonej. Zgodnie z art. 279a ust. 1 i 2 ustawy Prawo wodne nie wnosi się opłaty za usługi wodne, jeżeli wysokość tej opłaty ustalona przez Wody Polskie albo wójta, burmistrza lub prezydenta miasta nie przekracza 20 zł. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, podmiotowi obowiązanemu do ponoszenia opłat za usługi wodne nie przekazuje się informacji, o której mowa w art. 271 ust. 1 lub w art. 272 ust. 17 albo 22, lub w art. 275 ust. 13. W okolicznościach przedmiotowej sprawy, ponieważ wysokość opłaty zmiennej za okres IV kwartału 2018 r. za wprowadzenie do wód rzeki S. w km M. wód opadowych i roztopowych pochodzących z 700 m² powierzchni zanieczyszczonej o trwałej nawierzchni drogi – ul. [...] w M. nie przekracza 20 zł, postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe należało umorzyć. Uzasadniony jest także zarzut niewłaściwego oznaczenia w zaskarżonej decyzji strony postępowania, którą jest miasto M., a nie jak określił to organ Urząd Miasta M.. Organ błędnie wskazał także w sentencji decyzji jako podstawę jej wydania art. 271 ust. 2 Prawa wodnego zamiast art. 272 ust. 5 tej ustawy. Ponownie rozpatrując reklamację, organ uwzględni powyższe uwagi. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ww. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło