I SA/Rz 220/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro /spr./, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Grzegorz Panek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 maja 2023 r. sprawy ze skargi J.M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 19 stycznia 2022 r., nr 1801-I E W.4261.23.2021 w przedmiocie pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia oddala skargę. J. M.(dalej: Skarżący/Podatnik) poddał kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w {...} z {...} stycznia 2022 r. nr{...}. Utrzymano nim z mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w {...} z {...} listopada 2021 r. nr {...}o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku Podatnika o rozłożenie na raty zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych za rok 2020 wraz z odsetkami za zwłokę. Z przedstawionych Sądowi akt sprawy wynikało, że Podatnik w piśmie z 31 sierpnia 2021 r. zwrócił się do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego o rozłożenie na 15 rat zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych PPE za 2020 r. (wynikającego z deklaracji PIT-28) w kwocie {...} zł wraz z odsetkami w kwocie {...} zł. Postanowieniem z {...} października 2021 r. wezwano Podatnika do uzupełnienia braku formalnego podania poprzez wskazanie rodzaju preferencji podatkowej wymienionej w art. 67b § 1 Ordynacji podatkowej, o jaką się ubiega jako osoba prowadząca działalność gospodarczą i w zależności od udzielonej odpowiedzi przedłożenie dodatkowych dokumentów i informacji oraz informacji, o której mowa w art. 23 ust. 1 ustawy z 28 października 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z przeciwdziałaniem sytuacjom kryzysowym związanym z wystąpieniem COVID-19 (Dz. U. poz. 2112). Na uzupełnienie braku wyznaczono termin 7 dni, ale na doręczone Podatnikowi w trybie zastępczym (korespondencję wydano domownikowi) w dniu 26 października 2021 r. wezwanie odpowiedzi nie udzielono. W ostatnim dniu (2 listopada 2021 r.) Podatnik zwrócił się natomiast o przedłużenie wyznaczonego terminu, ale żądania tego organ nie uwzględnił podnosząc, że termin określony w art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej jest terminem ustawowym i przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują możliwości jego przedłużenia. W dniu 8 listopada 2021 r. wpłynęło do organu pismo Podatnika, ale nie usunęło ono wszystkich braków formalnych podania. Z tych względów podanie, stosownie do art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej, pozostawiono bez rozpatrzenia. W zażaleniu Podatnik podał, że wprawdzie nie uzupełnił braków podania w wyznaczonym terminie, ale zgłosił organowi wniosek o przedłużenie wyznaczonego terminu, z podaniem przyczyn, które to uzasadniały. Wyznaczony termin upływał bowiem w Święto Zmarłych i nie miał w tym czasie kontaktu z księgową. Opisanym na wstępie postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Organ odwoławczy podkreślił, że warunkiem wszczęcia postępowania podatkowego na żądanie strony jest precyzyjne sformułowanie żądania, którego wymogi określone zostały w art. 168 § 2 Ordynacji podatkowej. Przepis ten odwołuje się także do wymagań określonych w przepisach szczególnych, za które uznać należy również regulacje określające zasady udzielania ulg podatkowych. Podanie podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą wymaga od organu podatkowego jego oceny przez pryzmat art. 67a § 1 pkt 2 oraz art. 67b Ordynacji podatkowej oraz odnośnych przepisów prawa wspólnotowego. Podatnik powinien w podaniu sprecyzować przedmiot inicjowanego postępowania poprzez m.in. wskazanie rodzaju zobowiązania podatkowego objętego wnioskowaną preferencją podatkową, czy jego wysokości. Treść wniosku podatnika prowadzącego działalność gospodarczą powinna również, w nawiązaniu do art. 67b § 1 Ordynacji podatkowej, wyraźnie wskazywać, o jaki rodzaj ulgi się ubiega (niestanowiącą pomocy publicznej; stanowiącą pomoc de minimis; stanowiącą pomoc publiczną). Treść podania była zaś na tyle nieprecyzyjna, że nie mógł być on merytorycznie rozpatrzony. Dostrzeżone braki nie zostały uzupełnione. Rozstrzygnięcie o pozostawieniu podania było prawidłowe. Nie było natomiast podstaw do uwzględnienia żądania Podatnika przedłużenia mu wyznaczonego terminu, ponieważ był to termin ustawowy, który nie może być wydłużony ani skrócony. W skardze Podatnik zarzucił, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu, jakoby braki formalne podania uzupełnił po wyznaczonym terminie. Ubiegał się bowiem o przedłużenie terminu i podał przyczynę. Nie posiada odpowiedniej znajomości przepisów prawa, ale skoro zwrócił się z prośbą o wydłużenie terminu, to organ powinien ją uwzględnić. Zażądał uchylenia zaskarżonego postanowienia i przywrócenia terminu do załatwienia sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd nie stwierdził, aby kontrolowane postanowienia zostały wydane z naruszeniem prawa, o jakim mowa w przepisach art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259). Z okoliczności faktycznych kontrolowanej sprawy wynikało, że podanie Podatnika o udzielenie ulgi w postaci rozłożenia zaległości podatkowej na raty zostało pozostawione przez organy podatkowe bez rozpatrzenia, ponieważ w wyznaczonym terminie nie udzielił on oczekiwanej odpowiedzi w celu uzupełnienia zgłoszonego żądania. Organy uznały, że Podatnik nie określił przedmiotu postępowania w zakresie rodzaju ulgi, o jaką ubiega się jako osoba prowadząca działalność gospodarczą. Skarżący starał się usprawiedliwić to zaniechanie wskazaniem, że zgłosił organowi wniosek o wydłużenie wyznaczonego terminu, ponieważ nie miał w tym czasie kontaktu z księgową, a sam nie dysponuje odpowiednia wiedzą. Podstawę prawną kontrolowanych postanowień stanowiły przepisy art. 169 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej. Stanowią one, że jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Organ podatkowy wydaje postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, na które przysługuje zażalenie. Wymagania formalne podania w postępowaniu uregulowanym przepisami Ordynacji podatkowej określa art. 168. W myśl § 2 tego artykułu, podanie powinno zawierać co najmniej treść żądania, wskazanie osoby, od której pochodzi, oraz jej adres (miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu, siedziby albo miejsca prowadzenia działalności) lub adres do doręczeń w kraju, identyfikator podatkowy, a w przypadku nierezydentów - numer i serię paszportu lub innego dokumentu stwierdzającego tożsamość, lub inny numer identyfikacyjny, o ile nie posiadają identyfikatora podatkowego, a także czynić zadość innym wymogom ustalonym w przepisach szczególnych. Organy przy ocenie podania Skarżącego skoncentrowały się na końcowej części ww. przepisu, w którym ustawodawca odwołał się do wymagań określonych "w przepisach szczególnych". Przepisy takie znajdują się zarówno w Ordynacji podatkowej, jak i w odrębnych aktach prawnych, przy czym dotyczyć one muszą takich elementów podania, bez których nadanie wnioskowi właściwego biegu byłoby niemożliwe. Nie obejmują one natomiast zagadnień związanych z gromadzeniem materiału dowodowego; to jednak może mieć miejsce dopiero po prawidłowym zainicjowaniu postępowania podatkowego. Za przepisy określające wymagania formalne podania uznać należy przepisy regulujące warunki przyznawania podatnikom ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, wynikające z art. 67a i 67b Ordynacji podatkowej. Stanowisko organów w tym zakresie było prawidłowe. Rolą podatnika jest określenie, o jaki rodzaj ulgi podatkowej się ubiega, a w odniesieniu do podatników prowadzących działalność gospodarczą także wskazanie, czy udzielona ulga ma stanowić pomoc publiczną, pomoc de minimis albo pomoc publiczną udzielaną w jednym z przypadków określonych w art. 67b § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Dodatkowe wymaganie, odnośnie do konieczności złożenia oświadczenia, wynikało z art. 23 ust. 3 ustawy z 28 października 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z przeciwdziałaniem sytuacjom kryzysowym związanym z wystąpieniem COVID-19 (Dz. U. poz. 2112). Tryb określony w art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej ma bowiem zastosowanie także do załączników, które należy dołączyć do podania. Trafnie organy podatkowe zwróciły także uwagę, że w postępowaniu w sprawie ulg podatkowych, które wszczynane jest na wniosek strony, o którym mowa w art. 165 § 1 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy jest związany zakresem zgłoszonego żądania. Tak więc podanie takie musi określać przedmiot żądania, który będzie przedmiotem rozpoznania organów przez pryzmat właściwych przepisów prawa materialnego i procesowego. Organ podatkowy nie może domyślać się intencji wnioskodawcy i nie może uzupełniać podania o treści, których podatnik sam nie przedstawił. W szczególności, w okolicznościach sprawy, organ nie mógłby zdecydować za Podatnika, o jaki rodzaj ulgi będzie się ubiegać się podmiot prowadzący działalność gospodarczą. Uzupełnieniu tego rodzaju braku podania na wstępnym etapie postępowania należy do obowiązków strony. Instytucja wezwania, o którym mowa w art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, służy zobligowaniu strony przez organ podatkowy do uzupełnienia podania, pod rygorem pozostawienia go bez rozpatrzenia. Zatem od woli i aktywności strony zależy, czy postępowanie, które inicjuje, zostanie faktycznie przeprowadzone i jego żądanie rozpatrzone, czy też stwierdzone braki nie zostaną w ustawowym terminie usunięte (uzupełnione) zgodnie z oczekiwaniem organu, a zainicjowane postępowanie zostanie zakończone formalnym rozstrzygnięciem, bez nadania podaniu dalszego biegu. Z analizy akt spawy wynikało, że organ I instancji wyjaśnił Podatnikowi powody wezwania, czyniąc zadość zasadzie prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Udzielił Mu niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania, dopełniając wymagań określonych w art. 121 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej. W postanowieniu z 8 października 2021 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego wezwał Podatnika do sprecyzowania, o jaki rodzaj preferencji podatkowej wymienionej w art. 67b § 1 Ordynacji podatkowej się ubiega. Wyznaczono w nim termin, w którym powinno nastąpić uzupełnienie podania i określono rygor niewykonania wezwania. W aktach sprawy znajduje się dowód doręczenia wezwania oraz stanowisko Podatnika stanowiące odpowiedź na wezwanie, które nie czyniło zadość treści postanowienia z {...} października 2021 r. Prawidłowo więc, zgodnie z powołanymi w postanowieniach przepisami prawa, podanie Podatnika pozostawiono bez rozpatrzenia. Wyznaczony Podatnikowi termin, o którym mowa w art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, jest terminem ustawowym i nie może zostać przez organy podatkowe zmodyfikowany. Określona w nim procedura ma natomiast charakter gwarancyjny, umożliwiający wnoszącemu podanie uzupełnienie braków, które stoją na przeszkodzie merytorycznemu rozpoznaniu żądania, a które zostały dostrzeżone przez organ na wstępnym etapie postępowania. Także prawidłowo organ odwoławczy zwrócił Podatnikowi uwagę, że bezskuteczność złożonego przez Niego podania nie pozbawia go możliwości ponownego ubiegania się o ulgę podatkową. Byle tylko zgłosił wniosek spełniający wymagania formalne, które wynikają z przepisów prawa. Z podanych względów Sąd ocenił skargę jako niezasadną i podlegającą oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Kontrolowane postanowienia nie zostały wydane z naruszeniem prawa.