VII SA/Wa 293/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Jadwiga Smołucha (spr.), Sędzia WSA Tomasz Stawecki, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi D. F. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. oddala skargę Przedmiotem skargi wniesionej przez D. F. (dalej: "skarżąca") jest postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "organ odwoławczy", "GINB") z [...] listopada 2018 r., znak: [...], odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...] WINB") z [...] września 2018 r., nr [...], znak: [...]. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. [...] WINB postanowieniem z [...] września 2018 r., nr [...], znak: [...] odmówił wstrzymania wykonania własnej decyzji z [...] marca 2016 r., nr [...], znak: [...] utrzymującej w mocy decyzję PINB w [...] z [...] stycznia 2016 r., nr [...], znak: [...] nakazującą K. F. rozbiórkę budynku gospodarczego, zrealizowanego na terenie działek nr ew. [...] i [...] położonych przy ul. [...] w miejscowości [...], gm. [...]. Odpis postanowienia został doręczony skarżącej 24 września 2018 r. 5 października 2018 r. (data stempla pocztowego przesyłki listowej) skarżąca złożyła zażalenie na ww. postanowienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Po rozpoznaniu wniosku Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] września 2018 r., nr [...], znak: [...]. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał na art. 141 § 2 k.p.a. i wyjaśnił, iż wniesienie zażalenia po terminie może spowodować różne skutki procesowe. Jeżeli wraz z zażaleniem skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, organ odwoławczy jest zobowiązany w pierwszej kolejności rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia. Organ odwoławczy stwierdził, że postanowienie [...] WINB z [...] września 2018 r., zostało skutecznie doręczone skarżącej 24 września 2018 r., a zatem terminem końcowym do wniesienia zażalenia był 1 października 2018 r. Organ odwoławczy powołując się na treść art. 58 § 1 i 2 k.p.a. wyjaśnił, że warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie się łącznie trzech przesłanek: wniesienia przez zainteresowanego prośby o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła mu dochowanie terminu, dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, oraz uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Jako przyczynę uchybienia terminu do wniesienia zażalenia skarżąca podała, że ma stwierdzony znaczny stopień niepełnosprawności, jej stan zdrowia się pogorszył, porusza się na wózku inwalidzkim i w związku z tym nie jest w stanie samodzielnie pójść na pocztę. Wyjaśniła, że w załatwianiu spraw poza domem pomagają jej syn i wnuczka. Skarżąca podała, że 1 października 2018 r. planowała wysłać zażalenie, jednak nie mogła tego jednak uczynić, ponieważ wnuczka wyjechała z granicę na kilka dni, a synowi nie udało się do niej przyjść, bowiem miał swoje sprawy i nie zdążył. W efekcie jej zażalenie nie zostało wysłane w terminie, nie z jej winy. Na potwierdzenie swoich twierdzeń skarżąca przedłożyła kopię orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z [...] kwietnia 2014 r. Organ odwoławczy w oparciu o art. 58 k.p.a. wyjaśnił, że z uwagi na ochronę trwałości decyzji administracyjnej instytucja przywrócenia terminu do wniesienia środka zaskarżenia powinna być stosowana tylko w przypadku uprawdopodobnienia przez osobę zainteresowaną, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Kryterium winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Na osobie zainteresowanej ciąży obowiązek wskazania obiektywnej przeszkody, nie zaś subiektywnych przyczyn uniemożliwiających w jej opinii zachowanie terminu przewidzianego prawem. O braku zawinienia uchybienia terminowi można mówić jedynie wtedy, gdy osoba zainteresowana nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego - w danych okolicznościach - wysiłku i dodatkowo, przeszkoda ta istniała przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne organ odwoławczy wskazał, że przykładowymi okolicznościami uzasadniającymi brak winy w uchybieniu terminu są: przerwa w komunikacji, powódź, pożar, czy też nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Zdaniem organu odwoławczego skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojej winy w niedochowaniu terminu. Ze złożonych wyjaśnień oraz orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wynika, że skarżąca posiada to orzeczenie na stałe od [...] sierpnia 2012 r., a pogorszenia się stanu zdrowia nie stwierdził lekarz i skarżąca nie przedstawiła dowodu na pogorszenie się stanu zdrowia. Z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wynika, że skarżąca wymaga stałej i długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby. Według organu nie może stanowić okoliczności uzasadniającej uchybienie terminu istniejąca po stronie opiekunów bliżej nieokreślona "niemożność" wyręczenia skarżącej w nadaniu środka zaskarżenia. Organ odwoławczy powołał się na orzeczenie WSA w Lubinie z 19 czerwca 2009 r. sygn. akt II SA/Lu 136/09, w którym wyrażono pogląd, iż mimo podnoszonej przez skarżącego niepełnosprawności, jeśli tylko nie wykazuje on nieporadności i nie jest osobą ubezwłasnowolnioną, a zatem jest on w stanie kierować swoimi sprawami, przywrócenie terminu z uwagi na stan zdrowia skarżącego jest niezasadne. Dodatkowo organ odwoławczy zwrócił uwagę, że skarżąca w żaden sposób nie udowodniła zachowania 7 dniowego terminu (art. 58 § 2 k.p.a.), który liczony jest od ustania przyczyny uchybienia terminu. W skardze na postanowienie GINB skarżąca zarzuciła błędną ocenę jej wniosku o przywrócenie terminu oraz załączonego do niego dokumentu. Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie jej terminu do wniesienia zażalenia, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy organowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej "p.p.s.a.") - sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Po dokonaniu kontroli zaskarżonego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie doszedł do wniosku, że jest ono prawidłowe. Stosownie do art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. przesłankami przywrócenia uchybionego terminu w postępowaniu administracyjnym są: a) złożenie wniosku o przywrócenie terminu, b) złożenie tego wniosku w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, c) uprawdopodobnienie we wniosku, że uchybienie nastąpiło bez winy strony wnioskującej o przywrócenie terminu, d) jednoczesne dopełnienie czynności, do której określony był termin. Przesłanka braku winy, szeroko komentowana w doktrynie prawa jak i w orzecznictwie, sprowadza się do uprawdopodobnienia, że czynności dokonano z uchybieniem terminu z uwagi na zajście sytuacji nadzwyczajnej, nie dającej się w żaden sposób ominąć. W świetle postanowień art. 58 § 1 k.p.a. osoba wnosząca o przywrócenie terminu zobowiązana jest uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło nie z jej winy, więc to w jej gestii leży przedłożenie stosownych argumentów lub dowodów. Organ nie prowadzi z urzędu postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia przyczyn uchybienia terminu, a jedynie poddaje ocenie argumenty i dowody (jeśli takie zostały przedłożone) przedstawione przez stronę postępowania na okoliczność wykazania, że uchybienie terminu było przez nią niezawinione. Rozpatrując pod tym kątem przesłanki wskazane zarówno we wniosku, jak i w skardze na postanowienie GINB, należy wziąć pod uwagę, że niepełnosprawność skarżącej i konieczność zapewnienia jej stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, jest stanem istniejącym od kilku lat, na co wskazuje orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Skarżąca podała, że z uwagi na jej ograniczenia ruchowe stale korzysta z pomocy członków rodziny, którzy pomagają jej też załatwiać wszystkie sprawy wymagające wyjścia z domu. Tym samym nie można uznać, że stan niepełnosprawności jest dla skarżącej sytuacją nadzwyczajną w rozumieniu art. 58 § 1 k.p.a. Skarżąca nie uprawdopodobniła, że w odniesieniu do osób, które sią nią opiekują, zaistniała sytuacja nadzwyczajna, nie dająca się w żaden sposób ominąć, która uniemożliwiła im wysłanie w terminie zażalenia skarżącej. Okoliczność, że z nieznanych powodów syn opiekujący się skarżącą nie przyszedł do niej w ostatnim dniu terminu do wysyłki zażalenia nie stanowi takiej okoliczności. Mając więc na względzie, że ciężar uprawdopodobnienia spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swoich twierdzeń i że to właśnie zainteresowana, a nie organ znała przyczynę, która w jej ocenie - uniemożliwiła dochowanie terminu, jej zadaniem było uprawdopodobnienie braku winy w dochowaniu terminu. Wobec przesłanek wskazanych przez skarżącą wskazać należy, że sama jej niepełnosprawność nie stanowi o braku winy w uchybieniu terminu, gdyż była to okoliczność dająca się przezwyciężyć, poprzez odpowiednie wcześniejsze zorganizowanie pomocy opiekujących się nią osób w wysyłce środka zaskarżenia. Organ prawidłowo poddał ocenie podnoszone przez skarżącą argumenty i uczynił to nie przekraczając zasady swobodnej oceny dowodów, zaś wynik tak dokonanej oceny w postaci wyrażonej w sentencji zaskarżonego postanowienia odpowiada prawu. Sąd w pełni podziela argumentację organu odnośnie oceny winy skarżącej w uchybieniu terminu i ocenia zaskarżone postanowienie jako prawidłowe, czyli zgodne z prawem. Wobec powyższego skarga wniesiona w niniejszej sprawie jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.