II OZ 196/23

Dnia 25 kwietnia 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 16 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 1641/22 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi A. P. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 9 listopada 2022 r., nr OA.7722.8.4.2022 w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 stycznia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, którym utrzymano w całości postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Krosna z dnia 16 sierpnia 2022 r. znak: PINB.5160.5.2022 wstrzymujące T. P. – inwestorowi robót budowę budynku gospodarczego o wymiarach 3,51 m x 5,97 m, na działce nr [...] przy ul. [...] w Krośnie, usytuowanego bezpośrednio przy granicy z działką nr [...], wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia oraz informujące, że: - w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia inwestor, właściciel lub zarządca w/w obiektu budowlanego może złożyć wniosek o jego legalizację, - w celu uzyskania decyzji o legalizacji na dalszym etapie postępowania konieczne będzie wniesienie opłaty legalizacyjnej w wysokości 5000 zł. W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonych postanowień nie zasługuje na uwzględnienie. Strona wnioskująca w żaden sposób nie uzasadniła złożonego wniosku. Nie wykazała, w powiązaniu ze swoją sytuacją majątkową, że wykonanie postanowienia spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Nie może umknąć, że kwestionowanym postanowieniem wstrzymano dalsze prowadzenie robót budowlanych i poinformowano inwestora o procedurze umożliwiającej legalizację obiektu. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy również nie daje podstaw do udzielenia ochrony na czas trwania postępowania sądowego. Strona nie wykazała, że jeśli postanowienie zostanie wykonane przed wydaniem prawomocnego orzeczenia sądowego, wówczas w stosunku do jej osoby może nastąpić konkretne wydarzenie, które będzie miało charakter nieodwracalny. Zażalenie na ww. postanowienie wniosła skarżąca – A. P., argumentując, że wykonanie postanowienia, które może doprowadzić do rozbiórki budynku, który istnieje od 2019 r., spowoduje zarówno szkodę materialną jak i niemożliwe do odwrócenia skutki. Wprawdzie to postanowienie mówi tylko o wstrzymaniu budowy, ale w konsekwencji może doprowadzić do rozbiórki obiektu. To konkretne wydarzenie będzie miało charakter nieodwracalny, bo taki charakter będzie miała ewentualna konieczność rozbiórki budynku. Żeby zabezpieczyć się przed takimi właśnie negatywnymi dla niej skutkami, zawarła przy skardze wniosek o wstrzymanie wykonania orzeczeń. Zostałam oczywiście poinformowana o możliwości wystąpienia z wnioskiem o legalizację budynku i taki wniosek złożyła zgodnie z pouczeniem zawartym w zaskarżonym postanowieniu z dnia 9 listopada 2022 r. Jednakże zarówno PINB, jak i PWINB wskazał, że sam fakt złożenia wniosku o legalizację nie przesądza o tym, że obiekt będzie się kwalifikował do zalegalizowania. Korzystając z tego - jak podniesiono - przywileju strony, nie może być przekonana co do jego rezultatu, gdyż na tym etapie postępowania nie ma pewności co do wyniku postępowania legalizacyjnego i musi się liczyć z ewentualnością, że może być on dla niej niekorzystny. Pociąga również dodatkowe koszty w postaci opłaty legalizacyjnej. Dlatego konieczność wstrzymania wykonania orzeczeń jest bezsprzeczna i uzasadniona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie podlega uwzględnieniu. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zatem to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że w danej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jeżeli we wniosku o wstrzymanie nie zawarto stosownej argumentacji, to Sąd I instancji niewadliwie ocenił, że przedmiotowy wniosek nie podlega uwzględnieniu. Poza tym przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie można utożsamiać z oceną legalności wydanych rozstrzygnięć administracyjnych. Celem instytucji wstrzymania wykonania aktu (czynności) jest jedynie tymczasowe ukształtowanie stosunków do czasu merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd. Z powyższego wynika, że sąd wyłącznie bada zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. przede wszystkim w oparciu o okoliczności wskazane we wniosku. Sprawa, w której zostało wydane zaskarżone postępowanie Podkarpackiego WINB dotyczy oceny legalności wykonywanych robót budowlanych, czemu służy wdrożenie trybu tzw. legalizacyjnego, który przewidują przepisy Prawa budowlanego, w którym, o ile zachodzą przesłanki, możliwe jest wstrzymanie przez organ nadzoru budowlanego robót budowlanych. Tego rodzaju wstrzymanie robót budowlanych to kwestie merytoryczne w sprawie, które nie mogą być przedmiotem oceny na etapie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego. Wynika z tego, że na aktualnym etapie postępowania władnym do wstrzymania robót budowlanych jest organ nadzoru budowlanego, oczywiście tylko w przypadku spełnienia przesłanek przewidzianych w Prawie budowlanym. Poza tym zaskarżone postanowienie nie wywołuje skutku w postaci nakazu rozbiórki, ponieważ to dopiero w odrębnej decyzji organ nadzoru budowlanego będzie mógł wydać stosowny nakaz, który ewentualne w wyniku jej zaskarżenia do sądu administracyjnego będzie uprawniał skarżącą do skorzystania z ochrony tymczasowej jaką przewiduje art. 61 § 3 p.p.s.a. Z powyższych względów zażalenie podlegało oddaleniu jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.