III OZ 15/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 lipca 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 722/23 stwierdzające niewłaściwość Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w sprawie ze skargi G. P. na postanowienie z dnia 6 marca 2023 r. nr 42/TSW/2023 Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji w Warszawie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 4 lipca 2023 r., sygn. akt. IIISA/Kr 722/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę ze skargi G. P. (dalej jako strona skarżąca) na postanowienie Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji w Warszawie z dnia 6 marca 2023 r. nr 42/TSW/2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że o właściwości miejscowej sądów administracyjnych stanowi art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "P.p.s.a."). Stosownie natomiast do treści art. 59 § 1 P.p.s.a., jeżeli do rozpoznania sprawy właściwy jest inny sąd administracyjny sąd, który stwierdzi swą niewłaściwość, przekaże sprawę właściwemu sądowi administracyjnemu. Postanowienie sądu może zapaść na posiedzeniu niejawnym. W dalszej części uzasadnienia WSA w Krakowie podkreślił, że niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie "Szefa Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji" z dnia 6 marca 2023 r. nr 42/TSW/2023,, w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Szef Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji, podpisując ww. decyzję zaznaczył, że działa "z upoważnienia Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji". Jak wynika z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz.U. z 2022 r., poz. 655 ze zm., dalej: "u.o.o.") terenowymi organami wykonawczymi Ministra Obrony Narodowej w sprawach rekrutacji, operacyjno-obronnych i administracji niezespolonej są Szef Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji oraz szefowie wojskowych centrów rekrutacji. Szef Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji jest organem wyższego stopnia, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., dalej jako k.p.a.), w stosunku do szefów wojskowych centrów rekrutacji (art. 34 ust. 2 u.o.o.). Realizuje on swoje zadania przy pomocy Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji w Warszawie oraz 15 ośrodków zamiejscowych. Pracownicy Ośrodka Zamiejscowego, nawet osoby stające na jego czele, nie posiadają przymiotu organu administracji publicznej. Wydawane przez nie decyzje traktować należy jako rozstrzygnięcia organu upoważniającego. W rozpoznawanej sprawie przyjąć zatem należy, że zaskarżona do Sądu decyzja jest zatem decyzją Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji, którego siedzibą jest Warszawa. W konkluzji uzasadnienia Sąd I instancji uznał, że mając na uwadze powyższe rozważania oraz stosownie do treści § 1 pkt 13 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. z 2003 r. Nr 72, poz. 652 ze zm.) dla obszaru województwa mazowieckiego właściwy do rozpoznania sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 59 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 13 § 2 P.p.s.a., stwierdził swoją niewłaściwość w przedmiotowej sprawie i przekazał ją do rozpoznania według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia strony skarżącej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Równocześnie Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że stanowisko zbieżne z prezentowanym w niniejszej sprawie NSA wyraził także w orzeczeniach odnoszących się do innych skarżących w tożsamym przedmiocie, jak np. postanowienie z 5 stycznia 2023 r., sygn. akt. III OZ 752/22, postanowienie z 19 stycznia 2023 r., sygn. akt III OZ 811/22; postanowienie z 10 stycznia 2023 sygn. akt. III OZ 755/22. Tym samym badając zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia NSA podzielił ustalenia faktyczne dokonane przez ten Sąd, przyjmując je za własne oraz czyniąc podstawą poniższych rozważań. Zgodnie z art. 13 § 2 P.p.s.a. do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. § 3 ww. przepisu stanowi zaś, że Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, w drodze rozporządzenia, może przekazać wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu rozpoznawanie spraw określonego rodzaju należących do właściwości innego wojewódzkiego sądu administracyjnego, jeżeli wymagają tego względy celowości. Stosownie do art. 14 P.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny właściwy w chwili wniesienia skargi pozostaje właściwy aż do ukończenia postępowania, choćby podstawy właściwości zmieniły się w toku sprawy, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W ocenie NSA, Sąd I instancji zasadnie przyjął, że organem w niniejszej sprawie jest Szef Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji, którego siedzibą jest Warszawa. Należy podkreślić, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane w dniu 6 marca 2023 r. przez Szefa Ośrodka Zamiejscowego Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji w Krakowie nie w imieniu własnym, a z upoważnienia właśnie Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji. Jak podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie organ działał w tym zakresie na podstawie art. 268a k.p.a. Prawidłowo również wskazał Sąd I instancji, że dniem 23 kwietnia 2022 r. weszła w życie ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, która m.in. zmieniła strukturę organizacyjna organów administracji publicznej. W art. 777 ust. 1 pkt 1 ustawa ta zlikwidowała organy jakimi byli szefowie wojewódzkich sztabów wojskowych i w ust. 2 pkt 1 utworzyła Centralne Wojskowe Centrum Rekrutacji. Zgodnie z art. 777 ust. 3 ustawy wojewódzkie sztaby wojskowe przekształciły się w Centralne Wojskowe Centrum Rekrutacji. Stosownie do art. 778 ust. 1 i 3 ustawy należności i zobowiązania wojewódzkich sztabów wojskowych stały się należnościami zobowiązaniami Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji, które wstąpiło we wszelkie prawa i obowiązki wojewódzkich sztabów wojskowych, bez względu na charakter stosunku prawnego, z którego te prawa i obowiązki wynikają. Przyjąć należy, że z uwagi na fakt, że siedzibą Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji jest Warszawa, to właściwym do rozpoznania sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Należy zwrócić uwagę, że obecnie brak jest stosownej regulacji prawnej, która przekazywałaby tego rodzaju sprawy jak przedmiotowa do właściwości innych sądów administracyjnych, na co pozwala art. 13 § 3 P.p.s.a. Jeżeli zaś chodzi o kwestię ośrodków zamiejscowych Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji, to nie mogą one wpływać na właściwość wojewódzkiego sądu administracyjnego, bowiem organem administracji występującym w sprawie pozostaje Szef Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji, który jedynie działa poprzez swoje ośrodki zamiejscowe. Ani ustawa, ani rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z 14 kwietnia 2022 r. nie ustanawia innych od Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji organów działających w ramach ośrodków zamiejscowych. Konkludując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, słusznie stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, jako sądowi właściwemu miejscowo do rozpoznania sprawy, jak bowiem stanowi art. 59 § 1 P.p.s.a. jeżeli do rozpoznania sprawy właściwy jest inny sąd administracyjny, sąd, który stwierdzi swą niewłaściwość, przekaże sprawę właściwemu sądowi administracyjnemu. Postanowienie sądu może zapaść na posiedzeniu niejawnym. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.