II SA/Gl 433/23

WyrokWSA w Gliwicach2023-07-04

Skład orzekający: Krzysztof Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. (uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji) w sytuacji, gdy organ I instancji nie zastosował się do zaleceń organu odwoławczego, ale nie wskazano konkretnych zaleceń ani nie wykazano, że nie można ich było uzupełnić w postępowaniu odwoławczym?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może bezpodstawnie uchylać decyzji organu pierwszej instancji i przekazywać sprawy do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. tylko z powodu naruszenia przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji. Konieczne jest wykazanie, że nie można było uzupełnić materiału dowodowego w postępowaniu odwoławczym lub że naruszenia te miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie, a organ odwoławczy powinien sam dokonać merytorycznej oceny sprawy, jeśli to możliwe.
Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa wniosła sprzeciw od decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (ŚWINB), która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakładającą na inwestorów obowiązek doprowadzenia przebudowanej instalacji gazowej do stanu poprzedniego. ŚWINB uchylił decyzję PINB, uznając, że organ pierwszej instancji nieprawidłowo zastosował art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego i powinien rozważyć doprowadzenie instalacji do stanu zgodnego z prawem, a nie do stanu poprzedniego. Wspólnota Mieszkaniowa zarzuciła ŚWINB naruszenie przepisów postępowania, w tym niepełne wyjaśnienie stanu faktycznego i błędne zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 15 lutego 2023 r. i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Nowak (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 lipca 2023 r. sprawy ze sprzeciwu Wspólnoty Mieszkaniowej przy ulicy [...] w B. od decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 15 lutego 2023 r. nr WINB-WOA.7721.417.2022.DS w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach na rzecz wnoszącej sprzeciw kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją nr [...] z dnia 5 października 2022 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (dalej: "PINB" lub "organ I instancji"), działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 oraz art.83.ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz.2351 ze zm.) – dalej: "p.b.", po rozparzeniu sprawy dotyczącej wykonania przebudowy instalacji gazowej w lokalu nr [...] przy ul. [...], nałożył na inwestorów M. i A. M. (dalej: "Strony") obowiązek doprowadzenia do stanu poprzedniego przebudowanej instalacji gazowej w lokalu nr [...] przy ul. [...] w B. w terminie do 30.12.2022 r. Decyzja organu I instancji zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Pismem z 18 lutego 2019 r. A sp. z o.o. Oddział B.(dalej: "A"), reprezentująca Wspólnotę Mieszkaniową przy ul. [...] w B. (dalej: "WM"), zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta B. (dalej: "PINB") z prośbą o "sprawdzenie w postępowaniu administracyjnym na jakiej podstawie formalno-prawnej dokonano w 2003 r. przebudowy instalacji gazowej w budynku i montażu kotła gazowego C.O. w ramach wykonania instalacji centralnego ogrzewania w lokalu mieszkalnym przy ul. [...] w B. i o przekazanie zarządcy wspólnoty mieszkaniowej stosownej informacji oraz w odpisie dokumentacji powykonawczej (projektu z pozwoleniem na budowę), na podstawie, której wykonano wówczas w 2003 r. roboty instalacyjno-budowlane związane z ta inwestycją". Pismem z 19 marca 2019 r. PINB zawiadomił strony o wszczęciu postępowania na wniosek wspólnoty mieszkaniowej budynku przy ul. [...] w B. w sprawie legalności wykonanej przebudowy instalacji gazowej w lokalu nr [...] przy ul. [...] w B. Pismem z 26 marca 2019 r. PINB wezwał Zakład Gospodarki Mieszkaniowej [...] z siedzibą w B.(dalej: "ZGM"), jako właściciela lokalu objętego postępowaniem, do stawienia się w siedzibie PINB upoważnionego pracownika, w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, celem złożenia wyjaśnień w przedmiotowej sprawie oraz przedłożenia projektu przebudowy instalacji gazowej w lokalu nr [...] przy ul. [...] w B. Do akt sprawy włączono kopie rzutów pomieszczeń w budynku przy ul. [...] w B. Ponadto w aktach sprawy znajduje się pismo Zakładu Kominiarskiego L. N. z 9 lipca 1994 r. w zakresie inwentaryzacji przewodów kominowych w budynku przy ul. [...] w B. Do akt sprawy załączono również dokumentację stanowiącą wymianę korespondencji pomiędzy stronami a ZGM w zakresie remontu zajmowanego przez strony lokalu. Pismem z 1 kwietnia 2019 r. ZGM zwrócił się do stron o udostępnienie dokumentacji technicznej dotyczącej przebudowy instalacji gazowej w lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w B. Do siedziby PINB 4 kwietnia 2019 r. zgłosił się P. B., upoważniony pracownik ZGM. Protokół z przesłuchania P. B. zawiera informację, że ZGM nie posiada dokumentacji budowlanej dotyczącej przebudowy instalacji gazowej w lokalu nr [...] przy ul. [...] w B. P. B. oświadczył ponadto, że ZGM nie wyrażał zgody na remont lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w B. i jego zdaniem strony dokonały przebudowy instalacji gazowej samoistnie, bez uzgodnienia z zarządcą budynku. Pismem z 12 kwietnia 2019 r. PINB wezwał strony do dostarczenia pozwolenia na budowę wraz z zatwierdzonym projektem dotyczącym przebudowy instalacji gazowej, w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania. Pismem z 23 kwietnia 2019 r. strony poinformowały PINB, że w 2002 r. zawarły z ZGM umowę przedwstępną dotyczącą remontu lokalu nr [...] położonego w budynku przy ul. [...] w B. Przedmiotowa umowa dotyczącą remontu lokalu nr [...] , nie wskazywała na obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. Wszystkie dokumenty, które były w niej wymienione zostały przedłożone zarządcy po przeprowadzonym remoncie i na tej podstawie ze stronami zawarto umowę najmu. Strony oświadczyły, że ich zdaniem nie mają obowiązku przechowywać dokumentacji budowlanej z przeprowadzonego remontu, ponieważ dla nich podstawowym dokumentem jest umowa najmu i umowy na dostawę mediów. Pismem z 13 maja 2019 r. PINB wezwał ZGM do przedłożenia do akt sprawy umowy najmu zawartej ze stronami oraz udzielenia informacji, czy zobowiązano je do wykonania projektu i uzyskania pozwolenia na budowę wewnętrznej instalacji gazowej w lokalu nr [...] . W odpowiedzi na wezwanie ZGM przedłożył umowę przedwstępną zawarta 4 listopada 2002 r. ze stronami oraz umowę najmu zawartą z nimi 3 czerwca 2014 r. Z treści umowy przedwstępnej wynika, że remont lokalu należy wykonać zgodnie z zasadami sztuki budowlanej, a po przeprowadzonym remoncie należy przedstawić zestawienie wykonanych robót i zamontowanych urządzeń, protokół odbioru instalacji elektrycznej, protokół próby szczelności instalacji gazowej, oświadczenie mistrza kominiarskiego o prawidłowości dokonanych podłączeń. Pismem z 24 maja 2019 r. ADM poinformował PINB, że przebudowa w 2003 r. przedmiotowej instalacji gazowej polegała na "przeprowadzeniu nowych przewodów gazowych od licznika gazu lokalowego znajdującego się w korytarzu głównym piwnicy przewodem poprzez ścianę konstrukcyjna do komórki piwnicy mieszkania nr [...], a następnie rozprowadzeniu przewodami poziomymi po ścianie konstrukcyjnej piwnicy dwoma odgałęzieniami. Jednym odgałęzieniem po ścianie wschodniej i północnej komórki i przez strop (sufit) doprowadzono gaz do nowo zainstalowanego kotła C.O., a drugim odgałęzieniem po ścianie wschodniej i południowej przewodem poziomym przez strop (sufit) doprowadzono gaz do pomieszczenia środkowego adaptowanego na obecną kuchnię". Ponadto w ramach prowadzonego postępowania PINB otrzymał od ZGM opinię kominiarską nr [...] z 3 lipca 2019 r. Mistrza Kominiarskiego J. F., a od ADM opinię techniczną z września 2019 r. autorstwa T. N. z której wynika, że instalacja gazowa dla mieszkania stron wykonana została nieprawidłowo, niezgodnie z obowiązującymi przepisami. Decyzją nr [...] z 25 listopada 2019 r., znak: [...] organ powiatowy nałożył, w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 pr. bud., na właściciela lokalu nr [...] położonego w budynku przy ul. [...] w B. , ZGM, obowiązek wymiany zużytego kotła gazowego w łazience oraz wykonania zabezpieczenia przewodu spalinowego pod kocioł gazowy z wkładem kominowym kwasoodpornym wyrzutu spalin, oraz wykonania zaciągu powietrza do spalania w kotle gazowym zgodnie z opinią nr [...] Mistrza Kominiarskiego J. F. z 3 lipca 2019 r. z zewnątrz lub z klatki schodowej. Decyzją z dnia 24 marca 2020 r., znak: WINB.WOA.7721.553.2019.KS ŚWINB uchylił ww. decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Wskazano na niewłaściwe sformułowanie sentencji decyzji nr [...] z dnia 25 listopada 2019 r., znak: [...] która swym zakresem obejmowała działania inwestycyjne w postaci montażu nowego kotła. Wskazano również na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie, gdyż z materiału dowodowego nie wynikało w jakim okresie wykonano przebudowę instalacji gazowej. Nie ustalono również zakresu robót budowlanych, które zostały wykonane podczas remontu w okresie 2002-2003 przez strony. Ponownie rozpatrując sprawę organ pierwszej instancji otrzymał informację od ZGM o wymianie kotła gazowego 2-funkcyjnego wraz z zabezpieczeniem przewodu spalinowego wkładem kominowym kwasoodpornym. Organ I instancji przesłuchał również w charakterze świadka inż. instalacji sanitarnych upr.bud. nr ew. [...] W. C., jako autora opinii technicznej z 15 lipca 2019 r. celem skonfrontowania jego opinii z zapisami opinii mgr inż. T. N. z września 2019 r. Decyzją nr [...] z 24 sierpnia 2020 r. PINB umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wykonania przebudowy instalacji gazowej w lokalu nr [...] przy ul. [...] w B.. Od powyższego rozstrzygnięcia odwołanie złożyła ADM, w imieniu W. M. Decyzją z 10 listopada 2020 r., znak: WINB.WOA.7721.401.2020.DR ŚWINB uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie nie został wyjaśniony całokształt stanu faktycznego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji powinien bezwzględnie wyjaśnić z czego wynikają rozbieżne opinie W. C. oraz T. N. W tym celu konieczne jest skonfrontowanie ww. osób podczas rozprawy administracyjnej. Prowadząc ponownie postępowanie organ I instancji przeprowadził rozprawę administracyjną z udziałem obu specjalistów. Pismem z 16 lutego 2021 r. PINB wezwał W. C. do uzupełnienia opinii technicznej z lipca 2019 r. o sprawdzenie prawidłowości usytuowania przedmiotowych urządzeń gazowych znajdujących się w piwnicy budynku, a w przypadku nieprawidłowości o wskazanie sposobu ich usunięcia. 1 kwietnia 2021 r. do PINB wpłynęło pismo z 30 marca 2021 r. W. C. będące uzupełnienie opinii technicznej z lipca 2019 r. Decyzją nr [...] z 28 kwietnia 2021 r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 pr. bud., PINB nałożył na strony, obowiązek wykonania robót budowlanych mających na celu dostosowanie instalacji gazowej do obowiązujących przepisów, tj. umiejscowienia instalacji gazowej prowadzonej po ścianie pod stropem piwnicy budynku przy ul. [...] w B. nad instalacją wodociągową w odległości zgodnej z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w terminie do 31 lipca 2021 r. 9 września 2021 r. do PINB wpłynęło pismo M. i A. M., w którym poinformowali organ powiatowy, iż obowiązki wskazane w decyzji nr [...] z 28 kwietnia 2021 r. zostały wykonane. Odwołanie od ww. decyzji PINB wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, pismami z 23 września 2021 r., wniosła W.M, reprezentowana przez ADM. Postanowieniem z dnia 29 października 2021 znak: WINB.WOA.7721.431.2021.KC ŚWINB przywrócił termin do wniesienia odwołania zgodnie ze złożonym wnioskiem. W tym samy dniu organ odwoławczy wydał, na podstawie art. 136 k.p.a., postanowienie, znak: WINB.WOA.7721.431.2021.KC, którym zlecił PINB przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego, w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, w zakresie: 1. przeprowadzenia - po uprzednim zawiadomieniu stron zgodnie z art. 79 k.p.a. oględzin, w celu ustalenia: - czy obowiązek wykonania robót budowlanych mających na celu dostosowanie instalacji gazowej do obowiązujących przepisów, tj. umiejscowienia instalacji gazowej prowadzonej po ścianie pod stropem piwnicy budynku przy ul. [...] w B. nad instalacją wodociągową w odległości zgodnej z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nałożony na M. i A. M., został faktycznie wykonany, w prawidłowy sposób, 2. udokumentowania wyników oględzin w protokole oraz wykonania dokumentacji fotograficznej. Dnia 22 listopada 2021 r. PINB skierował do ŚWINB pismo, w którym załączył protokół z oględzin odbytych 19 listopada 2022 r. w sprawie ustalenia czy obowiązek wykonania robót polegających na dostosowaniu instalacji gazowej do istniejących przepisów został faktycznie wykonany w sposób prawidłowy. W dniu 10 marca 2022 r. ŚWINB wydał decyzję znak: WINB-WOA.7721.431.2021 .KC, którą uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez ten organ. W ramach ponownie prowadzonego postępowania PINB zwrócił się do Wspólnoty Mieszkaniowej w B. o udzielenie informacji czy wyraża ona zgodę na usytuowanie instalacji gazowej w lokalu nr [...] w ścianie pod stropem piwnicy będącej częścią wspólną nieruchomości oraz czy udzielają M. i A. M. prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w kwestii dotyczącej przedmiotowej instalacji gazowej. W dniu 16 sierpnia 2022 r. do PINB wpłynęło pismo ADM ZN, w którym wyjaśniono, iż nie udziela zgody na wykonanie instalacji gazowej w lokalu nr [...] w ścianie pod stropem piwnicy będącej częścią wspólną nieruchomości oraz nie wyrażają zgody na uzyskanie przez A. i M. M. prawa do dysponowania nieruchomością przy ul. [...] w B. na cele budowlane. 5 października 2022 r. PINB wydał decyzję nr [...] którą nałożył na strony obowiązek doprowadzenia do stanu poprzedniego przebudowanej instalacji gazowej w lokalu nr [...] przy ul. [...] w B. 20 października 2022 r. strony złożyły odwołanie od decyzji PINB, w którym podniosły, iż nie mogą być adresatem wspomnianej decyzji albowiem nie są oni właścicielami nieruchomości, a wykonywali jedynie prace zlecone przez właściciela. W wyniku odwołania stron rozpatrujący sprawę ŚWINB decyzją z dnia 15 lutego 2023 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości. Po dokonaniu analizy zgromadzonych akt sprawy oraz zapoznaniu się z twierdzeniami podnoszonymi w odwołaniu, ŚWINB wskazał, że PINB za podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia wskazał art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b., i zacytował jego treść. ŚWINB zauważył, że decyzje, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 Pb, nakazujące zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, wydaje właściwy organ nadzoru budowlanego w sytuacjach, gdy nie ma możliwości doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonywanych lub już wykonanych robót budowlanych, o czym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 p.b. innymi słowy, nie ma technicznej i prawnej możliwości doprowadzenia danego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem w drodze wydania decyzji, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 p.b. ŚWINB podniósł, że postępowanie zostało wszczęte w sprawie legalności wykonanej przebudowy instalacji gazowej w lokalu nr [...] przy ul. [...] w B. oraz zwrócił uwagę, że w sprawie organ odwoławczy orzekał już trzy razy wydając rozstrzygnięcia znak: WINB.WOA.7721.553.2019.KS, WINB-WOA.7721.401.2020.DR oraz WINB-WOA.7721.417.2022.KC. ŚWINB odniósł się do podniesionej w odwołaniu kwestii adresata decyzji wydawanych na podstawie art. 51 p.b. i stwierdził, że podziela stanowisko PINB, iż podmiotem na którego winno nastąpić nałożenie obowiązku w powyższym trybie są strony co znajduje uzasadnienie w treści art. 52 p.b. w orzecznictwie sądów administracyjnych. Przywołał także orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego odnoszące się do treści art. 51 ust.1 pkt.1-3 p.b. W konsekwencji tych rozważań organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji powinien ponownie rozpatrzyć niniejszą sprawę, pod kątem rozważenia doprowadzenia wykonania robót do stanu zgodnego z prawem, zamiast wydawać nakaz przywrócenia do stanu poprzedniego, jako zbyt daleko idący w okolicznościach niniejszej spawy. Jednocześnie uznał, że zaskarżoną decyzję należało uchylić z powodu niezastosowania się do wszystkich jego zaleceń wskazanych w decyzji z dnia 10 marca 2022 r. znak: WlNB-WOA.7721.431.2021 .KC. Ponadto wskazał, że organ I instancji po raz kolejny nie przeanalizował przepisów prawa budowlanego oraz norm techniczno-budowlanych w realiach sprawy. W aktach organu I instancji oraz w uzasadnieniu decyzji [...] z dnia 5 października 2022 r. brak jest wskazania choćby w postaci zestawienia ustalonego stanu faktycznego z ww. przepisami. Uznał także, że uzasadnienie decyzji organu I instancji ni spełniło wymogów wynikających z art. 107 § 3 k.p.a. Wobec powyższych okoliczności decyzja PINB zdaniem ŚWINB była decyzją przedwczesną, co uzasadniło wydanie decyzji kasatoryjnej w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. Sprzeciw od powyższej decyzji złożyła Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] w B. (dalej: "skarżąca"), która zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa procesowego tj. - art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nie dokonanie przez organ wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, - art. 7 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy a w konsekwencji błędne przyjęcie, że istnieją przesłanki do wydania decyzji kasacyjnej w trybie art. 138 § 2 k.p.a. zamiast wydać decyzję w trybie art. 138 § 1 k.p.a. Z uwagi na powyższe Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie przez organ merytorycznie. W odpowiedzi na sprzeciw organ odwoławczy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", w zw. z art. 64b § 1 tej ustawy, stanowiący, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi (sprzeciwu) oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 64a p.p.s.a., od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Powyższa regulacja wyłącza możliwość wnoszenia skarg na decyzje kasacyjne organu odwoławczego pozostawiając ich kontrolę w ramach sprzeciwu, na podstawie którego Sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. (art. 64e p.p.s.a.). Uwzględniając sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 151a § 1 zd. 1 p.p.s.a.). W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu, sąd sprzeciw oddala (art. 151a § 2 p.p.s.a.). Kontrola prawidłowości zaskarżonej decyzji w ramach rozpoznania sprzeciwu oznacza zatem konieczność dokonania oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ odwoławczy w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasacyjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty. Podstawowym obowiązkiem sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na decyzję kasacyjną jest więc przede wszystkim ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., a więc odstąpienie od zasady ogólnej ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy albo zakończenia jej w inny sposób. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. sąd nie jest natomiast władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, skoro na skutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2017 r. II OSK 2219/15, dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Konieczność wydania decyzji kasacyjnej zachodzi zatem wtedy, kiedy zasada dwuinstancyjności postępowania wyłącza przeprowadzenie w tym zakresie uzupełniającego postępowania dowodowego, gdyż jego zakres wskazuje, że w swej istocie organ odwoławczy musiałby sam przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie mogącym mieć bezpośredni wpływ na treść decyzji. W konsekwencji sprawa byłaby rozstrzygana w jednej instancji, przez co pozbawiano by stronę prawa kwestionowania wyników postępowania wyjaśniającego w drodze odwołania. Potwierdzeniem powyższego jest treść art. 136 § 1 k.p.a., w myśl którego organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Jeżeli zatem organ pierwszej instancji nie wyjaśnił części istotnych okoliczności sprawy albo zgromadził niepełny, ale obszerny materiał dowodowy, wówczas organ odwoławczy ma obowiązek te uchybienia usunąć we własnym zakresie. Kasacyjne rozstrzygnięcie może zapaść wyłącznie w sytuacji, gdy wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a. Poddawszy zaskarżoną decyzję ocenie legalności w granicach wyznaczonych wyżej powołanymi przepisami Sąd doszedł do przekonania, że sprzeciw zasługuje na uwzględnienie. Sąd stwierdza, że wydanie decyzji kasatoryjnej przez ŚWINB nie znajduje uzasadnienia w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W ocenie Sądu organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję nie wskazał na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie przez organ I instancji. Nie wskazał w jakim zakresie stan faktyczny sprawy nie został wyjaśniony w zakresie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Samo naruszenie przepisów postępowania przez organ I instancji, chociaż jest konieczną przesłanką uchylenia decyzji, nie jest przesłanką wystarczającą do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Ponadto w uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji nie zastosował się do wszystkich jego zaleceń wskazanych w decyzji z dnia 10 marca 2022 r. znak: WlNB-WOA.7721.431.2021.KC. ale nie wymienił do jakich. Kolejny zarzut organu odwoławczego dotyczył braku analizy przez organ I instancji przepisów Prawa budowlanego oraz norm techniczno-budowlanych oraz naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., co również nie stanowi przesłanki do wydania decyzji kasatoryjnej. W zakresie wytycznych dla organu I instancji organ odwoławczy stwierdził jedynie, że wynikają one z uzasadnienia jego decyzji. Sąd zwraca uwagę, że organ odwoławczy jest nie tylko organem kontrolnym ale i merytorycznym, który powinien dokonać ponownej pełnej merytorycznej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i orzec zgodnie z przepisami prawa materialnego i procesowego w ramach na jakie pozwala mu regulacja art. 138 § 1 k.p.a. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdza, że zaskarżoną decyzją organ odwoławczy zastosował przepis art. 138 § 2 k.p.a. w sposób nieuprawniony, z wyżej przedstawionych przyczyn. W związku z powyższym, Sąd działając na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło