III OSK 3238/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Z.M. o wstrzymanie wykonania decyzji Wójta Gminy Zielonki z dnia 29 września 2022 r. nr [...] w sprawie ze skargi kasacyjnej Z.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 lipca 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 605/23 w sprawie ze skargi Z.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 7 marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów postanawia wstrzymać wykonanie decyzji Wójta Gminy Zielonki z dnia 29 września 2022 r. nr [...]. Z.M. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 7 marca 2023 r., utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy Zielonki z 29 września 2022 r. w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów. Wyrokiem z 4 lipca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę. Skarżący wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Natomiast w piśmie z 20 maja 2025 r. skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji Wójta Gminy Zielonki z 29 września 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kompetencja Naczelnego Sądu Administracyjnego do wstrzymania wykonania aktu lub czynności została uregulowana w art. 61 § 3 w związku z art. 193 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji jest dopuszczalny, chociaż mając na uwadze, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z 7 marca 2023 r. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Zielonki z 29 września 2022 r., wniosek ten powinien w istocie dotyczyć wstrzymania wykonania decyzji organu odwoławczego, ponieważ to ta decyzja ostateczna podlega wykonaniu. Nie miało to jednak wpływu na możliwość rozpoznania wniosku skarżącego, a samo wstrzymanie decyzji organu I instancji oznacza, że obowiązki nałożone decyzją organu I instancji, utrzymaną w mocy decyzją organu odwoławczego, nie mogą podlegać egzekucji do czasu zakończenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Argumenty mające przemawiać za wstrzymaniem wykonania decyzji organu I instancji skarżący przedstawił w piśmie z 20 maja 2025 r. Są to argumenty dwojakiego rodzaju. Po pierwsze, skarżący wskazuje na nieprawidłowe określenie adresata obowiązków w decyzji nakazującej usunięcie odpadów. Po drugie, skarżący wskazuje na swoją sytuację majątkową w relacji do kosztów usunięcia odpadów. Odnosząc się do pierwszego z tych argumentów należy wyjaśnić, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności została w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uregulowana w sposób kompleksowy, zgodnie z zasadami sformułowanymi w rekomendacji Komitetu Ministrów Rady Europy nr R/89/8 z 15 listopada 1989 r. o tymczasowej ochronie sądowej w sprawach administracyjnych. Rekomendacja zastrzega jednoznacznie, że środki tego rodzaju nie mogą zastępować orzeczeń zawierających merytoryczną ocenę aktu czy też wpływać na ich treść. Stąd też na etapie oceny wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji niedopuszczalna jest merytoryczna ocena zaskarżonego aktu administracyjnego. Kwestia prawidłowości obowiązków nałożonych w zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji nie mogła mieć zatem wpływu na ocenę wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej. Nie jest to zatem kwestia, która może podlegać ocenie na etapie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji lub decyzji organu I Instancji. Natomiast w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący uprawdopodobnił przesłanki wskazane w cytowanym przepisie powołując się na swoją sytuację życiową i majątkową w relacji do przewidywanych kosztów usunięcia odpadów. Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Złożony przez skarżącego wniosek o wstrzymanie wykonania zawiera tego rodzaju uzasadnienie. Wynika z niego, że koszt wykonania obowiązków nałożonych zaskarżoną decyzją wyniesie około 1 000 000 zł, co potwierdza załączony do wniosku cennik przyjęcia odpadów na składowisku w Oświęcimiu. Kwota ta nie uwzględnia załadunku i transportu odpadów. Jednocześnie z akt sprawy wynika, że skarżący wraz z małżonką uzyskali z tytułu umowy o pracę w 2024 r. dochód w wysokości około 256 000 zł, co potwierdza złożona wraz z wnioskiem kopia zeznania podatkowego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, tak przedstawiona argumentacja świadczy o uprawdopodobnieniu, że wykonanie zaskarżonej decyzji lub decyzji organu I instancji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, ponieważ koszt wykonania nałożonych obowiązków może kilkukrotnie przekroczyć wysokość rocznych dochodów w gospodarstwie domowym skarżącego. Z tych względów i na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.