III OZ 65/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 września 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 1486/22 o odmowie wstrzymania wykonania decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 25 kwietnia 2022 r. nr [...] w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 25 kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie wpisu na listę osób i podmiotów wspierających agresję Federacji Rosyjskiej na Ukrainę rozpoczętej w dniu 24 lutego 2022 r. postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 14 września 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił A. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: spółka) wstrzymania wykonania decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 25 kwietnia 2022 r. w przedmiocie wpisu na listę osób i podmiotów wspierających agresję Federacji Rosyjskiej na Ukrainę rozpoczętej 24 lutego 2022 r. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zaskarżona decyzja podlegała natychmiastowemu wykonaniu, co wynika z art. 3 ust. 10 in fine ustawy z 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego (Dz.U. z 2022 r. poz. 835 ze zm.). Uzasadnione jest to szczególnym celem tego aktu prawnego, służącego przeciwdziałaniu wspieraniu agresji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę przez podmioty wskazane w tej ustawie (art. 1 powyższej ustawy). Ustawa nie wyklucza możliwości wstrzymania wykonania decyzji w trybie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.), ale mając na uwadze cel tej regulacji, argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania tego rodzaju decyzji nie może się opierać na argumentach odnoszących się trudności ekonomicznych. Natomiast spółka nie powołała innych argumentów uzasadniających wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła spółka zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie zaś do art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Nałożony przez ustawodawcę obowiązek uprawdopodobnienia zaistnienia przesłanki wskazanej w art. 61 § 3 p.p.s.a. nakłada na stronę obowiązek przedstawienia konkretnych zdarzeń, które uprawdopodobnią, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Samo powołanie się na skutki wymienione we wskazanym przepisie nie jest wystarczającym uzasadnieniem. Domagając się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, niezbędne jest wskazanie na konkretne okoliczności pozwalające ocenić, czy wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Zadaniem Sądu I instancji jest natomiast ocena, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Należy także podkreślić, że możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie oznacza, że Sąd I instancji jest zobligowany w każdym przypadku - niezależnie od okoliczności sprawy - uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005, s. 294 i nast.). Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o przepisy ustawy z 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego (Dz.U. z 2022 r. poz. 835). Jest to ustawa szczególna (specustawa), która reguluje między innymi zasady wpisywania na listę osób i podmiotów wspierających agresję Federacji Rosyjskiej na Ukrainę rozpoczętej w dniu 24 lutego 2022 r. Decyzja w tym przedmiocie podlega natychmiastowemu wykonaniu (art. 3 pkt 10 tej ustawy). Zastosowane w tego rodzaju decyzji środki mają służyć przeciwdziałaniu wspierania agresji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę przez podmiot w niej wskazany i w związku z tym muszą być wykonane natychmiast. Interes społeczny polegający na przeciwdziałaniu agresji przeważa w tej konkretnej sytuacji nad interesem podmiotu wpisanego na taką listę. Zatem wskazywane przez Spółkę przesłanki przemawiające za wstrzymaniem zaskarżonej decyzji nie mogą być brane pod uwagę ze względu na cel ustawy, tym bardziej, że zostały oparte na argumentach odnoszących się do trudności ekonomicznych. Okoliczności te stanowią oczywiste następstwa wykonania takiego typu decyzji, jak zaskarżona w niniejszej sprawie. Udzielenie ochrony tymczasowej w oparciu o wskazane przez spółkę argumenty stawiałoby pod znakiem zapytania nie tylko cel normy wyrażony w art. 3 ust. 10 ustawy z 13 kwietnia 2022 r., jaki i skuteczność zaskarżonej decyzji, a ostateczne ratio legis ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 października 2022 r. III OZ 584/22). Ponadto należy mieć również na uwadze, że cytowana ustawa dotyczy tzw. "mrożenia majątku", a więc czasowej niemożności dysponowania tym majątkiem. Nie oznacza to pozbawienia spółki prawa własności, które w świetle art. 21 ust. 2 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. nr 78, poz. 483 ze zm.) jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy jest dokonywane na cel publiczny i za słusznym odszkodowaniem lub przepadku orzeczonego prawomocnym orzeczeniem sądu (art. 46 Konstytucji RP). Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.