II FZ 120/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Zborzyński po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. sp. z o.o. z siedzibą w R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 września 2023 r. sygn. akt VIII SA/Wa 218/23 w sprawie ze skargi K. sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 29 grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2019 r. postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 1.09.2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę K. sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 29.12.2022 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2019 r. Skarżąca pismem z dnia 17.02.2023 r. wniosła skargę na powyższą decyzję. Zarządzeniem z dnia 30.03.2023 r. Przewodniczący Wydziału VIII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi przez jej podpisanie lub nadesłanie odpisu skargi podpisanego zgodnie ze sposobem reprezentacji oraz złożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania skarżącej (aktualny pełny odpis z KRS), w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023r. poz. 259, dalej: P.p.s.a.). W zakreślonym terminie skarżąca złożyła skargę podpisaną przez M. B. wraz z odpisem z KRS, jak również kopię formularza (PPO-1) - pełnomocnictwo ogólne, skierowane do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, z którego treści wynika umocowanie dla M. B. do reprezentowania spółki we wszystkich sprawach podatkowych oraz innych sprawach należących do właściwości organów podatkowych udzielone przez L. B. w imieniu spółki. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd wskazał, że M. B. nie był uprawniony do podpisania skargi złożonej na wezwanie Sądu w trybie uzupełnienia braków. Nadesłane pełnomocnictwo ogólne zostało udzielone do działania w sprawach podatkowych przed organami podatkowym. Jak wynika natomiast ze złożonego wydruku z KRS, do reprezentacji spółki w przypadku zarządu jednoosobowego oświadczenia w imieniu spółki składa członek zarządu, zaś w przypadku zarządu składającego się z dwóch lub większej liczby osób do składania oświadczeń w imieniu spółki jest wymagane współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem. Z powyższego wydruku z KRS wynika, iż Zarząd w spółce jest jednoosobowy i Prezesem Zarządu spółki od [...].02.2020 r. jest L. B. W zażaleniu na to postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie w całości i nadanie skardze biegu. Zarzuciła błędy w ocenie zgromadzonego materiału dowodowego, nieprawidłową interpretację przepisów oraz nieprawidłowe czytanie dokumentów. W uzasadnieniu podała, że w wystosowanym do skarżącej wezwaniu brak było informacji iż dokument który uprawniał M. B. do reprezentowania spółki przed Szefem Krajowej Administracji Skarbowej jest niewystarczający w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Strony mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników (art. 34 P.p.s.a.) – w obu przypadkach ustawa nakazuje przy pierwszej czynności procesowej wykazać umocowanie wnoszącego środek prawny, bądź to poprzez dołączenie do akt sprawy stosownego dokumentu (art. 29 P.p.s.a.), bądź też pełnomocnictwa z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa (art. 37 § 1 P.p.s.a zdanie pierwsze). Jeżeli pismo (skarga) strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 49 § 1 P.p.s.a.). Sąd odrzuca skargę (pismo), gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi (art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). W literaturze prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym w przypadku gdy "skargę wnosi osoba prawna, skarga powinna być podpisana w sposób czyniący zadość zasadom reprezentowania tego podmiotu ujawnionym w KRS. W przeciwnym razie jest to brak formalny skargi (...)" (por. B. Dauter [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2018, wyd. 7, s. 187). Przystępując do wykładni złożonego do akt "pełnomocnictwa ogólnego" trzeba przypomnieć, że upoważniało ono do działania we wszystkich sprawach podatkowych oraz innych sprawach należących do właściwości organów podatkowych. Pełnomocnictwo to zostało udzielone na sformalizowanym druku PPO-1, gdzie wskazano także podstawę prawną pełnomocnictwa, a mianowicie art. 138d ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r., poz. 1540, dalej: O.p.). Okoliczności te nie pozostają bez znaczenia dla ustalenia znaczenia treści pełnomocnictwa. Brak jest mianowicie podstaw, aby takie pojęcia, jak "sprawa podatkowa" czy "organy podatkowe" odczytywać w oderwaniu od ich normatywnego kontekstu. W przepisach ustawy Ordynacja podatkowa nie ma definicji "sprawy podatkowej", tym niemniej mając na uwadze przepisy tej ustawy, w uchwale z dnia 22.04.2002 r., sygn. akt FPS 1/02, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że sprawą podatkową jest indywidulany, niepowtarzalny związek między faktem a prawem, z którym prawo materialne łączy skutek i konsekwencję w postaci konieczności wydania decyzji podatkowej. Z kolei zamknięty katalog organów podatkowych znajduje się w art. 13 O.p. Ustawa zalicza do tego grona: naczelnika urzędu skarbowego, naczelnika urzędu celno-skarbowego, wójta, burmistrza (prezydent miasta), starostę albo marszałka województwa - jako organy pierwszej instancji. Z kolei naczelnik urzędu celno-skarbowego działać może także jako organ odwoławczy w zakresie decyzji, o których mowa w art. 83 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 16.11.2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422), dyrektor izby administracji skarbowej - jako: organ odwoławczy odpowiednio od decyzji naczelnika urzędu skarbowego albo naczelnika urzędu celno-skarbowego, organ pierwszej instancji, na podstawie odrębnych przepisów, organ odwoławczy od decyzji wydanej przez ten organ w pierwszej instancji, samorządowe kolegium odwoławcze - jako organ odwoławczy od decyzji wójta, burmistrza (prezydenta miasta), starosty albo marszałka województwa. Ustawa wskazuje dalej przypadki w których organami podatkowymi są: Szef Krajowej Administracji Skarbowej (§ 2 art. 13 O.p.), Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (§ 2a art. 13 O.p.), a także Minister właściwy do spraw finansów publicznych (§ 2b art. 13 O.p.). Ponadto ustawa stanowi, że uprawnienia niektórych, wymienionych w art. 13 § 2c O.p. organów podatkowych, mogą być wykonywane przez radcę skarbowego, wykonującego czynności orzecznicze w danym organie. Wreszcie, ustawa upoważnia Radę Ministrów (art. 13a O.p.) do nadania w drodze rozporządzenia uprawnienia organów podatkowych: Szefowi Agencji Wywiadu, Szefowi Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefowi Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Szefowi Służby Wywiadu Wojskowego, Szefowi Służby Kontrwywiadu Wojskowego, jeżeli jest to uzasadnione ochroną informacji niejawnych i wymogami bezpieczeństwa państwa. Do grona organów podatkowych żadnym sposobem nie można zakwalifikować sądu administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie było zgodne z prawem. Złożona przez skarżącą skarga stanowiąca wykonanie wezwania Sądu nie została podpisana zgodnie ze sposobem reprezentacji spółki wynikającym z nadesłanego KRS. M. B., który podpisał skargę nie był do tego uprawniony. Skarżąca nie wykonała zatem zobowiązania Sądu w sposób prawidłowy. Należy podkreślić, że brak wykazania właściwego umocowania jest brakiem formalnym skargi i nieuzupełnienie tego braku stanowi podstawę do jej odrzucenia. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. oddalił zażalenie.