III FZ 319/23
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2023-09-06
Skład orzekający: Jolanta Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów sądowych przerywa bieg terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi i chroni stronę przed odrzuceniem skargi?Ratio decidendi
Ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, nawet dokonane w terminie określonym w wezwaniu do uiszczenia wpisu, nie uchyla skutków prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów, nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu i nie chroni strony przed odrzuceniem skargi z powodu nieuiszczenia należnej opłaty.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę, dołączając wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wniosek ten został pozostawiony bez rozpoznania, a sprzeciw od tego zarządzenia utrzymano w mocy. Następnie skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, czego nie uczynił. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę. Skarżący wniósł zażalenie, domagając się uchylenia postanowienia o odrzuceniu skargi, zwolnienia od kosztów oraz zawieszenia wszelkich postępowań sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 6 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 marca 2023 r. sygn. akt I SA/Wr 1208/21 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 11 października 2021 r. nr SKO 4121/269/2021 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia oddalić zażalenie.
Postanowieniem z dnia 15 marca 2023r., sygn. akt I SA/Wr 1208/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę A. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 11 października 2021 r. nr SKO 4121/269/2021 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia.
Jak wynika z akt sprawy, skarżący zawarł w skardze wniosek o przyznanie prawa pomocy, który referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 9 maja 2022 r. sygn. akt I SPP/Wr 24/22 pozostawił bez rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po rozpoznaniu wniesionego sprzeciwu, postanowieniem z 20 lipca 2022 r. utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie.
Zarządzeniem z dnia 17 października 2022 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 2 grudnia 2022 r. (potwierdzenie odbioru k. 65). Z akt sprawy wynika, że wpis nie został uiszczony we wskazanym terminie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucając skargę wskazał, że pomimo wezwania do uiszczenia wpisu, strona w zakreślonym terminie należnej opłaty nie uiściła.
W zażaleniu z dnia 18 kwietnia 2023 r., na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie i zwolnienie od wszelkich kosztów postępowania sądowego, a także zawieszenie wszelkich spraw sądowych i procedur sądowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Natomiast w myśl art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd.
W rozpoznawanej sprawie, po zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy, prawidłowo wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 złotych, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 2 grudnia 2022 r., a więc termin, do którego należało uiścić brakujący wpis upłynął 9 grudnia 2022 r. Pomimo wezwania, kwota wpisu nie wpłynęła na rachunek sądu w wyznaczonym terminie. W konsekwencji prawidłowo sąd pierwszej instancji odrzucił skargę.
Kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy - zawarty w zażaleniu - nie ma wpływu na bieg terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Prawomocność postanowienia w sprawie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych oznacza, że strona ma obowiązek uiszczenia wymaganego wpisu. Od obowiązku tego nie zwalnia strony ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, choć strona ma prawo do złożenia takiego wniosku na podstawie art. 165 p.p.s.a., w wypadku zmiany okoliczności. Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w wezwaniu do uiszczenia wpisu wystosowanym do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia, ani nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd terminie.
Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia sformułowanego przez skarżącego wniosku o zawieszenie wszelkich spraw sądowych i procedur sądowych. Nie ma podstaw prawnych do rozpoznania tak sformułowanego wniosku. Przepisy przewidują możliwość zawieszenia wyłącznie konkretnego postępowania sądowoadministracyjnego. Ponadto zgodnie z art. 46 § 1 pkt 3 P.p.s.a., każde pismo strony powinno zawierać osnowę wniosku lub oświadczenia, które pozwalają na jednoznaczną identyfikacją żądania. Dotyczy to zwłaszcza pism, które wywrzeć mają wyraźne skutki procesowe. Skarżący zaś ograniczył się jedynie do ogólnikowego stwierdzenia, że wnosi o zawieszenie wszelkich spraw sądowych i procedur sądowych. Obowiązki proceduralne w tym zakresie ciążyły na stronie postępowania i nie zostały przez nią dopełnione. Z tych wszystkich względów wniosek o zawieszenie postępowania ocenić należy jako oczywiście bezzasadny.
Nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło