I FZ 366/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mariusz Golecki po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. Sp. z o.o. zs. w J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 2 października 2023 r., sygn. akt I SA/Wr 769/23 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi M. Sp. z o.o. zs. w J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 18 lipca 2022 r., nr 0201-IOV-13.4103.29.2023 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2015 r. postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 2 października 2023 r., sygn. akt. I SA/Wr 769/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę M. Sp. z o.o. zs. w J. (dalej: "Skarżąca", "Strona", "strona skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: "DIAS") z 18 lipca 2022 r., nr 0201-IOV-13.4103.29.2023 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2015 r. Pismem z 3 sierpnia 2023 r. strona skarżąca zaskarżyła decyzję DIAS z 18 lipca 2022 r. Do skargi załączyła potwierdzenie uiszczenia opłaty sadowej w postaci znaku opłaty sądowej Ministerstwa Sprawiedliwości w kwocie 200 zł. Zarządzeniem z 12 września 2023 r. Przewodniczący Wydziału I wezwał Spółkę do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 złotych, w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Zgodnie z zarządzeniem Strona miała wpłacić wyżej wskazaną kwotę gotówka w kasie Sądu lub dokonać wpłaty na podany w treści zarządzenia rachunek bankowy Sądu. Zarządzenie zostało doręczone Stronie 15 września 2023 r. (k 23 akt sądowoadministracyjnych). W zakreślonym terminie Strona nie opłaciła skargi; w piśmie z 22 września 2023 r. stwierdziła, że wpis uiściła wykupując znak opłaty sądowej; ponownie przedłożyła dowód wykupienia znaku opłaty sądowej. Postanowieniem z 2 października 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę Strony, jako z uwagi na fakt jej nieopłacenia. W zażaleniu z 30 października 2023 r. Spółka zarzuciła powyższemu postanowieniu naruszenie 219 i 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: "p.p.s.a.") . Strona wskazała, że z zarządzeniu z dnia 12 września 2023 r. została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi ale udzielono jej pouczenia, że spółka dokonała płatności w niewłaściwej formie tylko wezwano do ponownej opłaty. Nadto Strona wskazała, że ponownej opłaty w kwocie 200 zł dokonała w kasie sądu na dowód czego dołączyła kserokopię wydruku wpłaty z 24 października 2023 r. (k.52 akt sądowoadministracyjnych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie warto wskazać, że zgodnie z art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a., od skargi jako pisma wszczynającego postępowanie pobierany jest wpis, który należy uiścić przy wniesieniu skargi do sądu. Stosownie do treści art. 219 § 1 p.p.s.a. opłaty sądowe, a więc również wpis, mogą zostać uiszczone gotówką w kasie lub na rachunek bankowy właściwego sądu administracyjnego. Nie ma natomiast możliwości by dokonać tego w formie innej np. za pomocą znaków opłaty sądowej. W wyroku z 7 marca 2006 r., sygn. akt SK 11/05, Trybunał Konstytucyjny (dalej: "TK", "Trybunał") orzekł, że art. 219 § 2 i art. 221 wskazanej ustawy są zgodne z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm., dalej: "Konstytucja").Wyrok ten ma zasadnicze znaczenie dla niniejszego rozstrzygnięcia, TK zajmował się w nim właśnie min. kwestią uiszczenia opłaty sądowej znakami opłaty sądowej. W sposób niepozostawiający wątpliwości Trybunał wypowiedział się na temat konstytucyjności wyłączenia drogi opłacenia pisma znakami opłaty sądowej w art. 219 § 2 p.p.s.a. Trybunał stwierdził mianowicie, że nie można podzielić poglądu, że wyeliminowanie jednej z trzech form opłat sądowych - opłaty znakami sądowymi - jest takim utrudnieniem dostępu do sądu, że skutkować miałoby naruszeniem art. 45 ust. 1, czy art. 77 ust. 2 Konstytucji. Opłata znakami sądowymi była powszechnie uznawana za uciążliwą organizacyjnie, technicznie i z punktu widzenia kosztów wymiaru sprawiedliwości formę opłaty sądowej. Mechanizm ten nie odpowiada postępowi organizacyjnemu, szczególnie w sferze bankowości i obrotu bezgotówkowego. Informacja o numerach kont jest powszechnie dostępna, bez żadnych ograniczeń czasowych, na stronach internetowych Ministerstwa Sprawiedliwości (także na stronach poszczególnych WSA – dop. NSA). Przekaz opłaty na konto sądu może być dokonany w każdej formie przekazu bankowego (zlecenie telefoniczne, zlecenie internetowe itd.) w każdym czasie (przez całą dobę). Każde zlecenie bankowe jest odpowiednio rejestrowane i za datę dokonania opłaty uznaje się datę dokonania zlecenia. W razie wątpliwości bank przedstawia stosowną dokumentację (wydruk zlecenia internetowego lub transkrypt zlecenia ustnego), będącą dowodem na okoliczność, kiedy stosowne zlecenie zostało złożone. W konkluzji swych rozważań Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż nie znajduje podstaw do uznania niekonstytucyjności art. 219 § 2 p.p.s.a. Przenosząc, wskazaną wyżej argumentację na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że wezwanie do zapłacenia wpisu zostało sporządzone w sposób prawidłowy. Co najważniejsze w sposób jasny określono formę w jakiej wpis powinien zostać dokonany. Tym samym Spółka wobec uiszczenia wpisu w formie innej niż wskazana powinna była przynajmniej powziąć wątpliwość co do faktu zrealizowania w sposób prawidłowy ciążącego na nim obowiązku procesowego. Nie ma przy tym znaczenia, że następnie – 24 października 2024 r. Strona dokonała wpłaty już kasie WSA we Wrocławiu, nastąpiło to bowiem już po upływie przewidzianego w zarządzeniu z 12 września 2023 r. Mając powyższe na uwadze należało podzielić wniosek Sądu pierwszej instancji, że skarga nie została opłacona. Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.