II SA/Rz 492/23

WyrokWSA w Rzeszowie2023-10-05

Skład orzekający: Paweł Zaborniak, Elżbieta Mazur - Selwa, Karina Gniewek - Berezowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania dodatku węglowego, opierając się wyłącznie na pierwotnej deklaracji CEEB z przed 11 sierpnia 2022 r. i nie przeprowadzając postępowania wyjaśniającego w sytuacji, gdy wnioskodawca złożył korektę deklaracji wskazującą inne paliwo?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej naruszyły prawo materialne i zasady postępowania administracyjnego, odmawiając przyznania dodatku węglowego bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu usunięcia wątpliwości co do faktycznego paliwa używanego do ogrzewania gospodarstwa domowego. W sytuacji sprzecznych informacji w deklaracjach CEEB, organy powinny zbadać stan faktyczny, w tym rozważyć przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, zgodnie z przepisami PPSA i nowelizacją ustawy o dodatku węglowym.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie dodatku węglowego. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania dodatku, uznając, że deklaracja CEEB z 14 marca 2022 r. wskazywała drewno jako paliwo, a nie węgiel, a późniejsza korekta z 28 września 2022 r. nie mogła być uwzględniona. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego, wskazując na błędną wykładnię przepisów dotyczących dodatku węglowego oraz brak przeprowadzenia wywiadu środowiskowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu oraz decyzji organu pierwszej instancji, a także zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwoty 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ AWSA Karina Gniewek - Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 października 2023 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 2 lutego 2023 r. nr SKO.409.RÓ.310.101.2023 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do dodatku węglowego I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Burmistrza [...] z dnia 21 grudnia 2022 r. nr DW.75.R.158.2022; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu na rzecz skarżącego A. R. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z 2 lutego 2023 r. nr SKO.409.RÓ.310.101.2023 wydana w przedmiocie odmowy przyznania prawa do dodatku węglowego. W podstawie prawnej organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm. - dalej "k.p.a."). Jak wynika z uzasadnienia decyzji oraz akt administracyjnych sprawy A.R. (dalej: "skarżący") dnia 18 listopada 2022 r. złożył wniosek o wypłatę dodatku węglowego. Po rozpoznaniu tego wniosku Burmistrz [...] decyzją z 21 grudnia 2022 r. nr DW.75.R.158.2022 r. odmówił wypłaty dodatku węglowego z uwagi na brak zgodności informacji zawartych we wniosku o przyznanie dodatku węglowego z wpisem (deklaracją) z Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB). Odwołanie od tej decyzji złożył skarżący domagając się jej uchylenia i zmiany w trybie autokontroli poprzez przyznanie dodatku węglowego, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego, w szczególności: - art. 2 ust. 15g ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. poz. 1692 ze zm. - dalej "ustawa") poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji uznanie, że wnioskodawcy nie przysługuje dodatek węglowy albowiem dokonał zmiany deklaracji w CEEB po 11 sierpnia 2022 r. podczas gdy zmiana ta, o ile nie dotyczyła zmiany źródła zasilania to nie wyłącza możliwości uzyskania dodatku węglowego zwłaszcza, że organ nie przeprowadził wywiadu środowiskowego; - art. 2 ust. 15g ustawy poprzez jego niewłaściwą wykładnię i błędne zastosowanie, w sytuacji gdy odmowa wypłaty dodatku mogła dokonać się jedynie na skutek zmiany źródła zasilania, a nie wskazanego paliwa w deklaracji CEEB przed 11 sierpnia 2022 r. oraz po 11 sierpnia 2022 r., przy czym nie stanowi przesłanki negatywnej wypłaty wskazanie paliwa innego lub niewskazanie paliwa w ogóle, którym to źródło jest zasilane. Odwołujący zarzucił błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia skutkujące uznaniem, że wnioskodawca nie ogrzewa gospodarstwa domowego paliwem stałym w postaci węgla. Wskazał także na naruszenie art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym przed wydaniem decyzji i tym samym nie poinformowanie go o projekcie negatywnej decyzji w sprawie i uniemożliwienie złożenia stosownych wniosków dowodowych. Zawnioskował o dopuszczenie dowodu z dokumentu oświadczeń świadka B.R. i M.R. odnośnie zasilania gospodarstwa domowego objętego wnioskiem paliwem stałym oraz faktu, że głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, którym jest m.in. węgiel. SKO wskazaną na wstępie decyzją z 2 lutego 2023 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Kolegium wyjaśniło, że ustawa z dodatku węglowym reguluje zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania dodatku węglowego oraz właściwość organów w tych sprawach. Przytoczyło treść art. 2 ust. 1 i ust. 15 ustawy i art. 27a ust. 1 i art. 27g ust. 1 ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r., poz. 438 ze zm.). Organ wskazał, że z przedłożonej przez skarżącego dnia 14 marca 2022 r. deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliwa wynika, że jako zainstalowane źródło ciepła wskazał on kocioł na paliwo stałe, natomiast jako rodzaj stosowanego w tym źródłach ciepła paliwa zaznaczył drewno kawałkowe. SKO zaznaczyło, że to wolą ustawodawcy zdecydowano, że dodatek węglowy przysługuje tym osobom uprawnionym którzy wskazali jako rodzaj stosowanego w kotłach paliwa stałego na węgiel kamienny brykiet lub pelet zawierający co najmniej 85% węgla kamiennego. Słusznie w ocenie SKO organ I instancji jako podstawę orzeczenia przyjął deklarację CEEB z 14 marca 2022 r. wykorzystując zawarte w niej dane, a nie późniejsze korekty dokonane po 11 sierpnia 2022 r. Tak ustalonego stanu faktycznego nie zmieniły argumenty odwołania. Ich uwzględnienie wiązałoby się z podważeniem ważności dokumentu urzędowego jakim jest złożona przez stronę deklaracja CEEB z 14 marca 2022 r. Nie zgadzając się z powyższą decyzją A.R. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Kwestionowanej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego w szczególności: - art. 2 ust. 15g ustawy o dodatku węglowym poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji uznanie, że wnioskodawcy nie przysługuje dodatek węglowy bowiem dokonał zmiany deklaracji w CEEB po 11 sierpnia 2022 r. podczas gdy zmiana ta, o ile nie dotyczyła zmiany źródła zasilania, nie wyłącza możliwości uzyskania dodatku węglowego zwłaszcza, że organ nie przeprowadził wywiadu środowiskowego, aby ustalić prawidłowy stan faktyczny, do czego organ był zobowiązany; - art. 2 ust. 15g ustawy poprzez jego niewłaściwą wykładnię i błędne zastosowanie, w sytuacji gdy odmowa wypłaty dodatku mogła dokonać się jedynie na skutek zmiany źródła zasilania, a nie wskazanego paliwa w deklaracji CEEB przed 11 sierpnia 2022 r. oraz po 11 sierpnia 2022 r., przy czym nie stanowi przesłanki negatywnej wypłaty wskazanie paliwa innego lub niewskazanie paliwa w ogóle, którym to źródło jest zasilane; - art. 2 ust. 15a oraz 15b ustawy poprzez ich niezastosowanie, w sytuacji gdy organ przy ustalaniu stanu faktycznego oparł się jedynie na deklaracji CEEB, a w myśl wskazanych przepisów centralna ewidencja emisyjności budynków jest tylko jednym z narzędzi służących weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego na co wskazuje zawarty w tym przepisie zwrot "w szczególności". Wobec powyższych zarzutów skarżący zawnioskował o zmianę decyzji oraz decyzji organu I instancji poprzez uznanie, że przysługuje mu dodatek węglowy, ewentualnie uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. W rozwinięciu zarzutów skarżący wskazał, że w wyniku przeprowadzonej weryfikacji wniosku o przyznanie dodatku organ uznał, że niewskazanie w deklaracji CEEB z 14 marca 2022 r. węgla jako paliwa stałego służącego do zasilania pieca wyklucza go jako uprawnionego do otrzymania dodatku węglowego. Tymczasem zmiana deklaracji CEEB przez wnioskodawcę nie mogła wpłynąć na zasadność żądania dodatku węglowego, gdyż dotyczyła wyłącznie paliwa a nie źródła zasilania, które to źródło jest podstawą wypłaty dodatku. Tylko taka zmiana, która wiązała się ze zmianą źródła paliwa, w świetle przepisów obowiązujących przed dniem 3 listopada umożliwiała organowi wydanie decyzji odmawiającej prawa do dodatku węglowego. Skarżący zauważył także, że organy obydwu instancji nie uwzględniły że na mocy art ust. 1 pkt g ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. z 2022 r., poz. 1967 ze zm.) doszło do nowelizacji art. 2 ustawy o dodatku węglowym. Organy obydwu instancji wydając decyzję miały obowiązek respektować treść art. 2 ust. 15a i 15b, a tymczasem oparły decyzje jedynie na deklaracji CEEB, podczas gdy przeprowadzony powinien zostać co najmniej wywiad środowiskowy. W odpowiedzi na skargę SKO zawnioskowało o jej oddalenie. Wywiodło, że bezspornym jest, że skarżący dokonał pierwotnego zgłoszenia źródła ogrzewania gospodarstwa domowego w dniu 14 marca 2022 r. Jako źródło ogrzewania wskazał kocioł na paliwo stałe, zaś jako paliwo - drewno kawałkowe i inny rodzaj biomasy. Korektę deklaracji złożył 28 września 2022 r., w której nie wskazał nowego źródła ogrzewania, pozostawiając kocioł na paliwo stałe. Jako paliwo wskazał węgiel i paliwa węglopochodne oraz dalej drewno kawałkowe. SKO stwierdziło, że w tych okolicznościach dodatek węglowy skarżącemu nie przysługuje i podniesione zarzuty w złożonej skardze nie zasługuje na akceptację. Odnośnie zarzutu braku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego wyjaśniło, że zgodnie z "nowym" ust. 15g art. 2 ustawy o dodatku węglowym, dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym także, gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1, nie zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r., a w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustalono, że źródłem ogrzewania tego gospodarstwa jest źródło, o którym mowa w art. 2 ust. 1. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wpis do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, dokonywany jest przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta z urzędu bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji. Nie mniej w stanie sprawy powyższa przesłanka nie ma zastosowania, gdyż skarżący dokonał modyfikacji deklaracji do CEEB w ten sposób, że nie zmienił jej w zakresie zainstalowanego źródła ciepła, lecz w zakresie stosowanego paliwa. Nie zachodziła zatem konieczność przeprowadzenia tego środka dowodowego, gdyż zebrany materiał dowodowy uzasadniał wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej: "P.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie miał zastosowania. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji wykazała, że rozstrzygnięcia te naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja wydana w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego. Spór w sprawie w zasadzie sprowadza się do interpretacji przepisu treści art. 2 ust 1 ustawy, zgodnie z którym: dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Zdaniem Organów złożona przez Skarżącego po dniu 11 sierpnia 2022 r. deklaracja w zakresie zmiany stosowanego paliwa nie może zostać uwzględniona przy rozpatrywaniu wniosku o wypłatę dodatku węglowego. Na wstępie zaznaczyć należy, że warunkiem koniecznym otrzymania dodatku węglowego jest ogrzewanie gospodarstwa domowego (główne źródło ciepła) przez wymienione w art. 2 ust. 1 ustawy urządzenie grzewcze, to jest: kocioł na paliwo stałe, kominek, kozę, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnię, kuchnię węglową lub piec kaflowy, w których spalane jest paliwo stałe, czyli zgodnie z definicją zawartą w art. 2 ust. 3 u.d.w. węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego. W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie nie zostało jednoznacznie ustalone jakie paliwo służy do ogrzewania w gospodarstwie Skarżącego. W złożonej pierwotnie deklaracji z 14 marca 2022 r. Skarżący jako źródło ciepła wskazał między innymi kocioł na paliwo stałe, rodzaj zaś stosowanych w kotłach paliw stałych - drewno kawałkowe. W kolejnej deklaracji z 28 września 2022 r. Skarżący jako rodzaj stosowanych paliw wskazał węgiel i paliwo węglopochodne. Organy oparły się na pierwszej złożonej przez Skarżącego deklaracji, na podstawie której dane zostały wpisane do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków i uznały, że jeżeli wymieniony w art. 2 ust. 3 ustawy rodzaj paliwa nie został ujawniony w ewidencji emisyjności budynków na dzień 11 sierpnia 2022 r. stanowi to wystarczającą podstawę do odmowy przyznania dodatku węglowego. W odpowiedzi na skargę Kolegium powołując się na art. 2 ust 15 g ustawy o dodatku węglowym stwierdziło, że zmiana deklaracji dokonana po dniu 11 sierpnia 2022 r. może dotyczyć wyłącznie źródła ciepła a nie, jak w niniejszej sprawie, rodzaju paliwa. Nie ulega wątpliwości, iż w związku ze złożoną przez Skarżącego korektą deklaracji, zaistniały wątpliwości co do faktycznego paliwa, jakim ogrzewane jest gospodarstwo domowe Skarżącego. Powstałe niejasności winny zostać wyjaśnione przez organ, gdyż mają one istotne znaczenie w świetle treści art. 2 ust. 3 ustawy. Na gruncie tej sprawy Sąd popiera i uznaje za swoje stanowisko prezentowane w aktualnym orzecznictwie, że w przypadku wątpliwości tak co do źródła ciepła, jak i rodzaju paliwa organy powinny przeprowadzić stosowne postępowanie w celu usunięcia tych wątpliwości ( patrz np. wyrok WSA w Opolu z 13 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Op 74/23, wyrok WSA w Gliwicach z 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 278/23, wyrok WSA w Gliwicach z 11 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 116/23, wyrok WSA w Gliwicach z 25 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 189/23, wszystkie powołane w sprawie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów administracyjnych orzeczenia.nsa.gov.pl). Do takich wniosków skłania nowelizacja ustawy o dodatku węglowym z dnia 19 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (tj. Dz.U. z 2022 r., poz. 1967 ze zm.; dalej: "ustawa zmieniająca"). Na mocy art. 50 ust. 1 pkt g ustawy dodano po ust. 15 art. 2 ustawy ust. 15a-15b. Zgodnie z art. 64 ustawy zmieniającej weszła ona w życie z dniem następującym po dniu jej ogłoszenia, co nastąpiło w dniu 20 września 2022 r. Jednocześnie na mocy przepisu o charakterze przejściowym (art. 52 ustawy zmieniającej) jednoznacznie doprecyzowano, że do postępowań w sprawie wypłaty dodatku węglowego wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy prowadzonych na postawie ustawy o dodatku węglowym stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą. Na podstawie wprowadzonych przepisów - art. 2 ust. 15a ustawy dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, wójt, burmistrz albo prezydent miasta bierze pod uwagę w szczególności: 1) informacje wynikające z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6m ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2022 r. poz. 1297, 1549 i 1768); 2) informacje uzyskane w związku z postępowaniem o przyznanie: a) świadczeń rodzinnych oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa odpowiednio w art. 2 i art. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615 i 1265), b) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2022 r. poz. 1577), c) dodatku osłonowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1, 202 i 1692), d) dodatku mieszkaniowego, o którym mowa w art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2021 oraz z 2022 r. poz. 1561); 3) dane zgromadzone w rejestrze PESEL oraz rejestrze mieszkańców, o których mowa odpowiednio w art. 6 ust. 1 i art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2022 r. poz. 1191). Z powyższych regulacji jednoznacznie wynikają źródła informacji, przy pomocy których organ może dokonać weryfikacji wniosku o przyznanie dodatku węglowego i co należy podkreślić nie są to jedyne źródła z których organ może czerpać wiedzę, z uwagi na użyty przez ustawodawcę zwrot "w szczególności". W związku z powyższym weryfikacja tego wniosku nie polega jedynie na sprawdzeniu danych widniejących w ewidencji emisyjności budynków na dzień 11 sierpnia 2022 r. W sytuacji, gdy organ poweźmie sprzeczne informacje, mające znaczenie dla sprawy, winien je wyjaśnić mając na względzie ww. przepis prawa. Zgodnie bowiem z art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. organy administracji w toku postępowania, z urzędu jak i na wniosek, podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz mają obowiązek w wyczerpujący sposób zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W przedmiotowej sprawie, organy nie dokując wyjaśnień sprawy we wskazanym wyżej zakresie, naruszyły art. 7 k.p.a. oraz 77 § 1 k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 15b ustawy o dodatku węglowym, jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego zgodnie z art. 2 ust. 2 odpowiednio pkt 1 i 2, odnośnie samotnego zamieszkiwania w przypadku jednoosobowych gospodarstw domowych oraz wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą w przypadku gospodarstw domowych wieloosobowych. Przepis art. 3 ust. 2 stosuje się. Dalej zaś wskazano, że wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy (art. 2 ust. 15c) oraz że w toku wywiadu środowiskowego ustala się, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego (art. 2 ust. 15d), gdzie niewyrażenie zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ust. 15b, stanowi podstawę do odmowy przyznania dodatku węglowego (art. 2 ust. 15e). Zatem w sytuacji, gdy analiza wniosku o przyznanie dodatku węglowego wykazuje, że widnieje w nim inne źródło ogrzewania podane przez wnioskodawcę, bądź inne paliwo, niż to zgłoszone w centralnej ewidencji emisyjności budynków, organ powinien uznać, iż wystąpiły w sprawie wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy, które należy wyjaśnić przy zastosowaniu ogólnych zasad postępowania dowodowego wynikających z k.p.a. oraz przy uwzględnieniu regulacji art. 2 ust. 15a i ust. 15e ustawy o dodatku węglowym. Należy zaakcentować, że wprowadzone zmiany niewątpliwie zmierzają do objęcia pomocą finansową, jak największej liczby gospodarstw domowych, w których stosowane źródło ciepła lub źródło spalania paliw spełnia warunki ustawowe. Dodatek węglowy może zostać przyznany nawet osobie, która nie złożyła wniosku o jego wypłatę, a spełnia warunki jego przyznania wynikające z ustawy (art. 2 ust. 15f ustawy). Do innych wniosków nie może prowadzić powoływany przez Organ II instancji art. 2 ust. 15 g ustawy o dodatku węglowym. Zgodnie z tym przepisem: dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym także, gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1, nie zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r., a w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustalono, że źródłem ogrzewania tego gospodarstwa jest źródło, o którym mowa w art. 2 ust. 1. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wpis do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, dokonywany jest przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta z urzędu bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji. Z treści tego przepisu wynika, że dodatek węglowy może być również przyznany, gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1, do dnia 11 sierpnia 2022 r. nie zostało zgłoszone lub wpisane do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków, a w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustalono, że źródłem ogrzewania tego gospodarstwa jest źródło, o którym mowa w art. 2 ust. 1 (art. 2 ust. 15g ustawy). Zatem skoro można dokonać korekty deklaracji przez zgłoszenie źródła ciepła to tym bardziej można dokonać korekty zgłoszonego uprzednio rodzaju paliwa. Do takich wniosków prowadzi również redakcja przepisu art. 2 ustawy o dodatku węglowym. Ust. 15g jest ostatnim ustępem tego przepisu, co również ma wpływ na interpretację. Poprzedzające go ustępy dotyczą postępowania organów w zakresie weryfikacji wniosku w zakresie podanych informacji, przy której należy wziąć pod uwagę wszystkie wymienione informacje, jak również inne dowody, które przyczynią się do oceny wiarygodności wniosku, a zatem również korektę deklaracji. Ust. 15 g przewiduje możliwość nie tyle weryfikacji, co dokonania samego zgłoszenia, a więc czegoś więcej aniżeli tylko korekty. Wywieść z tego należy wniosek, że po 11 sierpnia 2022 r. ustawodawca dopuścił nie tylko dokonanie zmiany informacji zawartych w pierwotnej deklaracji, ale również dokonanie samego zgłoszenia głównego źródła ciepła, pod warunkiem zgodności z prawdą. Z uwagi zatem na błędną wykładnię art. 2 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 15 – 15e ustawy o dodatku węglowym oraz naruszenie zasad postępowania wyrażonych w art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 P.p.s.a., uchylił zaskarżone decyzje organów obu instancji. Ponownie prowadząc zatem postępowanie organy zobowiązane są do uwzględnienia powyższych wskazań Sądu, w tym do jednoznacznego ustalenia paliwa do ogrzewania. Wskazać przy tym należy, że to na wnioskodawcy spoczywać będzie obowiązek wykazania powyższego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło