II SA/Sz 583/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 października 2023 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie dodatku elektrycznego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza L. z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] Decyzją z dnia 17 lutego 2023 r. [...] Burmistrz L. na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.), art. 27, art. 33 ust. 1 i art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 07 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej (Dz.U. z 2022r. poz. 2127 ze zm.), Zarządzenia nr [...] Burmistrza L. z dnia 14 listopada 2022 r. w sprawie upoważnienia Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Ośrodka Pomocy Społecznej w L. do prowadzenia postępowań oraz wydawania rozstrzygnięć w sprawach dotyczących wypłaty dodatków elektrycznych, po rozpatrzeniu wniosku Nr [...] złożonego dnia 2022-12-12, przez T. S. odmówił przyznania dodatku elektrycznego. Organ I instancji podał, że w dniu 12 grudnia 2022 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie dodatku elektrycznego, w którym wykazał, że w skład gospodarstwa domowego wchodzi D. S.. Do niniejszego wniosku skarżący dołączył kserokopię rachunku za energię elektryczną. Organ I instancji dokonał weryfikacji w Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków i potwierdził, że głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego, na które został złożony wniosek o przyznanie dodatku jest ogrzewanie elektryczne. W dniu 6 lutego 2023 roku strona dołączyła do niniejszego wniosku uzupełniającą deklarację CEEB i kserokopie pełnomocnictwa. Po przeanalizowaniu wszystkich dołączonych do wniosku dokumentów miedzy innymi zaświadczenia z dnia 20.01.2023 roku o wolumenie energii elektrycznej zużytej przez odbiorcę w gospodarstwie domowym w 2021 roku, organ wskazał, że (w rozumieniu ww. przepisów) odbiorą końcowym energii elektryczne nie jest wnioskodawca lecz inna osoba tj. G. S.. Od powyższej decyzji odwołanie złożył T. S.. W odwołaniu wskazał, że jest osobą zarządzającą i zamieszkującą w lokalu, na który dokonał zgłoszenia deklaracji źródeł ciepła. Dokonuje wszelkich opłat w tym za energię elektryczną. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzja z dnia 24 kwietnia 2023 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny w sprawie i przytoczył treść art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej zgodnie z którym dodatek elektryczny przysługuje odbiorcy energii elektrycznej w gospodarstwie domowym w rozumieniu art. 3 pkt 13b ustawy - Prawo energetyczne, w przypadku gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego jest zasilane energią elektryczną, i źródło to zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania zgłoszonych lub wpisanych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne odbiorcą jest każdy, kto otrzymuje lub pobiera paliwa łub energię na podstawie umowy z przedsiębiorstwem energetycznym którym jest podmiot - prowadzący działalność i gospodarczą w zakresie wytwarzania, magazynowania, przesyłania, dystrybucji paliw albo energii lub obrotu nimi albo przesyłania dwutlenku węgla, (art. 3 pkt 12 ustawy). Przez odbiorcę końcowego, rozumie się odbiorcę dokonującego zakupu paliw lub energii na własny użytek, przy czym do "własnego użytku" nie zalicza się energii elektrycznej zakupionej w celu jej zużycia na potrzeby wytwarzania, przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej oraz paliw gazowych zakupionych w celu ich zużycia na potrzeby przesyłania, dystrybucji, magazynowania paliw gazowych, skraplania gazu ziemnego lub regazyfikacji skroplonego gazu ziemnego (art. 3 pkt 13 a) ustawy). Odbiorcą paliw gazowych, energii elektrycznej lub cieple w gospodarstwie domowym jest odbiorca końcowy, który dokonuje zakupu paliw gazowych energii elektrycznej lub ciepła wyłącznie w celu ich zużycia w gospodarstwie domowym (art. 3 pkt 13b ustawy). Zdaniem Kolegium, co wynika z zaświadczenia wystawionego przez E. S.A. z dnia 20-01-2023r. odbiorcą energii elektrycznej w lokalu położonym w L. przy ul. [...] jest G. S.. W ocenie organu odwoławczego skoro wnioskodawca nie jest odbiorcą końcowym w rozumieniu art. 3 pkt 13b ustawy - Prawo energetyczne, to nie przysługuje mu dodatek elektryczny. Organ jednocześnie wyjaśnił, że G. S. nie przysługiwałby dodatek elektryczny na wskazany adres, bowiem niezbędnym warunkiem, który musi spełnić wnioskodawca jest zamieszkiwanie pod wskazanym adresem. Pismem z dnia 25 maja 2023 r. T. S. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę, w której wskazał, że jest głównym użytkownikiem mieszkania jako osoba zarządzającą zgodnie z deklaracją dotyczącą źródeł ciepła i źródeł spalania paliw, którą załączył w momencie składania wniosku. Jest osobą opłacającą rachunki E. SA. Posiada pełnomocnictwo do pełnego dysponowania lokalem, do składania wszelkich wniosków i oświadczeń woli. Dysponuje lokalem jako najemca w użyczeniu bezpłatnym. W związku z powyższym wnosi o przyznanie dodatku elektrycznego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał co następuje: Skarga jest zasadna, albowiem organy orzekające w sprawie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Postępowanie dotyczące przyznania dodatku elektrycznego uregulowane jest w ustawie z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1704 z późn. zm.). Zgodnie z art. 30 ust. 1 i 2 tej ustawy, dodatek elektryczny dla gospodarstwa domowego, o którym mowa w art. 27 ust. 1, wynosi 1000 zł. W przypadku gdy zużycie energii elektrycznej w gospodarstwie domowym w tym samym miejscu zamieszkania w 2021 r. wyniosło więcej niż 5 MWh, dodatek elektryczny wynosi 1500 zł. Wniosek o wypłatę dodatku elektrycznego składa się na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej w gminie właściwej ze względu na miejsce zamieszkania osoby składającej ten wniosek, w terminie od dnia 1 grudnia 2022 r. do dnia 1 lutego 2023 r. (art. 31 ust.1 i 2 i art. 30 ust. 3). W przypadku, o którym mowa w art. 30 ust. 2, do wniosku o wypłatę dodatku elektrycznego dołącza się rozliczenie z przedsiębiorstwem energetycznym wykonującym działalność gospodarczą w zakresie obrotu energią elektryczną lub zaświadczenie wydane przez to przedsiębiorstwo potwierdzające, że zużycie energii elektrycznej w gospodarstwie domowym w tym samym miejscu zamieszkania w 2021 r. wyniosło więcej niż 5 MWh (art. 31 ust. 1a). Jest to jedyny dokument wymagany przez przepisy powołanej wyżej ustawy, który należy dołączyć do wniosku. Przyznanie przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta dodatku elektrycznego nie wymaga wydania decyzji administracyjnej, ale już odmowa przyznania dodatku elektrycznego, uchylenie oraz rozstrzygnięcie w sprawie nienależnie pobranego dodatku elektrycznego wymagają wydania decyzji administracyjnej (art. 33 ust. 1). Do postępowania w sprawie wypłaty dodatku elektrycznego przepisy art. 23 ust. 3, 12 i 13, art. 24a ust. 1 i 2, art. 25 ust. 3 i 4 oraz art. 29-30a ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390, 658 i 1429) stosuje się odpowiednio, przy czym ilekroć w tych przepisach jest mowa o rodzinie, rozumie się przez to gospodarstwo domowe, o którym mowa w art. 27 ust. 3 (art. 34 ust. 1). W sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 34 ust. 2). Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku elektrycznego, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków. Jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku elektrycznego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego zgodnie z art. 27 ust. 3 odpowiednio pkt 1 i 2. Przepis art. 34 ust. 2 stosuje się (art. 32 ust. 1 i 2). Zgodnie z art. 27 ust. 1 powołanej ustawy, dodatek elektryczny przysługuje odbiorcy energii elektrycznej w gospodarstwie domowym w rozumieniu art. 3 pkt 13b ustawy - Prawo energetyczne, w przypadku gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego jest zasilane energią elektryczną, i źródło to zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania zgłoszonych lub wpisanych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Pojęcie odbiorcy energii elektrycznej wyjaśnione jest przez odesłanie do przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2022 r. poz. 1385 z późn. zm.) i jest nim odbiorca końcowy, dokonujący zakupu energii elektrycznej w celu jej zużycia na potrzeby w gospodarstwie domowym. Odbiorcą energii elektrycznej jest zatem, co do zasady, ten kogo łączy umowa o dostarczanie energii z przedsiębiorstwem energetycznym, gdyż ta osoba dokonuje zakupu tej energii. Wbrew twierdzeniom organu, dodatek nie może być wyłącznie przyznany osobie, którą łączy umowa o dostarczenie energii elektrycznej z przedsiębiorstwem energetycznym. Gdyby tak było to zbędne byłyby przepisy art. 28 powołanej ustawy z dnia 7 października 2022 r., które dotyczą sytuacji, gdy więcej niż jedno gospodarstwo domowe znajduje się pod tym samym adresem. W ocenie Sądu, kwestia zawarcia umowy z przedsiębiorstwem energetycznym ma znaczenie jedynie jako okoliczność faktyczna, a nie przesądzająca o prawie danej osoby do otrzymania przedmiotowego dodatku. Innymi słowy do lokalu, który zajmuje osoba, wchodząca w skład gospodarstwa domowego ubiegającego się o dodatek musi być dostarczana energia elektryczna na podstawie zawartej umowy z przedsiębiorstwem energetycznym, która zasila główne źródło ogrzewania. Wykluczona jest sytuacja, żeby o dodatek wystąpiło gospodarstwo domowe, które nielegalnie pobiera prąd. Według Sądu, fakt podpisania umowy przez innego członka (matkę skarżącego) rodziny niż występujący o dodatek, nie może być wyłącznym powodem do odmowy przyznania dodatku. Bezsporne w sprawie jest to, że główne źródło ogrzewania zostało wpisane do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB) i wniosek został złożony w terminie. W ocenie Sądu, organ otrzymując wniosek zobowiązany był dokonać jego weryfikacji, a w przypadku wystąpienia wątpliwości powinien był, na podstawie art. 32 ust. 2 powołanej ustawy, przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w postaci przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania wnioskodawcy w celu ustalenia faktycznego stanu gospodarstwa domowego, czego w niniejszej sprawie zaniechał, gdyż nie przeprowadził wywiadu środowiskowego. Organ winien ustalić kto faktycznie zamieszkuje pod wskazanym adresem i kto opłaca rachunki za prąd. Zdaniem Sądu, organ po ustaleniu, że to skarżący faktycznie opłaca rachunki za prąd i brak jest innego wniosku złożonego dla innego gospodarstwa domowego spod tego samego adresu, winien rozpoznać wniosek skarżącego na podstawie art. 33 ust. 1 powołanej ustawy i albo wypłacić dodatek skarżącemu, albo zakończyć postępowanie decyzją o odmowie przyznania dodatku w przypadku odmiennych ustaleń i braku zaistnienia przesłanek do przyznania wnioskowanego dodatku. Podkreślić należy, że postępowanie w sprawie o przedmiotowy dodatek toczy się w oparciu o przepisy ustawy z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej oraz w sprawach nieuregulowanych stosuje się – na podstawie art. 34 ust. 3 powołanej ustawy – przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Postępowanie dowodowe jest uregulowane w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym na podstawie art. 86 kpa organ ma możliwość odebrania wyjaśnień od skarżącego. Organ administracji publicznej jest bowiem obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, zgodnie z art. 77 § 1 kpa. Należy pamiętać, że w świetle art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, odmowa przyznania skarżącemu dodatku elektrycznego bez ustalenia rzeczywistego stanu sprawy, stanowi naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa, które spowodowało konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.). Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji będzie miał na uwadze poczynione wyżej rozważania. W szczególności doprowadzi do ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy i dopiero wówczas oceni, czy w aspekcie art. 27 ustawy występują przesłanki do przyznania skarżącemu dodatku elektrycznego, po czym wyda stosowne rozstrzygnięcie i należycie je uzasadni.