I OZ 405/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 6 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 czerwca 2023 r. sygn. akt II SPP/Gl 323/22 w sprawie ze skargi J.L. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia 26 sierpnia 2022 r. nr WIW.AG.Ol.1410.4.3.2022 w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości w gospodarstwie utrzymującym trzodę chlewną postanawia oddalić zażalenie Postanowieniem z 14 czerwca 2023 r. II SPP/Gl 323/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił zażalenie J.L. (dalej skarżący) na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 kwietnia 2023 r. II SPP/Gl 323/22 utrzymujące w mocy orzeczenie referendarza sądowego z dnia 16 marca 2023 r. II SPP/Gl 323/22 oddalające wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy został prawomocnie rozstrzygnięty, gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając jako sąd II instancji, rozpoznał merytorycznie sprzeciw skarżącego od postanowienia referendarza sądowego z 16 marca 2023 r. II SPP/Gl 323/22 i postanowieniem z 28 kwietnia 2023 r. II SPP/Gl 323/22 utrzymał postanowienie referendarza w mocy. Postanowienie wydane na skutek rozpoznania sprzeciwu jest niezaskarżalne, ponieważ nie zostało wymienione w katalogu postanowień objętych art. 194 § 1 pkt 1-10 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej ppsa) ani żaden inny przepis tej ustawy nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na tego rodzaju postanowienie. Dlatego zażalenie z 29 maja 2023 r. było niedopuszczalne. Wziąwszy pod uwagę fakt, że skarżący wniósł zażalenie na prawomocne postanowienie, od którego ppsa nie przewiduje środka odwoławczego, Sąd - na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ppsa - odrzucił zażalenie z uwagi na jego niedopuszczalność (k. 9-10v, 32-35, 42-53, 57, 59-61, 66-77, 81, 83-85 akt sądowych). Zażalenie na postanowienie z 14 czerwca 2023 r. II SPP/Gl 323/22 złożył skarżący, wskazując, że nie zgadza się w całości z zapadłym rozstrzygnięciem i zarzuca mu, że narusza "prawo materialne, materiałowe, złą wykładnię prawa i złe zastosowanie oraz wiele innych uchybień prawnych czy ustawowych". W jego ocenie, Sąd podejmuje decyzje samowolnie, bezprawnie, nie rozpatruje podnoszonych przez niego zarzutów czy faktów. Podniósł, że nie stać go na ponoszenie kosztów sądowych, w tym opłat, zwracając uwagę na swoją trudną sytuację dochodową i rodzinną (k. 89-93 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Rozpoznając sprzeciw od zarządzenia lub postanowień referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie zmienia lub utrzymuje w mocy (art. 260 § 1 ppsa). W tych sprawach sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 zdanie drugie ppsa). Postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy jest traktowane przez ustawodawcę jako orzeczenie wydane w I instancji. Sprzeciw wniesiony od postanowienia referendarza sądowego jest więc środkiem odwoławczym. Wojewódzki Sąd Administracyjny, który rozpoznaje sprzeciw z zakresu prawa pomocy, działa natomiast jako Sąd II instancji. Oznacza to, że postanowienie tego Sądu o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia referendarza sądowego jest ostateczne i nie przysługuje od niego zażalenie. W związku z tym, zaskarżenie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego utrzymującego w mocy postanowienie referendarza sądowego oddalające wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w całości lub w części skutkuje odrzuceniem zażalenia z uwagi na niedopuszczalność tego środka zaskarżenia. Z uwagi na to, że do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej (art. 197 § 2 ppsa) prawidłowo Sąd I instancji uznał, że zażalenie skarżącego w tej sprawie było niedopuszczalne, a w konsekwencji podlegało odrzuceniu (art. 178 ppsa). Działanie Sądu, wbrew stanowisku skarżącego, nie naruszało przepisów prawa. Prawo skarżącego do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd wskutek wydania zaskarżonego postanowienia nie zostało naruszone. Podniesiona przez skarżącego argumentacja dotycząca jego sytuacji dochodowej i rodzinnej nie ma znaczenia na tym etapie postępowania, ponieważ była już ona analizowana w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, które to postępowanie zostało prawomocnie zakończone. Przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego w toku niniejszego postępowania zażaleniowego jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o odrzuceniu zażalenia skarżącego, nie zaś kwestia odmowy przyznania mu prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, oddalił zażalenie.