III FZ 389/23

Dnia 23 sierpnia 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Dauter po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia I. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 19 czerwca 2023 r., sygn. akt I SA/Ol 131/23 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi I. L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 30 listopada 2022 r., nr 2801-IEE.711.127.2022 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z 19 czerwca 2023 r., I SA/Ol 131/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w sprawie ze skargi I. L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z 30 listopada 2022 r. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że postanowienie DIAS z 30 listopada 2022 r. zostało doręczone skarżącemu 15 grudnia 2022 r. termin do wniesienia skargi upłynął 16 stycznia 2023 r. – poniedziałek, który nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy, bowiem 14 stycznia 2023 r. wypadał w sobotę. Skargę do sądu wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu nadano zaś 6 marca 2023 r. (data nadania w placówce pocztowej). Sąd pismem z 11 maja 2023 r. wezwał skarżącego do uprawdopodobnienia i udokumentowania okoliczności wskazanych przez niego we wniosku, jednak wnioskodawca nie udzielił odpowiedzi na wezwanie. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna uchybienia terminowi istniała przez cały czas, aż do momentu jej ustania (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2006, s. 207-209). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że o braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody niedającej się przezwyciężyć. Oceniając wystąpienie powyższej przesłanki sąd obowiązany jest przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o własne interesy (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 270; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod redakcją R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C. H. Beck 2013, s. 444-446). Powyższe oznacza, że strona składająca taki wniosek powinna wskazać na okoliczności, które nastąpiły nagle i niespodziewanie, uniemożliwiając jej prawidłowe dokonanie czynności procesowej. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in. stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej, należy brać pod rozwagę także okoliczności świadczące o podjęciu lub braku podjęcia przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za prawidłowe ustalenia sądu pierwszej instancji, zgodnie z którymi, skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił i nie udokumentował okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi oraz aby dołożył należytej staranności, żeby tego terminu dotrzymać. Słusznie zatem sąd pierwszej instancji, oceniając twierdzenia skarżącego o przesłaniu skargi do organu w zestawieniu z oświadczeniem organu zawartym w odpowiedzi na skargę, że taka skarga nie wpłynęła, przy braku dokumentów, które uprawdopodobniłyby okoliczność opisaną przez wnioskodawcę, uznał argumentację strony jako gołosłowną, a zatem nieuzasadniającą przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Z tych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny, orzekł jak sentencji.