III OZ 553/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Zarządu [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SO/Wa 7/23 o wymierzeniu grzywny w sprawie z wniosku B.M. o wymierzenie grzywny Zarządowi [...] za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2023 r., II SO/Wa 7/23, wymierzył Zarządowi [...] grzywnę w wysokości 400 zł, za nieprzekazanie skargi B.M. z dnia 5 września 2022 r. na bezczynność Zarządu [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji podał, skarżąca w dniu 16 sierpnia 2022 r. skierowała do Zarządu [...], w trybie art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902 ze zm., dalej u.d.i.p.), wniosek o udostępnienie informacji publicznej. W związku z brakiem odpowiedzi na wniosek, skarżąca w dniu 5 września 2022 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem Zarządu [...], skargę na bezczynność w przedmiocie rozpoznania jej wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Skarga wpłynęła do organu za pośrednictwem platformy ePUAP. Organ przekazał skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 1 lutego 2023 r. W związku z tym, w dniu 22 lutego 2023 r. skarżąca skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie Zarządowi [...] grzywny, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej P.p.s.a.) z tytułu nieprzekazania w terminie skargi zarejestrowanej w sprawie II SAB/Wa 660/22. W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny organ wniósł o jego oddalenie, podnosząc, że udzielał odpowiedzi na każde wezwanie Sądu. Ponadto w dniu 23 września 2022 r. organ przesłał odpowiedź na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że wniosek o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie w terminie do sądu wniesionej przez nią skargi zasługuje na uwzględnienie. Następnie Sąd pierwszej instancji przywołał treść art. 54 § 1 i § 2 oraz art. 55 § 1 P.p.s.a. i zwrócił uwagę na szczególną regulację wynikającą z art. 21 pkt 1 u.d.i.p., która przewiduje, że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę w sprawie udostępnienia informacji publicznej następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Wyjaśnił ponadto, że wymierzając grzywnę, bierze pod uwagę specyfikę i charakter danej sprawy, uwzględnia zatem charakter, pozycję i sytuację organu administracji; wagę uchybienia w świetle standardów państwa prawnego; oraz to, czy wnioskujący o wymierzenie grzywny będzie mógł mieć obiektywne poczucie, że wymierzona grzywna i związana z nią dolegliwość dla organu jest proporcjonalna do negatywnych konsekwencji, jakie wnioskującemu o wymierzenie grzywny przyniosło niedopełnienie przez organ dyspozycji art. 54 § 2 P.p.s.a. Z akt sprawy wynika, że skarga wpłynęła do Zarządu [...] w dniu 5 września 2022 r. Faktem jest, iż organ przekazał skargę do Sądu w dniu 23 września 2022 r., jednakże uczynił to niewłaściwej formie. Zgodnie z treścią § 3 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 maja 2019 r. w sprawie szczegółowego sposobu oraz szczegółowych warunków przekazywania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego (Dz.U. z 2019 r., poz. 1003, dalej "rozporządzenie"), organ przekazuje skargę oraz odpowiedź na skargę w takiej formie lub postaci, w jakiej zostały sporządzone (wpłynęły do organu). Skargę lub odpowiedź na skargę sporządzoną w formie dokumentu elektronicznego organ przekazuje do elektronicznej skrzynki podawczej Sądu. Tymczasem w niniejszej sprawie, dopiero w dniu 1 lutego 2023 r., po trzykrotnym wzywaniu przez Sąd, organ wykonał ciążący na nim obowiązek w sposób zgodny z przepisami i przekazał skargę wraz z aktami administracyjnymi sprawy do WSA w Warszawie we właściwej formie. Nie ulega zatem wątpliwości, że przewidziany w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. termin 15 dni upłynął bezskutecznie. Przedstawione okoliczności faktyczne i prawne prowadzą do wniosku, że w sprawie spełniona została przesłanka wymierzenia grzywny za nieprzekazanie akt, o której mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a. Z powyższym postanowieniem nie zgodził się organ, wnosząc zażalenie i domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia, wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego wg norm przepisanych. Zaskarżónemu postanowieniu zarzucono naruszenie: 1. art. 55 § 1 P.p.s.a. poprzez nałożenie na organ grzywny pomimo, że sąd nie był do tego zobligowany, a w odpowiedzi na wniosek o nałożenie grzywny zostały przedstawione okoliczności dające podstawę sądowi do nienakładania takiej grzywny; 2. § 3 ust. 1 rozporządzenia poprzez uznanie, że brak przekazania skargi we właściwej formie do sądu jest równoznaczny z nieprzekazaniem skargi w terminie, co może skutkować nałożeniem grzywny na organ, pomimo że przepisy rozporządzenia tego nie sankcjonują jako niedochowania terminu. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że skarga na bezczynność została wraz z aktami przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu 23 września 2022 r. Nie zaistniała tutaj bezczynność organu, bowiem skarga została przekazana w terminie, jednakże jak się później okazało w niewłaściwej formie (papierowej zamiast elektronicznej). Organ uzupełnił braki i finalnie skarga została przekazana we właściwej formie. Brak przekazania skargi we właściwej formie było uchybieniem o charakterze formalnym. W tych okolicznościach, nie można uznać, aby organ nie dotrzymał obowiązku przekazania skargi w terminie, choć nastąpiło to w innej formie, niż przewidują przepisy. Odpowiedzi na zażalenie nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 55 § 1 zd. 1 P.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Przesłanką obligatoryjną do zastosowania grzywny jest więc uchybienie przez organ obowiązkom wynikającym z art. 54 § 2 P.p.s.a. Stosownie do jego treści organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje ją wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Przy czym w sprawach dotyczących udostępnienia informacji publicznej, wypełnienie wskazanego obowiązku, powinno nastąpić - jak stanowi art. 21 pkt 1 u.d.i.p. - w terminie piętnastu dni od dnia otrzymania skargi. Podkreślić przy tym należy, że art. 54 § 2 P.p.s.a. zobowiązuje organ do przekazania skargi w postaci papierowej lub elektronicznej. Nie oznacza to jednak dowolności organu w wyborze sposobu przekazania skargi. W tym zakresie wiążące jest bowiem wydane na podstawie art. 54 § 5 P.p.s.a. rozporządzenie Prezydenta RP w sprawie szczegółowego sposobu oraz szczegółowych warunków przekazywania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego. Zgodnie z § 3 ust. 1 tego rozporządzenia organ przekazuje skargę oraz odpowiedź na skargę w formie lub postaci, w jakiej została sporządzona, a § 3 ust. 2 skargę lub odpowiedź na skargę sporządzoną w formie dokumentu elektronicznego organ przekazuje do elektronicznej skrzynki podawczej sądu. W myśl bowiem art. 54 § 1a P.p.s.a. skargę w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu. Biorąc pod uwagę powyższe regulacje, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA w Warszawie zasadnie uznał, że w rozpoznawanej sprawie wniosek o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę zasługuje na uwzględnienie. Z akt sprawy wynika, że skarga z dnia 5 grudnia 2022 r. została złożona w formie dokumentu elektronicznego do elektronicznej skrzynki podawczej organu (ePUAP), nie została jednak przesłana do elektronicznej skrzynki podawczej sądu w terminie piętnastu dni od dnia jej otrzymania przez organ (art. 21 pkt 1 u.d.i.p.). Ostatecznie dopiero w dniu 1 lutego 2023 r., po trzykrotnym wzywaniu przez Sąd, organ wykonał ciążący na nim obowiązek w sposób zgodny z przepisami i przekazał skargę wraz z aktami administracyjnymi sprawy do WSA w Warszawie we właściwej formie. Tym samym, organ wywiązał się z obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a. i § 3 pkt 2 rozporządzenia, ale uczynił to dopiero po pięciu miesiącach od jej otrzymania. Oznacza to, że organ dopuścił się w sprawie uchybienia w przekazaniu skargi wraz z odpowiedzią i aktami sprawy. Zostały więc spełnione przesłanki do wymierzenia grzywny organowi. Uznać zatem należało, iż WSA w Warszawie zasadnie przyjął, że postępowanie Zarządu [...] wypełnia przesłankę określoną w art. 55 § 1 P.p.s.a., warunkującą możliwość wymierzenia mu grzywny. Stwierdzić także należy, że wysokość wymierzonej przez Sąd pierwszej instancji grzywny(400 zł) jest adekwatna w odniesieniu do przyczyn jakie legły u podstaw powstałego po stronie organu uchybienia. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu. Odnosząc się do wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że nie może on zostać uwzględniony, gdyż zgodnie z art. 209 P.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 P.p.s.a., a niniejsze postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest żadnym z orzeczeń wskazanych w art. 209 P.p.s.a.