I SA/Wa 1123/23
WyrokWSA w Warszawie2023-11-07
Skład orzekający: Dariusz Pirogowicz, Jolanta Dargas, Anna Milicka - Stojek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku stałego osobie niepełnosprawnej, której dochód przekracza ustawowe kryterium dochodowe, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Zasiłek stały przysługuje osobie całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, której dochód nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego. W przypadku przekroczenia tego kryterium, odmowa przyznania zasiłku jest prawidłowa i zgodna z przepisami ustawy o pomocy społecznej.Stan faktyczny
E. L., osoba niepełnosprawna z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, prowadząca jednoosobowe gospodarstwo domowe, złożyła wniosek o przyznanie zasiłku stałego. Organ I instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły przyznania zasiłku z powodu przekroczenia ustawowego kryterium dochodowego wynoszącego 776 zł, gdyż dochód skarżącej wynosił 1433,82 zł. Skarżąca podniosła zarzuty dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych i proceduralnych oraz wskazała na szczególnie uzasadniony przypadek.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dariusz Pirogowicz sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) asesor WSA Anna Milicka - Stojek Protokolant starszy specjalista Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2023 r. sprawy ze skargi E. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2023 r. nr KOA/1835/Op/23 w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku stałego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 13 kwietnia 2023 r. nr KOA/1835/Op/23 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta S. z dnia 23 lutego 2023r., nr CUS.PS.5100.67.2023 odmawiającą przyznania zasiłku stałego.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:
Decyzją z dnia 23 lutego 2023 r. nr CUS.PS.5100.67.2023 Burmistrz Miasta S. po rozpoznaniu wniosku z 24 stycznia 2023r. - odmówił E. L. przyznania zasiłku stałego. Jako powód wskazał przekroczenie ustawowego kryterium dochodowego dla objęcia tą formą pomocy.
W uzasadnieniu przedmiotowego rozstrzygnięcia wskazano m in., że E. L. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest osobą niepełnosprawną, posiadającą orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, wydane na okres do dnia 30 września 2024 r., a niepełnosprawność istnieje od 16. roku życia. Podkreślono, że zgodnie z opinią sądowo – lekarską z 2 kwietnia 2022r. skarżąca nie jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji. Wskazano, że skarżąca utrzymuje się z renty socjalnej w kwocie 1217,98 zł. oraz zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 215,84 zł. co daje dochód w łącznej kwocie 1433.82 zł. Organ wskazał, że kwota ta przekracza określone w art. 8 ust. 1 pkt. 1 kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej tj. 776,00 zł.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła E. L. , podnosząc okoliczności faktyczne, których uwzględnienie winno prowadzić do zmiany decyzji i przyznania wnioskowanej pomocy z uwagi na to, że jej sytuacja jest "szczególnie uzasadnionym przypadkiem".
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia 13 kwietnia 2023 r. nr KOA/1835/Op/23 utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta S. z dnia 23 lutego 2023r., nr CUS.PS.5100.67.2023 odmawiającą przyznania zasiłku stałego. W uzasadnieniu wskazano, że materialnoprawną podstawą rozpatrzenia wniosku E. L. są przepisy art. 37 ust. 1 pkt 1 oraz art. 8 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 i 4 ustawy 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U.2O21.2268 t.j., dalej jako: ustawa). Zgodnie z nimi zasiłek stały jest świadczeniem pieniężnym wypłacanym przez pomoc społeczną, mającym na celu pomoc osobom całkowicie niezdolnym do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności.
Kolegium podkreśliło, że E. L. jest osobą niepełnosprawną, posiadającą orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, wydane na okres do dnia 30 września 2024 r., a niepełnosprawność istnieje od 16. roku życia.
Wskazano, że zasiłek jest przyznawany w przypadku, gdy dochód osoby samotnej nie przekracza kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, a kryteria dochodowe oraz kwoty świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej są weryfikowane i ustalane co trzy lata.
Stwierdzono, że zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2021 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej od 1 stycznia 2022 roku kryterium dochodowe wynosi 776 zł dla osoby samotnie gospodarującej.
Następnie kolegium wskazało, że za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne i o kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Podstawę prawną dla ustaleń w tym zakresie stanowią przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia z dnia 14 lipca 2021 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U.2O21.1296).
Kolegium dokonując, na gruncie wskazanych przepisów, ustalenia wysokości dochodu E. L. , która jest osobą samotnie gospodarującą, stwierdziło, że wynosi on łącznie 1 433,82 zł., co stanowi sumę: renty socjalnej w wysokości 1 217,98 zł i zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 215,84 zł. Posiadany zatem przez skarżącą dochód w wysokości 1 433,82 zł miesięcznie jest wyższy od kwoty kryterium dochodowego wynoszącego 776 zł, a zatem z tego powodu zasiłek stały nie może zostać przyznany.
Ponadto podkreślono, że przepisy ustawy o pomocy społecznej, określające warunki przyznania zasiłku stałego, nie dopuszczają możliwości przyznania tego świadczenia z uwagi na zaistnienie "szczególnie uzasadnionego przypadku", na który wskazuje skarżąca opisując swą trudną sytuację zdrowotną. Przepis art. 37 ust. 2 ustawy określa bowiem wprost, że zasiłek stały dla osoby prowadzącej jednoosobowe gospodarstwo domowe przyznawany jest w kwocie odpowiadającej różnicy między kryterium dochodowym dla osoby samotnej, a jej dochodem. Kwota przyznanego zasiłku nie może być niższa niż 30 zł oraz nie może przekroczyć 719 zł miesięcznie. Zatem dochód wnioskodawcy samotnie gospodarującego musi być niższy co najmniej o 30 zł od kryterium dochodowego i wynosić 746 zł.
Kolegium stwierdziło, że organ I instancji w sposób właściwy wyłożył swoje stanowisko, jednocześnie przekonywująco i szeroko je uzasadniając w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy.
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła E. L. . Zaskarżonej decyzji zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych poprzez pominięcie jej bardzo złego stanu zdrowia i ustalenie, że nie jest niezdolna do samodzielnej egzystencji oraz naruszenie art. 7,77 §1, art. 80, 9, 11, 107 §3 kpa poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy i niedopełnienie obowiązku należytego informowania stron, a ponadto - art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji Burmistrza Miasta S. .
W związku z powyższym wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji Burmistrza Miasta S. poprzez przyznanie prawa do zasiłku stałego, względnie - skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z dnia 2 listopada 2023 r. pełnomocnik skarżącej ustanowiony z urzędu podtrzymał stanowisko skarżącej, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7 w zw. z art. 268 a kpa poprzez zaniechanie ustalenia czy A. K. posiadała upoważnienie do wydawania w imieniu Burmistrza S. a decyzji administracyjnych, zakresu tego umocowania i okresu na jaki przedmiotowe pełnomocnictwo zostało udzielone.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019r., poz. 2167 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego, ustalonego i obowiązującego w dniu wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.
Jak stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. – dalej jako "ppsa") uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, przy czym zgodnie z art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Przeprowadzona pod względem zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do wniosku, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa, a organ administracji prawidłowo ustalił i ocenił stan faktyczny i prawny, uzasadniając swoje stanowisko adekwatnie do wymagań zawartych w art. 107 § 3 kpa.
Podstawę prawną kontrolowanego postępowania administracyjnego stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. 2021 r. poz. 2268 ze zm. zwanej dalej ustawą). Zgodnie z art. 37 ust. 1 i 2 ww. ustawy zasiłek stały przysługuje: 1) pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2) pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. W przypadku osoby samotnie gospodarującej zasiłek stały ustala się w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 719 zł miesięcznie. Definicję "osoby samotnie gospodarującej" zawiera art. 6 pkt 10 ustawy stanowiąc, iż pod pojęciem "osoby samotnie gospodarującej" należy rozumieć osobę prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe. Osobie samotnie gospodarującej, przysługuje pomoc społeczna o ile jej dochód nie przekracza 776 zł, (tzw. "kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej"). Stanowi o tym art. 8 ust. 1 ustawy oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2021 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2021 r. poz. 1296). Za dochód, zgodnie z art. 8 ust. 3 i 4 ustawy, uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania.
W ocenie Sądu ustalenia organu wskazujące na to, że stanowiący kwotę 1.433,82 zł miesięczny dochód skarżącej (renta socjalna w wysokości 1217,98 zł. i zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 215,84 zł) znacznie przekracza kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej określone w art. 8 ust.1 pkt 1 ustawy, tj. kwotę 776,00 zł – są prawidłowe. Tym samym skarżąca nie spełnia wymogów do otrzymania zasiłku stałego na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy, ponieważ jej dochód prawie dwukrotnie przekracza ustawowe kryterium dochodowe.
Nabycie prawa do zasiłku stałego w świetle art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy wymaga spełnienia przez wnioskodawcę łącznie dwóch warunków, tj. bycia niezdolnym do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnym do pracy oraz posiadania dochodu niższego od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej.
Mając na względzie, że miesięczny dochód skarżącej przekracza ustawowe kryterium dochodowe nie dając jej prawa do zasiłku stałego – skarga podlega oddaleniu.
Odnosząc się do zarzutów pełnomocnika strony skarżącej zawartych w piśmie z 2 listopada 2023r. należy zaznaczyć, że pełnomocnik nie przedstawił żadnych dowodów, które by świadczyły, że A. K. nie była upoważniona do wydania w imieniu Burmistrza S. decyzji administracyjnej. Ponadto należy podkreślić, że brak pisemnego upoważnienia do wydania decyzji w aktach administracyjnych, w sytuacji gdy zakres upoważnienia nie budzi wątpliwości, a powszechna praktyka stosowana w urzędach wskazuje na udzielanie takich upoważnień pracownikom urzędu, nie stanowił przesłanki do wyeliminowania rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (por. wyrok WSA w Poznaniu z 16 listopada 2022r., sygn. akt II SA/Po 608/22).
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło