I SA/Wa 1410/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Trochym, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), sędzia WSA Przemysław Żmich, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 listopada 2023 r. sprawy ze skargi G. P. i B. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 23 maja 2023 r. nr KOC/2087/Go/23 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o ustaleniu opłaty rocznej 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz G. P. i B. Lorenca solidarnie kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z 23 maja 2023 r. nr KOC/2087/Go/23 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie odmówiło B. L. i G. P. przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Prezydenta [...] o nr [...] z 1 lutego 2023 r. Powodem odmowy było ustalenie przez organ, że Skarżąca jest zameldowana na pobyt stały pod adresem [...] w S. od 11 kwietnia 1978 r. natomiast B. L. od dnia 25 kwietnia 1983 r. Powyższy adres strony wskazywały począwszy od 9 marca 2017 r. czyli przed wydaniem ww. decyzji, Powyższy adres ich pełnomocnik podał w odwołaniu. Nie ma zatem błędu w doręczeniu na ten adres w trybie doręczenia zastępczego. Przesyłka została doręczona na ten adres 8 lutego 2023 r i jest to adres zamieszkania skarżących. Brak ustalenia właściwej daty doręczenia właściwej daty doręczenia przesyłki świadczy tylko i wyłącznie o tym że strony nie wykazały należytej staranności w ustaleniu tego faktu, a co za tym idzie, w ocenie Kolegium takiego zaniedbania nie da się zakwalifikować jako braku winy. (przesłanka uprawdopodobnienia braku winy z art. 58 § 1 kpa). Co do pozostałych przesłanek tj. złożenia wniosku o przywrócenia terminu i terminu do jego wniesienia, organ uznał, że zostały one spełnione. Skargę na postanowienie wywiedli Skarżący wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie: 1. Art. 58 § 1 kpa poprzez błędne uznanie, że działania Skarżących w zakresie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji były zawinione; 2. Art. 58 § 1 w zw. z art. 7 kpa poprzez błędne ustalenie, że Skarżący nie uprawdopodobnili winy w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania, błędne rozważenie stanu faktycznego dotyczącego okoliczności uznania decyzji za doręczoną oraz nieprawidłowe ustalenie, że skarżący w piśmie nie uprawdopodobnili swojego braku winy w zakresie uchybienia terminowi; 3. Art. 43 kpa poprzez błędne ustalenie, że przesyłka pocztowa została doręczona dorosłemu domownikowi podczas gdy osoba podpisana na zwrotnym potwierdzeniu doręczenia przesyłki nie mogła być uznana za dorosłego domownika Skarżących; 4. Art. 43 kpa w zw. z art. 42 § 1 kpa poprzez błędne ustalenie, że adres przy ulicy [...] jest adresem zamieszkania w rozumieniu art. 42 § 1 kpa i ustalenie, że jest możliwe pod tym adresem doręczenie zastępcze; 5. Art. 7 w zw. z art. 43 kpa poprzez niewłaściwe ustalenie że osoba która odebrała przesyłkę wypełnia definicję domownika o jakim mowa w art. 43 kpa; 6. Art. 40 § 1 w zw. z art. 43 kpa poprzez jego niezastosowanie do doręczenia na rzecz osoby fizycznej na podstawie przepisów o doręczeniu zastępczym, przeniesienie ciężaru ryzyka co do weryfikacji natury i charakteru rzekomego domownika; 7. Art. 77 § 1 kpa poprzez nierozpoznanie całego materiału dowodowego i nierozważenie istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych dotyczących nieprawidłowego ustalenia, że Skarżący w piśmie o przywrócenie terminu nie uprawdopodobnili braku winy w jego niedochowani, braku ustalenia właściwego miejsca zamieszkania Skarżących, braku rozważenia możliwości dokonania doręczenia zastępczego na podstawie art. 43 kpa, braku ustalenia możliwości przypisania osobie podpisanej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru charakteru domownika w rozumieniu art. 43 kpa. Wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zwrot kosztów postępowania sądowego wg norm przypisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U.2022.2492), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej (postanowienia). Ocenie podlega konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej, pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie sporne było wyłącznie to czy została spełniona przesłanka braku winy w niedochowaniu terminu. Pozostałe przesłanki (złożenia wniosku o przywrócenie terminu w ustawowym terminie nie były kwetionowane). Wniosek o przywrócenie terminu wymaga uprawdopodobnienia, że uchybienie nastąpiło bez winy strony a nadto złożenia go w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia, o czym stanowi art. 58 kpa. O braku winy mówimy wtedy gdy wywiązanie się z obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia czyli gdy strona nie mogła jej usunąć nawet przy użyciu największego wysiłku. Przywrócenie terminu nie jest możliwe gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W cenie Sądu, organ dokonał oceny wniosku o przywrócenie terminu z naruszeniem art. 58 § 1 kpa, gdyż Skarżący uprawdopodobnili, że do uchybienia terminu doszło bez ich winy. Podane przez Skarżących powody uzasadniają spełniania przesłanki o jakiej mowa w art. 58 § 1 kpa. Brak winy do sytuacja w której strona, dokładając należytej staranności, nie mogła dopełnić czynności procesowych. Musi zatem uprawdopodobnić, że z powodu nagłych i niemożliwych do usunięcia przyczyn nie można było dochować terminu na podjęcie czynności. Jak wynika z akt sprawy istotnie Skarżący w pismach do urzędu (choćby pismo z 30 stycznia 2023 r. (k 2 akt adm.) jako adres wskazywali ulicę [...] w S. Ten sam adres podawali wcześniej w piśmie z 9 marca 2018 r. Obecnie twierdzą, że nie jest to ich adres zamieszkania ale adres firmy. Decyzja została wysłana na ten adres. Odebrał ją A. T. 8 lutego 2023 r. (k 8 v. akt adm.). W aktach znajduje się nadto pismo z Poczty Polskiej S.A. /odpowiedź na reklamację/, z którego wynika, że Poczta Polska nie stwierdziła wadliwości w doręczeniu a doręczenie nastąpiło na podstawie art. 37 ustawy z 23 listopada 2012 r. prawo pocztowe (t.j. Dz.U. 2022, poz. 896). Mają rację Skarżący, że doręczenie zastępcze jest wyjątkiem od zasady doręczania pism do rąk adresata. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego w art. 42 wskazują tryby doręczania: W pierwszej kolejności pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (§ 1). Można też doręczać pisma w lokalu administracji publicznej, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej (§ 2). Dopiero w przypadku niemożności doręczenia pisma w ten sposób pismo można doręczyć w każdym miejscu gdzie zastanie sią adresata (§ 3). Dopiero gdy te sposoby doręczenia nie są możliwe pismo doręcza się dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi czy dozorcy domu zawiadamia się adresata umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej a gdy to nie jest możliwe w drzwiach mieszkania. Przepisy art. 34 ustawy prawo pocztowe również w podobny sposób regulują kwestie doręczenia przesyłki: adresatowi (art. 37 pkt 1), przedstawicielowi ustawowemu adresata lub pełnomocnikowi adresata pod adresem wskazanym na przesyłce lub na poczcie (art. 37 pkt 2), osobie pełnoletniej zamieszkałej razem z adresatem w miejscu zamieszkania adresata lub na poczcie o ile adresat nie złożył w placówce pocztowej zastrzeżenia w zakresie doręczenia przesyłki. (pkt 3). Jak wynika z uzasadnienia postanowienia organ uznał, że doszło do doręczenia dorosłemu domownikowi podczas gdy Skarżący twierdzą, że nie znają tej osoby a poza tym mieszka on w K. gm. P. a nie w S. Zdaniem Sądu nie budzi w tej sprawie wątpliwości, że przesyłka nie została doręczona adresatom. Przesyłka została doręczona co prawda osobie która prawdopodobnie znajdowała się w lokalu przy ulicy [...], i który to adres została wskazany jako adres Skarżących we wcześniejszych pismach stron, to jednak z dowodu doręczenia jasno wynika, że odbiorcą przesyłki nie byli skarżący tylko inna osoba – nie wiadomo kto i nie wiadomo czy osoba ta zobowiązała się do oddania przesyłki adresatom. W takiej sytuacji oczywistym jest, że doręczenie nastąpiło z naruszeniem zasad doręczania określonych w ustawie prawo pocztowe i kpa. Na dowodzie doręczenia nie ma nawet informacji w jakim trybie doręczono przesyłkę (dorosłemu domownikowi, pełnomocnikowi, dozorcy domu, sąsiadowi). W takiej sytuacji, zdaniem Sądu, Skarżący uprawdopodobnili brak winy w niedochowaniu terminu w złożeniu środka odwoławczego. Podkreślić należy, w przypadku wniosku o przywrócenie terminu mowa jest nie udowodnieniu braku winy w dochowaniu terminu ale uprawdopodobnieniu. W okolicznościach tej sprawy Skarżący uprawdopodobnili brak winy wskazują, że przesyłka nie została im doręczona osobiście ani innym podmiotom wskazanych w art. 43 kpa. Tym samym rozstrzygnięcie zapadło z naruszeniem art. 58 § 1 kpa. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ wyda postanowienie o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania. Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c, 119 pkt 3 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2023.259), w zw. z § 14.1.1. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (D.U. 2016 poz. 1800 ze zm.) uchylił zaskarżone postanowienie.