II SA/Ol 641/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 listopada 2023 r. sprawy ze skargi M. Ł. M. Sz. działających pod firmą S. w K. na postanowienie Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie wstrzymania budowy urządzenia reklamowego oddala skargę. Postanowieniem z 15 marca 2023 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ostródzie (dalej: "PINB", "organ pierwszej instancji") wstrzymał budowę urządzenia reklamowego o treści [...] usytuowanego na działce nr [...]. W uzasadnieniu PINB podał, że w trakcie przeprowadzonych 20 października 2020 r. oględzin ustalono, że na ww. działce znajduje się tablica reklamowa zainstalowana na aluminiowym rusztowaniu o treści [...]. Zgodnie ze złożonym przez właściciela działki oświadczeniem przedmiotowy obiekt powstał 27 lipca 2020 r. a inwestorem jest spółka cywilna [...] M.S. i M.L. (dalej: "skarżący"). Na potwierdzenie tej okoliczności właściciel działki przesłał umowę, którą zawarł ze skarżącymi. PINB zaznaczył, że Starosta Ostródzki pismem z 21 kwietnia 2021 r. poinformował, że nie wydał pozwolenia na budowę i nie wpłynęło zgłoszenie zamiaru przystąpienia do ww. robót budowlanych. PINB zaznaczył również, że skarżący nie stawili się na wezwanie do złożenia wyjaśnień. Stwierdził, że z danych zgromadzonych w serwisie gogle.com/maps i oględzin przeprowadzonych 20 października 2020 r. wynika, że ww. urządzenie reklamowe posadowione zostało między październikiem 2017 r. a 20 października 2020 r. PINB zaznaczył, że zgodnie z art. 29 ust. 3 pkt 3 lit c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351; dalej: Pr.bud.) wykonanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym, wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30. W złożonym zażaleniu spółka zarzuciła, że postanowienie zostało wydane z naruszeniem: - art. 48 ust. 1 Pr.bud. przez wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych związanych z budową nośnika reklamowego bez ustalenia, czy dla tej inwestycji zostało wydane pozwolenie na budowę lub dokonano zgłoszenia; - art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, z późn. zm., dalej: "k.p.a.") przez błędną subsumcję przepisów prawa, co przesądza o działaniu organu z naruszeniem zasady praworządności; - art. 7 i art. 77 k.p.a. przez nieustalenie wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz niedokładne zbadanie materiału dowodowego; - art. 8 i 11 k.p.a. przez niewłaściwą realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa i niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy; - art. 107 § 3 w związku z art. 126 k.p.a. przez zbyt skrótowe sformułowanie uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia, w szczególności brak uzasadnienia, czy obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem i niewskazanie czy obiekt znajduje się w niezgodnej z przepisami prawa odległości od zewnętrznej krawędzi jezdni. Skarżący zarzucili, że nie wykazano precyzyjnie, że przedmiotowe urządzenie reklamowe zostało wybudowane bez wymaganego zgłoszenia, gdyż samo pismo Starosty sprzed 2 lat nie stanowi wystarczającego dowodu w sprawie. Podkreślili, że kluczowym dla prawidłowego rozpoznania sprawy jest ustalenie, kiedy inwestor rozpoczął przedmiotową budowę, gdyż od tego jest uzależniona sytuacja prawna inwestora i zastosowanie właściwej procedury. Ustalenie tej daty jedynie na podstawie danych zgromadzonych w serwisie gogle.com/maps i na podstawie oględzin przesądza o braku rzetelności organu nadzoru budowlanego w postępowaniu dowodowym. Dodali, że czas posadowienia urządzenia reklamowego na działce zakreślono mało precyzyjnie. Stwierdzili, że przedstawione okoliczności uzasadniają zarzut naruszenia zasad ogólnych k.p.a. Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej "WINB", "organ odwoławczy") postanowieniem z 8 maja 2023 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu WINB podkreślił, że nie ma wątpliwości, że przedmiotowe roboty budowlane wykonane zostały samowolnie bez wymaganego zgłoszenia, wymaganego przez art. 29 ust. 3 pkt 3 lit c Pr.bud. Zaznaczył, że okoliczność tę potwierdza pismo Starosty Ostródzkiego z 21 kwietnia 2021 r. WINB ocenił, że skoro inwestor nie dysponuje stosownym zgłoszeniem, zasadnym było zastosowanie art. 48 Pr.bud. Wyjaśnił, że organ nadzoru budowlanego jest zobligowany do wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy w każdym przypadku, gdy obiekt budowlany lub jego część jest w budowie albo został wybudowany bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę lub bez wymaganego zgłoszenia. Zaznaczył, że postanowienie takie wydaje się również w przypadku zakończenia budowy. Dodał, że postanowienie o wstrzymaniu budowy otwiera możliwość legalizacji obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego samowolnie stosownie do art. 48a Pr.bud. WINB stwierdził, że wszystkie okoliczności stanu faktycznego są jasne i nie budzą wątpliwości. W świetle art. 76 § 1 k.p.a. organy nadzoru budowanego nie miały podstaw do kwestionowania pisma Starosty Ostródzkiego z 21 kwietnia 2021 r., w którym wskazano, że inwestor w latach 2018 – 2021, nie ubiegał się o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji, ani nie dokonał jej zgłoszenia. Oceniając kwestię daty powstania tablicy reklamowej zauważył, że właściciel gruntu, na którym stoi tablica, oświadczył, że 27 lipca 2020 r. skarżący zamontowali ww. tablicę na podstawie umowy dzierżawy powierzchni gruntu pod reklamę. W złożonej skardze skarżący powtórzyli w całości zarzuty i ich uzasadnienie, zawarte w zażaleniu. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia PINB oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu pierwszej instancji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie naruszają one przepisów prawa. Tym samym, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Z protokołu z oględzin z 20 października 2020 r. i zawartego w nim oświadczenia właściciela opisanej wyżej działki, jednoznacznie wynika, że skarżący zamontowali 27 lipca 2020 r. na tej działce urządzenie reklamowe - tablicę reklamową zainstalowaną na aluminiowym rusztowaniu - o treści [...] . W aktach sprawy znajduje się kopia "umowy dzierżawy powierzchni gruntu pod reklamę" z 27 lipca 2020 r. W § 1 pkt. 2 i 3 postanowiono, że dzierżawca wykorzysta przedmiot dzierżawy do umieszczenia nośnika reklamy, a umowa obowiązuje od 27 lipca 2020 r. Zgodnie z art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351; dalej: Pr.bud.) nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Bezsporne jest, że ww. tablica reklamowa nie jest reklamą świetlną ani podświetlaną, zatem skarżący zobowiązani byli do dokonania zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej, którym w stanie faktycznym sprawy jest Starosta Ostródzki. Nie ma żadnych wątpliwości, że skarżący nie legitymowali się stosownym zgłoszeniem. Wynika to jednoznacznie z pisma Starosty Ostródzkiego z 21 kwietnia 2021 r., w którym organ ten poinformował PINB, że w latach 2018 – 2021 nie wpłynął do Starostwa wniosek jakiegokolwiek inwestora o wydanie pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji ani żaden podmiot nie dokonał jej zgłoszenia. Zaznaczyć należy, że nie ma znaczenia, że pismo to sporządzono 2 lata przed wydaniem postanowienia przez PINB, gdyż zgłoszenie nie mogło być skutecznie dokonane po dacie instalacji urządzenia reklamowego. Skoro zaś właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej stwierdził, że w tym okresie nie dokonano zgłoszenia wykonania przedmiotowych robót budowlanych, jest to wystarczające do uznania, że skarżący działali w warunkach samowoli budowlanej. Zaznaczyć również należy, że wynikająca z art. 7 k.p.a. zasada oficjalności postępowania dowodowego nie pozwala na przyjęcie, że strona może zachowywać się biernie w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. Podmiot, który z danych faktów zamierza wywodzić korzystne dla siebie skutki prawne, zobowiązany jest wskazać te fakty i przedstawić dowody, które mogą potwierdzić jego stanowisko. Skarżący w toku postępowania administracyjnego nie przedstawili żadnego dowodu, że wbrew treści ww. pisma, w stosownym terminie przed zainstalowaniem na ww. działce urządzenia reklamowego, dokonali zgłoszenia. Nie ma też podstaw do kwestionowania prawidłowości ustalenia daty zainstalowania urządzenia reklamowego. O ile rzeczywiście PINB w uzasadnieniu postanowienia podał nieprecyzyjnie, że urządzenie reklamowe posadowione zostało między październikiem 2017 r. a 20 październikiem 2020 r., to WINB usunął wątpliwość w tym zakresie i stwierdził, że właściciel gruntu, na którym stoi tablica oświadczył, że 27 lipca 2020 r. spółka dokonała montażu przedmiotowej tablicy na podstawie umowy dzierżawy powierzchni gruntu pod reklamę. Jednoznacznie więc określił datę wykonania na działce urządzenia reklamowego. Wobec powyższego nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przez organy nadzoru budowlanego. Uchybienie normom zawartym w tych przepisach ma bowiem miejsce, gdy wbrew obowiązkowi należytego wyjaśnienia sprawy, organy administracji nie ustalą faktów, które mają znaczenie dla jej załatwienia. Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 107 § 3 w związku z art. 126 k.p.a. WINB wskazał fakty, które uznał za udowodnione i dowody, na których się oparł, a także wyjaśnił podstawę prawną postanowienia i przytoczył treść przepisów prawa, które zastosowano w sprawie. Zauważyć należy, że wbrew zarzutowi skargi, z żadnego z ww. przepisów Pr.bud. nie wynikał obowiązek ustalania w okolicznościach niniejszej sprawy, czy przedmiotowe urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem i w jakiej odległości od zewnętrznej krawędzi jezdni znajduje się, choć te okoliczności wynikają z przeprowadzonych oględzin. W prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy zasadnie organy nadzoru budowanego oceniły, że zastosowanie ma art. 48 ust. 1 pkt 2 Pr.bud., zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Na mocy ust. 5 postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić. Skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.