I OZ 513/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lipca 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 2915/22 o przywróceniu terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi Miasta Stołecznego Warszawy na orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2020 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie aktualizacji opłaty rocznej postanawia oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 25 lipca 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 2915/22, po rozpoznaniu wniosku Miasta Stołecznego Warszawy, przywrócił termin do wniesienia skargi w sprawie ze skargi Miasta Stołecznego Warszawy na orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2020 r., nr [...] umarzające postępowanie w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego udziału wynoszącego [...] części w nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu [...], położonej przy ul. [...] związanego z lokalem użytkowym. W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że pismem z 28 listopada 2022 r. Miasto Stołeczne Warszawa złożyło skargę na powyższe orzeczenie Kolegium wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Wskazując na przyczyny uchybienia terminowi skarżący podniósł, że zgodnie z pouczeniem zawartym w zaskarżonym orzeczeniu wystąpił ze sprzeciwem do sądu powszechnego, zamiast ze skargą do sądu administracyjnego. Postanowieniem z 20 grudnia 2021 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie umorzył postępowanie, zaś w wyniku rozpoznania zażalenia Sąd Okręgowy w Warszawie postanowieniem z 26 września 2022 r. sygn. akt [...] zmienił zaskarżone postanowienie i odrzucił sprzeciw strony skarżącej. W związku z powyższym skarżący oświadczył, że o uchybieniu terminu dowiedział się z dniem otrzymania postanowienia z 26 września 2022 r. tj. 23 listopada 2022 r. Uwzględniając wniosek skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że skarżący w sposób wystarczający uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Jak wynika bowiem z akt sprawy w zaskarżonym orzeczeniu pouczono strony postępowania o możliwości i terminie wniesienia sprzeciwu do sądu powszechnego. Wniesiony sprzeciw został jednak prawomocnie odrzucony z uwagi na niedopuszczalność drogi sądowej od orzeczenia wydanego w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego. Skoro zatem skarżący zastosował się do pouczenia zawartego w zaskarżonym orzeczeniu i w zakreślonym terminie wniósł do sądu sprzeciw, to nie może - zdaniem Sądu Wojewódzkiego - ponosić negatywnych konsekwencji takiego pouczenia przez organ administracji publicznej, jak również uznania się przez sąd powszechny za niewłaściwy w sprawie. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła Międzyzakładowa Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" podnosząc zarzuty naruszenia art. 86 § 1 i art. 87 § 1 p.p.s.a. poprzez ich wadliwie zastosowanie oraz błędne i bezpodstawne uznanie, że skarżący nie ponosi winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi na orzeczenie Kolegium z dnia 17 czerwca 2020 r. i że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia tej skargi został złożony przez m. st. Warszawa w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. W oparciu o podniesiony zarzut wnoszono o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez odrzucenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi jako niedopuszczalnego z uwagi na wniesienie go po terminie, ewentualnie o wydanie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest niezasadne. W myśl art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej jako "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jednocześnie, stosownie do treści art. 87 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Z powyższych przepisów wynika, że przywrócenie uchybionego terminu możliwe jest, jeżeli nastąpiło bez winy strony. Słusznie Sąd Wojewódzki wskazał, że taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Wyjaśnić bowiem należy, że zgodnie z art. 112 k.p.a., błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania lub skutków zrzeczenia się odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Skoro zatem powszechnie obowiązujące przepisy wskazują, że zastosowanie się do błędnego pouczenia co do zastosowania prawidłowego środka zaskarżenia nie może szkodzić stronie, to w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, tym samym nie można przypisać winy stronie, która zastosowała się do takiego pouczenia, nawet jeżeli w innych sprawach z jej udziałem pouczenie zostało prawidłowo sformułowane przez organ lub strona uzyskała wiedzę na temat właściwego środka zaskarżenia w związku z zakończeniem takiego postępowania w odrębnej sprawie. W związku z tym, z uwagi na brzmienie art. 112 k.p.a. uznać należy, że stronie stosującej się do błędnego pouczenia, niezależnie od tego, czy była reprezentowana w postępowaniu przez profesjonalnego pełnomocnika, nie można przypisać winy w niedochowaniu terminu, a jednocześnie należy przyjąć, że w takiej sytuacji strona uzyskuje wiedzę o właściwym trybie zaskarżenia dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowania wszczętego na skutek zastosowania się do błędnego pouczenia. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.