III OZ 594/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia L. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 października 2023 r., sygn. akt II SA/Gd 769/22 o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu w sprawie ze skargi L. J. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 18 lipca 2022 r., nr DSE3-K0918-D18558-16/22 w przedmiocie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z 3 października 2023 r., sygn. akt II SA/Gd 769/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę z 15 czerwca 2023 r. W uzasadnieniu wskazał, że wyrokiem z 15 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Gd 769/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił, po rozpoznaniu na rozprawie, przedmiotową skargę L. J. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z 18 lipca 2022 r. Pismem z 21 września 2023 r. skarżący wystąpił do sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia do wyroku. Wniosek uargumentował brakiem wiedzy odnośnie procedur obowiązujących w przypadku oddalenia pozwu. Podał także, że ze względu na stan zdrowia nie mógł uczestniczyć w posiedzeniu w wyznaczonym terminie pomimo silnej woli uczestnictwa. Sądził, że zostanie poinformowany o wyniku rozprawy. Wskazał, że w dalszym ciągu pozostaje pod opieką lekarzy. Skarżący uiścił opłatę od wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Odrzucając wniosek, sąd powołał się na art. 86 i 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej "p.p.s.a."). Wskazał, że skarżący jednocześnie z wniesieniem wniosku o przywrócenie terminu nie dokonał czynności, co do której dopuścił się uchybienia terminu – nie złożył wniosku o sporządzenie uzasadnienia do wydanego wyroku oddalającego skargę. Uiszczenie opłaty za sporządzenie uzasadnienia nie jest równoznaczne ze złożeniem takiego wniosku. Skarżący w żadnym miejscu nie wskazał, że domaga się sporządzenia uzasadnienia do wyroku z 15 czerwca 2023 r. Zdaniem sądu skarżący nie spełnił warunku, który wynika z art. 87 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Z uwagi na fakt, że przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu wniesiony został z uchybieniem warunkom formalnym, jako niedopuszczalny, podlega odrzuceniu na podstawie art. 88 w zw. z art. 87 § 4 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, podnosząc taką samą argumentację co w odrzuconym przez sąd wniosku. Nadto w zażaleniu zawarł wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 15 czerwca 2023 r., a także wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 15 czerwca 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 87 § 1 i 4 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W rozpoznawanej sprawie trafnie zauważył sąd pierwszej instancji, że wniosek skarżącego z 21 września 2023 r. o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę z 15 czerwca 2023 r. dotknięty jest brakiem formalnym, bowiem skarżący równocześnie z wnioskiem nie dokonał czynności, której nie dokonał w terminie, a więc nie złożył wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z 15 czerwca 2023 r. Niemniej sąd pierwszej instancji nieprawidłowo odrzucił tenże wniosek, z uwagi na jego niedopuszczalność związaną z ww. brakiem. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości, że niedokonanie czynności, o której mowa w art. 87 § 4 p.p.s.a., stanowi brak formalny wniosku, o którym mowa w art. 49 § 1 p.p.s.a. Jego uzupełnienie następuje zaś na wezwanie przewodniczącego (lub sędziego), w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia takiego wniosku bez rozpoznania. W niniejszej sprawie sąd pierwszej instancji nie wezwał skarżącego do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu, a zamiast tego niezgodnie z przepisami p.p.s.a. odrzucił wniosek skarżącego, czym naruszył art. 88 w zw. z art. 87 § 4 p.p.s.a. Należy zwrócić uwagę, że w sprawie nie ma już potrzeby wzywania skarżącego do uzupełnienia braku wniosku, bowiem w przedmiotowym zażaleniu skarżący zawarł stosowny wniosek o sporządzenie uzasadnienia. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.