III FSK 356/24
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-02-04
Skład orzekający: Sędzia NSA Paweł Borszowski, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia WSA (del.) Agnieszka Olesińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, w postępowaniu o wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, powinien stwierdzić, że podatnik miał świadomość rzeczywistej powierzchni gruntów i budynków, jeśli dowiedział się o niej dopiero po latach, podczas oględzin nieruchomości, a organ nie wykazał zmian w nieruchomości między okresem opodatkowania a datą oględzin?Ratio decidendi
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uznał, że organ podatkowy naruszył art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, nie stwierdzając spełnienia przesłanek do wznowienia postępowania. Sąd I instancji trafnie przyjął, że podatnik pozostawał w błędzie co do powierzchni nieruchomości, co skutkowało płaceniem zbyt wysokiego podatku, a organ nie wykazał zmian w nieruchomości między latami 2015 a 2021, co uzasadniało przyjęcie, że nowe okoliczności (prawidłowa powierzchnia) były znane przed wydaniem decyzji, lecz nieznane organowi.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu wniosło skargę kasacyjną od wyroku WSA w Łodzi, który uchylił decyzję SKO w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2015 r. Organ zarzucił WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, poprzez błędne uznanie, że podatnik dowiedział się o rzeczywistej powierzchni nieruchomości dopiero w 2021 r., a organy powinny były stwierdzić spełnienie przesłanki do wznowienia postępowania. Strona skarżąca wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Borszowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia WSA (del.) Agnieszka Olesińska, po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Łd 647/23 w sprawie ze skargi J. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 12 czerwca 2023 r., nr SKO.4100.49.23 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2015 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu na rzecz J. U. kwotę 377 (słownie: trzysta siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonym wyrokiem z 5 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Łd 647/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w sprawie ze skargi J. U. (dalej: "Skarżąca") uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu (dalej: "Organ") z dnia 12 czerwca 2023 r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2015 r.
Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl).
Organ reprezentowany przez radcę prawnego zaskarżył powyższe rozstrzygnięcie w całości zarzucając powyższemu orzeczeniu:
1) na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej jako: p.p.s.a."), - naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 oraz art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm., dalej jako: "o.p."), poprzez niezasadne uznanie, że podatnicy w roku 2015 nie mieli świadomości co do rzeczywistej powierzchni gruntów i budynków zajmowanych na działalność gospodarczą oraz o jakiej powierzchni posiadają domki letniskowe i że o tej okoliczności dowiedzieli się dopiero podczas oględzin nieruchomości, które dokonane były w dniach 22 kwietnia 2021 r. i 24 czerwca 2021 r., a co za tym idzie, że w stanie faktycznym sprawy organy winny były stwierdzić, że spełniła się przesłanka z art. 240 § 1 pkt 5 o.p.;
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 o.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uchylenie zaskarżonej decyzji wskutek wadliwego przyjęcia, że organy orzekające błędnie uznały, że nie spełniła się przesłanka z art. 240 § 1 pkt 5 o.p.
W oparciu o tak postawione zarzuty, Organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi J. U. na decyzję Organu i jej oddalenie, jako bezzasadnej. Ponadto organ wniósł ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi oraz o zasądzenie od skarżącej na rzecz Organu kosztów postępowania kasacyjnego. Jednocześnie oświadczył, że zrzeka się rozpoznania sprawy na rozprawie.
W zakreślonym ustawowo terminie Skarżąca reprezentowana przez radcę prawnego wniosła odpowiedź na skargę kasacyjną wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie miała usprawiedliwionych podstaw, a zatem nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, która w tej sprawie nie zachodzi. Z tego względu, przy rozpoznaniu niniejszej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Przechodząc do analizy zarzutów wskazać należy, iż nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 oraz art. 122 o.p., gdzie Organ podnosi niezasadne uznanie, że podatnicy w roku 2015 nie mieli świadomości co do rzeczywistej powierzchni gruntów i budynków zajmowanych na działalność gospodarczą oraz o jakiej powierzchni posiadają domki letniskowe i że o tej okoliczności dowiedzieli się dopiero podczas oględzin nieruchomości, które dokonane były w dniach 22 kwietnia 2021 r. i 24 czerwca 2021 r., a co za tym idzie, że w stanie faktycznym sprawy organy winny były stwierdzić, że spełniła się przesłanka z art. 240 § 1 pkt 5 o.p.
W myśl art. 240 § 1 pkt 5 o.p. wznawia się postępowanie, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Wskazać należy, iż: "Zwrot normatywny zawarty w art. 240 § 1 pkt 5 o.p. "wyjdą na jaw" odnosi się do nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, o których strona nie miała wiedzy w trakcie toczącego się postępowania w trybie zwykłym." (zob. wyrok NSA z 29 lutego 2024 r., sygn. akt III FSK 4547/24). Ponadto "Wznowienie postępowania na zasadzie wyjątku od zasady trwałości decyzji ostatecznej, pozwala na ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy podatkowej w sytuacji, gdy się okaże, że postępowanie podatkowe przed organem podatkowym było dotknięte kwalifikowanymi wadami procesowymi wymienionymi w art. 240 § 1 o.p." (zob. wyrok NSA z 13 grudnia 2023 r., sygn. akt III FSK 247/23).
Uwzględniając powyższe należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, który stwierdził, że w ramach postępowania prowadzonego w kontekście treści art. 240 § 1 pkt 5 o.p. nie ustala się stanu faktycznego, a jedynie stwierdza czy tenże stan faktyczny został ustalony z pominięciem istotnych dowodów lub okoliczności. Trafnie uznał Wojewódzki Sąd Administracyjny, że w świetle rzeczywistych pomiarów uprawnione było przyjęcie, że strona skarżąca pozostawała w błędzie co do powierzchni przedmiotów opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Na skutek tego błędu przez lata strona skarżąca płaciła zbyt wysoki (częściowo nienależny) podatek.
W konsekwencji nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił ocenę Sądu I instancji, że jedynym zdarzeniem, które mogło spowodować odstąpienie przez organ od uwzględnienia wyliczeń powierzchni gruntów i budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą byłoby stwierdzenie zaistnienia zmian dokonanych na spornej nieruchomości między latami 2015 i 2021. Jednak w rozpoznawanej sprawie na takie zdarzenia organ się nie powoływał. Stąd też był on zobowiązany przyjąć, że w wyniku prowadzonego przezeń postępowania wyszła na jaw prawidłowa powierzchnia tychże przedmiotów opodatkowania podatkiem od nieruchomości, istniejąca przed wydaniem decyzji wymiarowej za rok 2015, nieznana organowi w dacie wydania tejże decyzji. Dlatego też uprawnione było przyjęcie, że spełniły się przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 o.p., czego organ nie uczynił, a zatem naruszając powyższą regulację.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a., art. 205 § 2 p.p.s.a. i art. 209 p.p.s.a.
Sławomir Presnarowicz Paweł Borszowski (spr.) Agnieszka Olesińska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło