II OZ 706/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. G. i M. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 września 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 489/23 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do usunięcia braków skargi w sprawie ze skargi D. G. i M. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 grudnia 2022 r. znak DON.7200.160.2018.KPI w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 22 września 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 489/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do usunięcia braków skargi D. G. i M. G. (dalej "skarżący") na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej "GINB") z dnia 19 grudnia 2022 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w dniu 1 czerwca 2023 r. doręczono skarżącej M. G. odpis postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2023 r., sygn. VII SA/Wa 489/23, o odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 220 § 3 p.p.s.a., skargi M. G. i D. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 grudnia 2022 r. W dniu 6 czerwca 2023 r. skarżący złożyli wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków wniesionej skargi. Sąd odnosząc się do podnoszonych we wniosku okoliczności, mających istotne znaczenie w kontekście uprawdopodobnienia przez skarżących braku winy w uchybieniu terminu, wskazał, że nieprzekazanie im przez matkę skarżącej wezwań do usunięcia braków skargi, uwzględniając całokształt okoliczności, nie może zostać uznane za podstawę do przywrócenia terminu. Jak bowiem wynika z oświadczeń skarżących, już przed doręczeniem wezwania do usunięcia braków skargi w niniejszej sprawie, istniały podstawy do informowania pracowników operatora pocztowego o nieprzekazywaniu C. K. korespondencji, adresowanej do skarżących. Sytuacja, która zaistniała w niniejszej sprawie nie może więc zostać, zdaniem Sądu, uznana za niespodziewaną i nagłą. Strona, która zainicjowała postępowanie sądowe, musi liczyć się z powinnością zadbania o swoje sprawy, w tym z ustanowieniem pełnomocnika do odbioru korespondencji czy prawidłowym wskazaniem adresu do doręczeń przesyłek włącznie, by ewentualna nieobecność w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, nie narażała ją na uszczerbek w postępowaniu. Nawet lekkie niedbalstwo i niedopatrzenie w tym zakresie obciąża stronę i może rzutować negatywnie na jej interesy. Wobec zaistniałych już wcześniej przesłanek, co do możliwości doręczania przesyłek w trybie art. 72 § 1 p.p.s.a. C. K., wbrew ich woli, skarżący mieli możliwość dokonania na poczcie zastrzeżenia pocztowego przesyłek rejestrowych. Powyższe, w sytuacji, w której skarżący nie godzili się na doręczenie zastępcze dokonywane do rąk C. K. przebywającej pod tym samym adresem korespondencyjnym, tj. na doręczenie zgodne z art. 37 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe, uchroniłoby ich od potencjalnego odbioru ważnej korespondencji przez matkę skarżącej. Takie zastrzeżenia skarżący złożyli dopiero w dniu 27 lipca 2023 r., a jak wynika z ich oświadczeń, wcześniej zastrzegali jedynie ustnie listonoszowi, doręczającemu przesyłki pocztowe, aby nie dokonywał doręczeń na ręce C. K. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli skarżący, wnosząc o jego uchylenie. Skarżący podnieśli zarzut błędnego ustalenia stanu faktycznego, które pozwoliło Sądowi zarzucić skarżącym lekkie niedbalstwo polegające na braku dokonania skutecznego zastrzeżenia niedoręczania kierowanych do nich przesyłek na ręce C. K., podczas gdy kolejne zgłoszenia ustne i na piśmie nie przynoszą jakiegokolwiek rezultatu w tym zakresie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie zaś z art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wskazać należy, że zgodnie z art. art. 72 p.p.s.a., jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było - administracji domu lub dozorcy, jeżeli osoby te nie mają sprzecznych interesów w sprawie i podjęły się oddania mu pisma. Dokonane w tych okolicznościach doręczenie, oparte jest na domniemaniu, że pismo dotarło do rąk adresata i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej. Taki sposób doręczenia pisma stronie nie wyklucza obalenia domniemania doręczenia pisma stronie. Strona może w szczególności wykazywać, że doręczenie zastępcze było wadliwe (niezgodne z treścią przepisu art. 72 p.p.s.a.), albo też, że pismo w ogóle nie dotarło do rąk adresata. Należy podkreślić, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy, należy więc rygorystycznie oceniać przesłanki uzasadniające zastosowanie tej instytucji procesowej. Za przeszkodę niemożliwą do usunięcia nie można jednak uznać faktu doręczenia przesyłki C. K. Skarżący w złożonym zażaleniu w żaden sposób skutecznie nie obalili domniemania prawidłowości doręczenia. Mając pełną świadomość ogólnego stanu zdrowotnego dorosłego domownika (C. K.), który odebrał korespondencję, jak również nieskuteczności dokonywanych względem Poczty Polskiej interwencji, skarżący mogli ustanowić konkretną osobę pełnomocnikiem do doręczeń w sprawie. Zabieg taki w prosty sposób uchroniłby skarżących przed skutecznym doręczeniem korespondencji innej osobie. Sąd nie ma możliwości przymuszenia Poczty Polskiej do dokonywania doręczeń zgodnie z wolą skarżących, a akceptacja braku winy w tej sytuacji mogłaby prowadzić do przyzwolenia na stan, w którym skarżący mogą każdorazowo uchylić się od konsekwencji uchybienia terminu powołując się na niemożliwą do przezwyciężenia okoliczność doręczania korespondencji osobie w podeszłym wieku. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.