III OZ 610/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia L. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 2938/21 o odrzuceniu skargi L. B. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 12 kwietnia 2023 r., wydanym w sprawie o sygnaturze akt II SA/Wa 2938/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając w oparciu o art. 220 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 – zwanej dalej p.p.s.a.) odrzucił skargę L. B. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z [...] czerwca 2021 r. Powyższe postanowienie wydane zostało w następujących okolicznościach sprawy. Pismem z 1 sierpnia 2021 r. L. B. złożył skargę na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z [...] czerwca 2021 r., nr [...]. Wraz ze skargą złożony został wniosek o ustanowienie na rzecz skarżącego adwokata z urzędu oraz o zwolnienie skarżącego od wszelkich kosztów sądowych i od wpisu od skargi w kwocie 200 zł. Przedmiotowy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu został zarejestrowany w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie pod sygnaturą II SPP/Wa 275/21. Zarządzeniem referendarza sądowego z 13 grudnia 2021 r., wydanym pod sygnaturą II SPP/Wa 275/21, z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych wniosek o przyznanie prawa pomocy pozostawiono bez rozpoznania. Postanowieniem z 14 lutego 2022 r., wydanym na skutek sprzeciwu skarżącego od w/w zarządzenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie. Powyższe postanowienie wraz z informacją, że jest ono ostateczne i nie przysługują od niego środki odwoławcze zostało doręczone skarżącemu 3 marca 2022 r. Postanowieniem z 21 kwietnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie z 14 lutego 2022 r. W uzasadnieniu tego orzeczenia podkreślono, że skarżone postanowienie Sądu z 14 lutego 2022 r. zostało wydane na skutek sprzeciwu skarżącego od zarządzenia z 13 grudnia 2021 r. Wskazano, że w takiej sytuacji WSA w Warszawie działał jako sąd drugiej instancji – jako instancja kontrolująca orzeczenie referendarza sądowego. Postanowieniem z 9 stycznia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie z uwagi na brak uzupełnienia przez skarżącego braków formalnych zażalenia na postanowienie z 14 lutego 2022 r. Postanowieniem z 22 marca 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na powyższe postanowienie. Pismem z 12 kwietnia 2023 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o udzielenie prawa pomocy. Postanowieniem z 21 czerwca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z 18 października 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na powyższe postanowienie. Wszystkie wskazywane powyżej postanowienia, wydawane były w ramach postępowania o udzielenie skarżącemu prawa pomocy. Jednocześnie, w związku z prawomocnym rozstrzygnięciem wniosku skarżącego o udzielenie prawa pomocy (zarządzenie referendarza sądowego z 13 grudnia 2021 r. oraz postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 lutego 2022 r.), pismem z 7 marca 2022 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi, poprzez uiszczenie wpisu od skargi w kwocie 200 zł. Wezwanie zostało przez skarżącego odebrane w dniu 23 marca 2022 r. W odpowiedzi na wezwanie, pismem z 25 marca 2022 r., skarżący złożył ponowny wniosek o zwolnienie go z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi. Jednocześnie do chwili wydania zaskarżonego postanowienia, skarżący nie uiścił wpisu od złożonej skargi. W uzasadnieniu swojego postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że skarżący pomimo prawidłowego wezwania nie uiścił w terminie stosownego wpisu od skargi. Brak uiszczenia wpisu zaś uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, zaskarżając je w całości oraz wnosząc o zwolnienie ze wszelkich kosztów sądowych oraz wyznaczenie mu pełnomocnika z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a., Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Odnosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, że kwestia udzielenia skarżącemu prawa pomocy, w szczególności poprzez zwolnienie go z ponoszenia kosztów sądowych, została prawomocnie przesądzona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 lutego 2022 r. (wydanym w sprawie o sygnaturze II SPP/Wa 275/21). Prawidłowo zatem Sąd I instancji wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł. Bez znaczenia przy tym pozostaje kwestia odpowiedzi skarżącego na to wezwanie, tj. złożenia kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie go z ponoszenia kosztów sądowych w kwocie 200 zł (pismo skarżącego z 25 marca 2022 r.). Złożenie kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie wskazanym w wezwaniu do uiszczenia wpisu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia (tj. postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 lutego 2022 r.) i nie ma wpływu na siedmiodniowy bieg, wskazany w art. 220 § 1 p.p.s.a. Wniosek o przyznanie prawa pomocy wywiera bowiem skutki prawne od daty jego wniesienia. Nie obejmuje zatem zwolnienia od kosztów, które strona miała obowiązek uiścić przed jego złożeniem, na skutek uprzedniego prawomocnego rozstrzygnięcia odnoszącego się do wniosku strony o zwolnienie z ponoszenia kosztów sądowych. Nadmienić przy tym należy, że skarżący w złożonym zażaleniu odwołuje się do każdorazowego dołączania do pism kierowanych do Sądu druków dotyczących udzielenia prawa pomocy, niemniej jednak wyraźnego wskazania w tym zakresie wymaga to, że pisma kierowane do Sądu w tym zakresie odnosiły się nie do kwestii związanych z prawomocnym rozpoznaniem wniosku skarżącego o zwolnienie z kosztów sądowych (ta kwestia została bowiem prawomocnie przesądzona w postanowieniu z 14 lutego 2022 r.), lecz postępowań odnoszących się co do braku możliwości składania przez skarżącego kolejnych zażaleń w toku przedmiotowej sprawy, bądź też dotyczyły wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych pierwotnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonego wraz ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Podkreślić należy, że wszystkie te kwestie zostały już prawomocnie rozstrzygnięte. Niewątpliwie zatem stwierdzić należy, że skoro po prawomocnym rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 lutego 2022 r., wezwano skarżącego do wykonania zarządzenia w przedmiocie uiszczenia wpisu sądowego, to złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy (pismem z 25 marca 2022 r.), wobec prawomocnego ustalenia kwestii związanych zarówno z wysokością wpisu, jak i przyznaniem prawa pomocy w zakresie zwolnienia z tego wpisu, nie zwalniało skarżącego z obowiązku jego uiszczenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji jest prawidłowe, zatem na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., zażalenie skarżącego podlegało oddaleniu.