II OSK 628/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędziowie sędzia NSA Tomasz Zbrojewski sędzia del. NSA Jerzy Stankowski (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Aleksandra Tokarczyk po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 1194/20 w sprawie ze skargi T.K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 kwietnia 2020 r. znak DON.7101.171.2020.KWL w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 16 listopada 2020 r. sygn akt VII SA/Wa 1194/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (zwanego dalej: GINB) z dnia 30 kwietnia 2020 r. znak: DON.7101.171.2020.KWL. Poddanym kontroli Sądu I instancji postanowieniem GINB na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., zwanej dalej: k.p.a.), utrzymał w mocy postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (zwanego dalej: WINB) z 12 marca 2020 r., znak: WOP.771.3.8.2020.MN odmawiające wznowienia postępowania administracyjne w sprawie zakończonej ostateczną decyzją tego organu z 19 stycznia 2017 r., znak; WOP.7721.300.2016.MN utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kościerzynie (zwanego dalej: PINB) z 30 listopada 2016 r., znak: PINB.7141.69.2015.AC, nakazującą T. K. (zwanemu dalej także "wnioskodawcą" bądź "skarżącym") rozebrać samowolnie wybudowane na terenie działki nr [...] obręb [...], gm. [...], obiekty budowlane: 1. parterowy budynek pełniący funkcję rekreacji indywidualnej, o konstrukcji drewnianej, trwale związany z gruntem, z dachem dwuspadowym niesymetrycznym krytym blachodachówką, o wymiarach w rzucie 14,17 x 5.71 m (w tym taras zadaszony), plus taras niezadaszony o wymiarach 5,71 x 1,31 m; 2. urządzenie budowlane związane integralnie z budynkiem rekreacji indywidualnej - dwukomorowy zbiornik na ścieki sanitarne. W skardze kasacyjnej T. K. zaskarżył ww. wyrok w całości zarzucając mu naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 148 § 1 k.p.a. polegające na tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie dopatrzył się dokonania przez organ nielogicznej i subiektywnej oceny materiału dowodowego, zebranego w sposób niewyczerpujący, co w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowego wniosku w przedmiocie zachowania terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, w ten sposób, że organ wpierw w wieloznaczny sposób wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku, na co skarżący pod wpływem mylnej interpretacji intencji organu udzielił odpowiedzi, a następnie organ bezkrytycznie przyjął, że o piśmie z 19 marca 2019 r. skarżący wiedział już 30 listopada 2015 r. i w konsekwencji organ przyjął, że nie zachowano terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, podczas gdy w zaistniałej sprawie organ powinien obiektywnie i wyczerpująco wyjaśnić tak rażącą niespójność logiczną materiału dowodowego i formułować do strony pisma w sposób jednoznaczny oraz powstrzymać się od skrótów myślowych - czego organ nie uczynił, a dokonujący kontroli legalności działalności tego organu sąd w swoich rozważaniach się nie dopatrzył. Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku, a także o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazał, że złożył podanie o wznowienie postępowania 11 lutego 2020 r., wyjaśniając że wszedł w posiadanie pisma Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego nr DROŚ-PP.7122.4.2019 z dnia 19 marca 2019 r., którego treść istotnie rzutuje na rozstrzygnięcie objętej podaniem sprawy. Skarżący powołał się więc na określony dokument, z którym to wiązał objęte podaniem skutki. Organ rozpoznający wniosek wystosował do skarżącego pismo z dnia 28 lutego 2020 r., w którym zawarł stwierdzenie "Mając na uwadze, że wskazał Pan, że jest w posiadaniu pisma Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego z dnia 19 marca 2019 r. nr DROŚ- PP.7122.4.2019, opisującego prowadzone działania dotyczące weryfikacji obszarów chronionych krajobrazów, zwracam się z prośbą o uzupełnienie wniosku, w terminie 7 dni od otrzymania niniejszego wezwania, o jednoznaczną pisemną informację kiedy dowiedział się Pan o powyższej przesłance wznowieniowej." Na tak sformułowane wezwanie skarżący odpowiedział pismem z dnia 5 marca 2020 r. Intencje skarżącego zawarte w podaniu o wznowienie postępowania były silnie związane z wejściem w posiadanie pisma z dnia 19 marca 2019 r., które zawiera określoną informację, natomiast poprzez tak sformułowane żądanie organ wprowadził skarżącego w mętlik co do tego, co jest istotą wezwania, gdyż z treści wezwania nie wynika zapytanie o termin wejścia skarżącego w posiadanie pisma zawierającego skonkretyzowane informacje, lecz o termin dowiedzenia się o nieskonkretyzowanej bliżej przesłance wznowieniowej. Treść tak sformułowanego wezwania nakazywała skarżącemu wyjść poza okoliczności zawarte w podaniu o wznowienie postępowania i udzielić odpowiedzi w znacznie szerszym zakresie. W swojej odpowiedzi skarżący wprawdzie przytoczył określony termin, ale dotyczył on innego kontekstu, który bezpośrednio wynikał z wieloznacznego rozumienia treści wezwania. Skarżący w uzupełnieniu podania nie zawarł stwierdzenia, że o przedmiotowym piśmie z 19 marca 2019 r.. czy szerzej o przesłance wznowieniowej dowiedział się w tym dniu. W zasadzie skarżący w ogóle nie dookreślił jaką wiedzą dysponował w dniu 30 listopada 2015 r., a co więcej nie dał podstaw do wnioskowania, iż ta wiedza chociażby w części pokrywała się z informacjami zawartymi w piśmie z 19 marca 2019 r. Organ przyjął, że uzupełnienie skarżącego z dnia 5 marca 2020 r. należy poczytywać w ten sposób, że skarżący oświadczył, że o przesłance wznowieniowej wiedział się już w dacie 30 listopada 2015 r. - pomimo, że nie wynika to z treści pisma skarżącego z dnia 5 marca 2020 r. Dodatkowo Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyciąga dalsze wnioski stwierdzając, że skoro pismo z dnia 19 marca 2019 zostało wysłane na adres poczty email skarżącego, to skarżący wiedzę o piśmie powziął na pewno już w tym dniu. Nie można formułować tak dalekiego wniosku, skoro skarżący wyraźnie oświadczył, że w posiadanie pisma z dnia 19 marca 2019 r. wszedł na kilka dni przed złożeniem podania o wznowienie postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania toczącego się przed sądem pierwszej instancji. Stosownie do art. 193 zd. 2 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej formułowanej przez stronę skarżącą, organy administracji publicznej oraz Sąd I instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny został przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Odnosząc się do stanowiska zaprezentowanego w skardze kasacyjnej wyjaśnić trzeba, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpatrywania wniosku o wznowienie, organ musi ustalić, czy wniosek został złożony w przewidzianym prawem terminie. Stosownie do art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Należy podkreślić, że stwierdzenie przez organ, że żądanie wznowienia postępowania zostało wniesione po upływie terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a., stanowi przeszkodę dla wznowienia postępowania i zmusza organ do wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., to jest do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Organ na etapie badania dopuszczalności wniosku o wznowienie postępowania nie jest uprawniony do badania, czy w sprawie zachodzi któraś z przesłanek wznowienia postępowania. Ciężar dowodu dochowania terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. spoczywa na stronie, która domaga się wznowienia postępowania w sprawie. Strona musi więc udowodnić, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania w sposób pozwalający organowi zweryfikować i ustalić, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem jednomiesięcznego terminu od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. Z akt sprawy wynika, że skarżący kasacyjnie zwrócił się do organu o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., pismem z 11 lutego 2020 r. WINB po otrzymaniu wniosku wezwał skarżącego kasacyjnie o wyjaśnienie, kiedy dowiedział się o wskazanej przesłane wznowieniowej. W odpowiedzi na ww. wezwanie skarżący kasacyjnie w piśmie z 5 marca 2020 r. wskazał, że informację uzyskał już 30 listopada 2015 r., co świadczy, że o okolicznościach mających w jego ocenie stanowić podstawę wznowienia postępowania wiedział jeszcze przed wydaniem decyzji objętej tym wnioskiem. Nawet gdyby podzielić argumentację skarżącego kasacyjnie, iż wezwanie to sformułowane zostało w sposób niejednoznaczny, to o uchybieniu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania przesądza niezbicie fakt, iż pismo Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego z dnia 19 marca 2019 r., na które następnie powołuje się skarżący kasacyjnie, zostało do niego wysłane w dniu 19 marca 2019 r. Nie budzi zatem wątpliwości w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że zasadnie Sąd I instancji podzielił argumentację organów administracji, iż ów wniosek złożony został z uchybieniem terminu o jakim mowa art. 148 § 1 k.p.a., co uzasadniało wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. W konsekwencji podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 148 § 1 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał za niezasadny. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.