III FZ 514/23

Dnia 26 października 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Dominik Gajewski po rozpoznaniu dnia 26 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A.K. i K.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 sierpnia 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 576/23 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi A.K. i K.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 4 maja 2023 r., nr SKO Gd/5081/22 w przedmiocie ulgi płatniczej postanawia: oddalić zażalenie. Pismem z dnia 19 czerwca 2023 r. 2023 r. skarżący A.K. i reprezentowany przez nią K.K. wnieśli wniosek o przywrócenie terminu wraz z częściowym wykonaniem uchybionej czynności. Postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi, wskazując, iż nie uprawdopodobnili , iż uchybienie terminu nastąpiło bez ich winy. Na powyższe postanowienie strona skarżąca wniosła zażalenie, zaskarżając je w całości. Skarżąca A.K. uzasadniając przedmiotowe zażalenie wskazała, iż jest osobą niepełnosprawną, chorowała na covid-19 prawie 50 dni (pomimo 3 szczepień). W czasie choroby nie była zdolna do jakiejkolwiek pracy i w ciągu 1 dnia od czasu ustania przyczyny (choroby) dokonała zawiadomienia o niezdolności do pracy, a w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny wysłała dokumentację. Skarżąca podniosła również, iż K.K. był nieobecny. W ocenie skarżącej Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał błędnych ustaleń faktycznych w sprawie, bowiem wskazał, iż nie przedstawiła dowodów na zaistniałą chorobę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do art. 87 § 2 p.p.s.a., w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Powyższe powoduje, że kontrola przeprowadzonego przez sąd pierwszej instancji postępowania, które zakończone zostało zakwestionowanym rozstrzygnięciem sprowadza się w istocie do oceny przyjętego przez ten sąd kryterium należytej staranności w okolicznościach faktycznych sprawy. W rozpoznawanej sprawie, słusznie wskazał sąd pierwszej instancji, że przywołane okoliczności nie stanowią braku winy skarżących w uchybieniu terminu i tym samym zasadnie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Skarżąca, działając w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik skarżącego, argumentując wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, wskazała, że zachorowała na COVID-19, w związku z czym była niezdolna do sporządzenia jakiejkolwiek dokumentacji. Na dowód powyższego skarżąca przedłożyła zaświadczenie lekarskie, z którego wynikało, że na podstawie dokumentacji medycznej i wyników badania lekarskiego przeprowadzonego dnia 11 maja 2023 r. stwierdzono, że skarżąca nie może stawić się w dniu 28 maja 2023 r. na wezwanie Sądu Rejonowego w E. z powodu choroby. Tymczasem zaskarżona decyzja - skierowana na prawidłowy adres skarżących, tj. adres wskazywany w dotychczasowej korespondencji, i odebrana przez upoważnioną osobę - została doręczona w dniu 10 maja 2023 r. Tym samym 30 dniowy termin na wniesienie skargi w niniejszej sprawie upływał z dniem 9 czerwca 2023 r. Zasadnie argumentował więc sąd pierwszej instancji, iż nie sposób było stwierdzić na podstawie powyższego zaświadczenia, jaki był stan zdrowia skarżącej po dniu 28 maja 2023 r., a w szczególności czy ten stan zdrowia uniemożliwiał złożenie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Po dacie wskazanej w ww. zaświadczeniu lekarskim jako dzień, w którym skarżąca pozostawała niezdolna do stawienia się w Sądzie Rejonowym z uwagi na swój stan zdrowia, tj. 28 maja 2023 r., pozostawało jeszcze 12 dni do dnia, w którym upływał termin na złożenie skargi. Skarżąca nie przedstawiła żadnej dokumentacji mogącej świadczyć o tym, że w ww. okresie lub wcześniejszym zaistniała przeszkoda uniemożliwiająca jej wniesienie skargi - w imieniu swoim oraz w imieniu skarżącego - w wymaganym terminie. Sąd nadmienia, że na podstawie powyższego zaświadczenia nie sposób również stwierdzić, czy stan zdrowia skarżącej uniemożliwiaj jej jakiekolwiek działanie. Nie wykazała ona także, czy w czasie, kiedy doszło do uchybienia terminu, istniała możliwość posłużenia się inną osobą, np. domownikiem. Zatem treść dołączonego do wniosku zaświadczenia lekarskiego nie potwierdziła niezdolności skarżącej do działania, która trwałaby w trakcie biegu terminu do wniesienia skargi. W orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność twierdzenia o jakimś fakcie. Uprawdopodobnienie zezwala jednak na przyjęcie za wiarygodne istnienia faktów, z którymi określony przepis wiąże skutki prawne, na podstawie bardziej lub mniej udokumentowanych twierdzeń strony. Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.