II SA/Bd 658/20
WyrokWSA w Bydgoszczy2020-11-25
Skład orzekający: Renata Owczarzak, Grzegorz Saniewski, Katarzyna Korycka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie uprawnień diagnosty jest możliwe w sytuacji, gdy organ administracji nie przeprowadził kontroli, o której mowa w art. 83b ust. 2 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym, a podstawą cofnięcia uprawnień jest wyrok sądu karnego warunkowo umarzający postępowanie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że cofnięcie uprawnień diagnosty jest możliwe nawet bez przeprowadzenia kontroli, o której mowa w art. 83b ust. 2 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym, jeśli istnieją inne źródła informacji o uchybieniach, w tym wyrok sądu karnego. Wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne, choć nie wiąże organu administracyjnego w takim samym stopniu jak wyrok skazujący, stanowi dokument urzędowy, który stwierdza popełnienie czynu zabronionego i może być podstawą do cofnięcia uprawnień, jeśli stwierdzone uchybienie ma charakter obiektywny.Stan faktyczny
Prezydent miasta cofnął R. R. uprawnienia diagnosty po tym, jak Prokurator Rejonowy wystąpił z wnioskiem w związku z wyrokiem sądu karnego, który warunkowo umorzył postępowanie wobec R. R. za poświadczenie nieprawdy w zaświadczeniu o badaniu technicznym pojazdu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. R. R. zaskarżył decyzję SKO do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak przeprowadzenia kontroli i błędną ocenę znaczenia wyroku karnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski asesor WSA Katarzyna Korycka (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 listopada 2020 r przy udziale Prokuratora [...] [...] w [...] sprawy ze skargi R. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...], Prezydent M. T. cofnął skarżącemu R. R. uprawnienie diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów wydane przez Prezydenta M. T. w dniu [...] grudnia 2004 r. R. R., PESEL: [...], numer uprawnienia [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że z wnioskiem o wszczęcie postępowania w przedmiotowej sprawie wystąpił Prokurator Rejonowy [...] w T. powołując się na wydany dnia [...] marca 2019 r. wyrok Sądu Rejonowego w T. II Wydziału Karnego o sygn. akt II [...], którym to sąd - ustalając popełnienie przez skarżącego czynu polegającego na tym, że dnia [...] października 2011 r. w Okręgowej Stacji Kontroli Pojazdów w T. przy ul. [...], będąc uprawnionym diagnostą, poświadczył nieprawdę w wydanym zaświadczeniu o przeprowadzeniu badania technicznego pojazdu nr [...], dokonując wpisu o prawidłowo przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu marki Citroen Xsara Picasso o nr rej. [...], podczas gdy w rzeczywistości nie obejmowało ono wszystkich wymaganych prawem czynności podlegających kontroli diagnostycznej w postaci sprawdzenia cech identyfikacyjnych oraz ustalenia i porównania zgodności faktycznych danych pojazdu z danymi w dowodzie rejestracyjnym lub odpowiadającym mu dokumencie, co stanowi przestępstwo z art. 271 § 1 Kodeksu karnego oraz ustalając, że wina i społeczna szkodliwość tego czynu nie są znaczne, a okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości - umorzył postępowanie na okres jednego roku tytułem próby. W treści uzasadnienia decyzji Prezydent wskazał ponadto na teść wyjaśnień złożonych w niniejszej sprawie przez skarżącego (utrwalonych w protokole z dnia [...] stycznia 2020 r. – k. 12 akt administracyjnych organu I instancji) i przytoczył regulacje art. 84 ust. 3 oraz art. 83b ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 110, dalej powoływanej również jako "prd"). Zaznaczył jednocześnie, że przedmiotowe badanie techniczne, przed pierwszą rejestracją, zostało przeprowadzone przez skarżącego w Okręgowej Stacji Kontroli Pojazdów nr [...], ul. [...] w T., prowadzonej przez [...] sp. z o.o. w T., przy czym od [...] października 2018 r. przedsiębiorca ten został wykreślony z rejestru przedsiębiorców prowadzących stacje kontroli pojazdów, z uwagi na zakończenie działalności w tym zakresie. Obecnie, jak wskazał, w obiekcie przy ul. [...] w T. jest prowadzona stacja kontroli pojazdów nr [...] przez [...] sp. z o.o. sp.k. Wobec tego, zdaniem organu, nie jest możliwe przeprowadzenie kontroli, o której mowa w art. 83b ust. 2 pkt 1 prd, która obejmowałaby okoliczności przeprowadzenia ww. badania technicznego. Jednak, jak zaznaczył Prezydent, z uwagi na to, że sposób ujawnienia dopuszczenia się przez diagnostę naruszenia określonego w art. 84 ust. 3 pkt 2 prd nie ma znaczenia dla oceny możliwości zastosowania sankcji przewidzianej w tym przepisie oraz wobec tego, że bezspornym w sprawie jest, że skarżący nie przeprowadził przedmiotowego badania technicznego w sposób prawidłowy i poświadczył nieprawdę w wydanym zaświadczeniu o przeprowadzeniu badania technicznego ww. pojazdu, wpisując nieprawidłowe cechy identyfikacyjne pojazdu (numer VIN) – na co we wniosku o wszczęcie postępowania wskazał Prokurator – organ I instancji orzekł jak w sentencji decyzji.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł R. R., domagając się jej uchylenia w całości oraz umorzenia w tym zakresie postępowania, względnie przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia i zarzucając:
1) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2196 ze zm., dalej powoływanej jako "kpa"), polegające na braku kompletnego i wszechstronnego rozpatrzenia sprawy, poprzez zaniechanie wnikliwego i wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia materiału dowodowego, prowadzące w konsekwencji do ustaleń nieznajdujących oparcia w dowodach zgromadzonych w sprawie, w tym poprzez dowolne uznanie, iż zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień, a także poprzez naruszenie zasady ważenia interesu społecznego i słusznego interesu obywatela,
- naruszenie art. 77 kpa, polegające na braku wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego w postaci braku przeprowadzenia dowodu z akt postępowania karnego,
- naruszenie art. 8 i 107 § 3 kpa poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji,
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 84 ust. 3 prd w zw. z art. 7 Konstytucji RP poprzez błędną interpretację i mylne zastosowanie skutkujące z kolei wadliwym przyjęciem, iż cofnięcie skarżącemu uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów znajdowało swe uzasadnienie w obowiązujących przepisach,
- art. 83b ust. 2 pkt 1 prd poprzez mylną interpretację i przyjęcie, iż równoważne z kontrolą mogą być ustalenia poczynione przez inny organ.
W uzasadnieniu odwołania skarżący podkreślił, że organ I instnacji ograniczył prowadzone przez siebie postępowanie dowodowe jedynie do ustalenia, iż w sprawie zapadł przeciwko skarżącemu wyrok karny skazujący. Podniósł, że samo ustalenie okoliczności, które mogłyby wskazywać na wystąpienie przesłanek ujętych w art. 84 ust. 3 prd, nie zwalnia organów administracji publicznej od indywidualnej oceny takich okoliczności w konkretnej sprawie i zaznaczył, że przepis ten został wskazany przez organ I instancji jako podstawa prawna pozbawienia uprawnień, a nie jako przepis, który został naruszony, dający podstawę do zastosowania sankcji w postaci pozbawienia uprawnień zawodowych.
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze ("SKO") decyzją z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazując na prawidłowość decyzji organu I instancji, podkreślił że decyzja o cofnięciu uprawnień ma charakter związany, oraz że o wydaniu tej decyzji decydują obiektywne okoliczności zaistniałe w stanie faktycznym sprawy (wydanie zaświadczania albo dokonanie wpisu do dowodu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami). Wyjaśnił również, że zgodnie z poglądem utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych, sposób ujawnienia dopuszczenia się przez diagnostę naruszenia określonego w art. 84 ust. 3 pkt 2 prd nie ma znaczenia dla oceny możliwości zastosowania sankcji przewidzianej w tym przepisie. Przepis ten, jak wskazał, odwołuje się bowiem do jednego ze źródeł informacji o takich uchybieniach, natomiast nie wyklucza ich uzyskania także z innych źródeł, w tym wyroku sądu karnego. Zaznaczył przy tym, że w uzasadnieniu decyzji organu I instancji wskazano, dlaczego nie było możliwe przeprowadzenie kontroli, o której mowa w art. 83b ust. 2 prd. Wyjaśnił jednocześnie, że wyrok warunkowo umarzający postępowanie, podobnie jak wyrok skazujący, przypisuje sprawstwo w popełnieniu przestępstwa. Ponadto podkreślił, że wyrok ten jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 kpa (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.) oraz że - podobnie jak w przypadku wyroku skazującego - organy administracji są związane sentencją wyroku, którym warunkowo umorzono postępowanie, co do stwierdzonego wyrokiem faktu popełnienia czynu zabronionego, gdyż przesłanką zastosowania tej instytucji jest m.in. to, że okoliczności popełnienia czynu nie budzą wątpliwości. Wobec powyższego, SKO za niezasadne uznało zarzuty skarżącego w zakresie zaniechania wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia materiału dowodowego.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wniósł skarżący, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zarzucając:
- naruszenie art. 84 ust. 3 prd poprzez orzeczenie o cofnięciu uprawnień skarżącemu w sytuacji niewystąpienia przesłanek opisanych w tym przepisie oraz braku przeprowadzenia kontroli, o której mowa w art. 83b ust. 2 pkt 1 prd,
- naruszenie art. 7, 77, 80 i 81a § 1 kpa poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz powołanie się w całości na wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne Sądu Rejonowego w T., podczas gdy z przepisów wynika, że moc wiążącą dla sądu administracyjnego mają jedynie ustalenia co do popełnienia przestępstwa zawarte w prawomocnym wyroku skazującym,
- art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy była ona wadliwa.
W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymał argumentację zawartą we wniesionym w sprawie odwołaniu. Podkreślił, że z uwagi na odrębność postępowań karnych i administracyjnych, przy uwzględnieniu braku podstawy prawnej do przyjęcia związania w sprawie administracyjnej wyrokiem umarzającym warunkowo postępowanie karne, organy administracyjne nie są zwolnione, pomimo wyroku w sprawie karnej, od przeprowadzenia wszelkich dowodów mogących mieć znacznie dla ustalenia odpowiedzialności oraz od indywidualnej oceny okoliczności w każdej konkretnej sprawie. Wskazał, że w sprawie organy nie przeprowadziły samodzielnego postępowania dowodowego, nie rozważyły okoliczności wydania wyroku w sprawie karnej i nie przeprowadziły dowodu z jej akt, oraz że "mechaniczne" ukształtowanie odpowiedzialności diagnosty w art. 84 ust. 3 budzi zastrzeżenia z punktu widzenia zasady proporcjonalności. W ocenie skarżącego organ powinien w sprawie przeprowadzić kontrolę, o której mowa w art. 83b ust. 2 pkt 1 prd oraz rzeczowo i konkretnie ustalić jakich uchybień dokonał diagnosta oraz jakie naruszył przepisy.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia [...] lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) w zw. z art. 3 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej powoływanej jako "ppsa"), Sąd stwierdził, iż wniesiona w sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem niniejszej skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2020 r., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta M. T. z dnia [...] stycznia 2020 r., orzekającą o cofnięciu R. R. uprawnienia diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów.
Istota sprawy dotyczy kwestii możliwości cofnięcia uprawnień diagnoście w sytuacji nieprzeprowadzenia przez organ administracyjny kontroli, o której mowa w art. 83b ust. 2 pkt 1 prd oraz oceny znaczenia dla rozstrzygnięcia organu i poprzedzającego go postępowania wyjaśniającego - wyroku sądu warunkowo umarzającego postępowanie karne.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 110 ze zm.), które regulują m.in. kwestie związane z badaniami technicznymi pojazdów. I tak, stosownie do art. 84 ust. 1 prd, badania te wykonuje zatrudniony w stacji kontroli pojazdów uprawniony diagnosta. Zakres i sposób przeprowadzenia ww. badań, na podstawie art. 81 ust. 15 prd, określa rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach, gdzie w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a wskazano, że zakres okresowego badania technicznego pojazdu obejmuje identyfikację pojazdu, w tym sprawdzenie cech identyfikacyjnych (numeru identyfikacyjnego (VIN)) oraz ustalenie i porównanie zgodności faktycznych danych pojazdu z danymi w dowodzie rejestracyjnym (tiret pierwsze) lub w innym ze wskazanych dokumentów (tiret drugie – tiret czwarte) – t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 776 ze zm. Tożsamą co do istoty regulację zawierało, obowiązujące w dniu [...] października 2011 r., tj. w dniu przeprowadzenia badania technicznego nr [...] pojazdu marki Citroen Xsara Picasso o nr rej. [...], rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 18 września 2009 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz.U. z 2009 r. Nr 155, poz. 1232 ze zm.), określając że zakres okresowego badania technicznego pojazdu obejmuje m.in. identyfikację pojazdu, w tym sprawdzenie cech identyfikacyjnych oraz ustalenie i porównanie zgodności faktycznych danych pojazdu z danymi zapisanymi w dowodzie rejestracyjnym lub odpowiadającym mu dokumencie (§ 2 ust. 1 pkt 1 lit. a). W rozporządzeniu tym wskazano także, że wykonując okresowe badanie techniczne, o którym mowa w art. 81 ust. 3 prd (okresowe badanie techniczne po raz pierwszy – przed pierwszą rejestracją pojazdu na ternie Rzeczpospolitej Polskiej), uprawniony diagnosta wystawia dokument identyfikacyjny badanego pojazdu, który stanowi załącznik do zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym (§ 5).
Zgodnie zaś z art. 84 ust. 3 prd, starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83b ust. 2 pkt 1, stwierdzono:
1) przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania;
2) wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami.
Ze znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu nr [...] oraz stanowiącego jego załącznik dokumentu identyfikacyjny badanego pojazdu wynika, że dnia [...] października 2011 r. skarżący R. R. wykonał okresowe badanie techniczne po raz pierwszy przedmiotowego pojazdu marki Citroen Xsara Picasso, wpisując w tych dokumentach nr identyfikacyjny badanego pojazdu – [...]. Poza sporem pozostaje również, że przedmiotowe badanie techniczne pojazdu zakończyło się wynikiem pozytywnym (pojazd spełniał wymogi techniczne) oraz, że prawomocnym wyrokiem z dnia [...] marca 2019 r. sygn. akt [...], Sąd Rejonowy w T. II Wydział Karny ustalił, że skarżący w dniu [...] października 2011 r. w Okręgowej Stacji Kontroli Pojazdów w T. przy ul. [...], będąc uprawnionym diagnostą, poświadczył nieprawdę w wydanym zaświadczeniu o przeprowadzeniu badania technicznego pojazdu nr [...], dokonując wpisu o prawidłowo przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu marki Citroen Xsara Picasso o nr rej. [...], podczas gdy w rzeczywistości nie obejmowało ono wszystkich wymaganych prawem czynności podlegających kontroli diagnostycznej w postaci sprawdzenia cech identyfikacyjnych oraz ustalenia i porównania zgodności faktycznych danych pojazdu z danymi w dowodzie rejestracyjnym lub odpowiadającym mu dokumencie, co stanowi przestępstwo z art. 271 § 1 Kodeksu karnego, oraz stwierdził, że wina i społeczna szkodliwość tego czynu nie są znaczne, a okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, w związku z czym na podstawie art. 66 § 1 i art. 67 § 1 kk warunkowo umorzył postępowanie na okres jednego roku tytułem próby. Co istotne okoliczność przeprowadzenia badania technicznego nr [...] ww. pojazdu w dniu [...] października 2011 r. oraz wpisania w zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu innego numeru identyfikacyjnego niż ten wskazany na nadwoziu pojazdu wynika z samych wyjaśnień skarżącego złożonych przed organem w dniu [...] stycznia 2020 r., w których wskazał on, że nie pamięta jedynie dokładnie okoliczności cyt. "przeprowadzenia przeze mnie" badania technicznego ww. pojazdu oraz, że nie potrafi wyjaśnić dlaczego przedmiotowy pojazd posiada na nadwoziu innym numer identyfikacyjny niż ten który cyt. "wpisałem" w zaświadczeniu.
Powyższe dowody, znajdujące się w aktach niniejszej sprawy, jednoznacznie wskakują, że skarżący wydał w dniu [...] października 2011 r. zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami (art. 84 ust. 3 pkt 2 prd), gdyż nie przeprowadził on badania wszystkich wymaganych prawem czynności (wyrok z dnia [...] marca 2019 r.) i wpisał w nim inny numer identyfikacyjny niż ten który posiada pojazd na nadwoziu (wyjaśnienia skarżącego w dniu [...] stycznia 2020 r.) tj. niezgodne ze stanem faktycznym (numerem nadwozia pojazdu) dane numeru identyfikacyjnego pojazdu - nr VIN, a więc – odnosząc to na grunt prawa karnego – że w dniu [...] października 2011 r. skarżący jako diagnosta poświadczył nieprawdę co do prawidłowości przeprowadzonego badania (art. 271 § 1 kk), co było konsekwencją – jak stwierdzono to w wyroku sądu karnego z dnia [...] marca 2019 r. - niesprawdzenia przez skarżącego w trakcie badania technicznego pojazdu cech identyfikacyjnych pojazdu oraz baku ustalenia i porównania przez niego zgodności faktycznych danych pojazdu z danymi zapisanymi w dowodzie rejestracyjnym lub odpowiadającym mu dokumencie.
Mając zatem na uwadze ww. okoliczności i ustalenia wynikające ze wskazanych dowodów zgromadzonych w aktach sprawy, jak i podniesione przez skarżącego zarzuty, w pierwszej kolejności wskazać należy na mającą istotne znaczenie w kontekście rozpatrywanej sprawy uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2012 r. sygn. akt II GPS 2/11 (dostępną na stronie - https://cbois.nsa.gov.pl/cbois/query), podjętą w składzie siedmiu sędziów, w której stwierdzono, że sposób ujawnienia dopuszczenia się przez diagnostę naruszenia określonego w art. 84 ust. 3 pkt 2 prd – wbrew stanowisku skarżącego - nie ma znaczenia dla oceny możliwości zastosowania sankcji przewidzianej w tym przepisie. Jak wskazał NSA brak jest bowiem racjonalnych przesłanek do wykluczenia możliwości wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia uprawnień, gdy informacje o wydaniu przez diagnostę zaświadczenia albo dokonaniu wpisu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami zostały uzyskane podczas analizy akt w innej sprawie lub pochodzą od innych organów. Z powyższej wykładni art. 84 ust. 3 pkt 2 prd - którą Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę na mocy art. 269 § 1 ppsa jest związany - wynika zatem możliwość sięgania do innych, niż kontrola przeprowadzona przez starostę, źródeł informacji o uchybieniach, których dopuścił się diagnosta. "Wynik kontroli", o którym mowa w omawianym przepisie, nie stanowi bowiem przesłanki zastosowania sankcji, lecz określa źródło informacji uzasadniające wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia diagnoście uprawnień. Brak możliwości przeprowadzenia ww. kontroli w realiach rozpatrywanej sprawy - z uwagi na zakończenie działalności przez przedsiębiorcę prowadzącego stację kontroli pojazdów, w której przeprowadzone było przedmiotowe badanie techniczne – nie determinował zatem możliwości zastosowania sankcji przewidzianej w art. 84 ust. 3 pkt 2 prd.
Wskazać należy przy tym, że organ ustalając, że w sprawie zaistniały okoliczności, o których mowa w art. 84 ust. 3 pkt 2 prd, nie ma swobody w podjęciu decyzji, lecz jest zobligowany do cofnięcia uprawnień diagnoście. Przepis art. 84 ust. 3 pkt 2 prd, stanowiący podstawę prawną cofnięcia uprawnień diagnoście, ma bowiem charakter bezwzględnie obowiązujący, a odpowiedzialność wynikająca z tego przepisu ma charakter obiektywny, o czym świadczy wprost treść tego przepisu, zgodnie z którą starosta "cofa" diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych w razie stwierdzenia okoliczności określonych w art. 84 ust. 3 prd, w tym więc i w pkt 2 tego przepisu. Oznacza to, że stwierdzenie określonych w tym przepisie uchybień skutkuje zastosowaniem przewidzianej w nim sankcji. W przepisie tym nie ma mowy o winie, jej stopniu czy stopniu naruszanie prawa, jak też o intencjach lub motywacjach diagnosty. Do cofnięcia uprawnień diagnoście wystarczy więc stwierdzenie obiektywnie dokonanych uchybień. Aby zaistniała odpowiedzialność administracyjna diagnosty musi on wydać zaświadczenie albo dokonać wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Ustawa nie dopuszcza żadnego wyjątku, który wyłączałby wydanie takiej decyzji, w szczególności decyzja ta nie jest uzależniona od motywów, którymi kierował się diagnosta, naruszając art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 prd (por. wyroki NSA: z dnia 17 września 2020 r. sygn. akt II GSK 187/20, z dnia 21 listopada 2019 r. sygn. akt II GSK 3598/17, z dnia 17 grudnia 2013 r., sygn. akt II GSK 1460/12 – dostępne jw.). Nie było więc potrzeby ustalania w sprawie, w tym w oparciu o akta postępowania karnego, okoliczności dotyczących stwierdzonego uchybienia, takich jak motywacja skarżącego czy stopień jego winy lub dotychczasowy sposób wykonywania obowiązków diagnosty.
Wskazać należy zatem, że, po pierwsze, organ prowadzący postępowanie na podstawie art. 84 ust. 3 pkt 2 prd – wbrew stanowisku skarżącego - uprawniony jest do sięgania do informacji zawartych np. w wyroku sądu karnego, odnoszących się do czynu popełnionego przez danego diagnostę, a więc do informacji wynikających z innych źródeł niż kontrola, o której mowa w art. 83b ust. 2 pkt 1 prd. Po drugie zaś, kwestia cofnięcia uprawnień diagnoście nie pozostaje w sferze uznaniowości organu, gdyż do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień diagnoście organ jest zobligowany w razie stwierdzenia obiektywnych okoliczności objętych hipotezą art. 84 ust. 3 prd, o których informacje może powziąć nie tylko z przeprowadzonej przez starostę kontroli, lecz także z innych źródeł. Tak ukształtowana administracyjna odpowiedzialność diagnosty znajduje umocowanie w przepisach prawa powszechnie obowiązującego, a jej charakter wynika nie tylko z istoty odpowiedzialności administracyjnej, lecz także z wagi dokonywanych przez diagnostę czynności i konsekwencji ogólnospołecznych (zwłaszcza w zakresie bezpieczeństwa dla życia i zdrowia uczestników ruchu drogowego) jakie wiążą się z wykonywaniem zawodu diagnosty. Nie jest to jednak odpowiedzialność "mechaniczna", co podniósł w skardze skarżący, lecz obiektywna i rygorystyczna w konsekwencjach dla diagnosty, niemniej zawsze oparta na ustaleniach co do popełniania przez diagnostę określonych prawnie uchybień związanych z wykonywanemu zawodu diagnosty. Stwierdzenie przez organ uchybienia polegającego na wydaniu przez diagnostę zaświadczenia lub dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami (art. 84 ust. 3 pkt 2 prd) zawsze więc skutkuje zastosowaniem sankcji w postaci decyzyjnego cofnięcia uprawnień diagnoście, jako że celem tego przepisu jest odsunięcie od czynności diagnostycznych nierzetelnych i naruszających przepisy diagnostów, którzy swoim postępowaniem zagrażają bezpieczeństwu w ruchu drogowym oraz życiu, zdrowiu i mieniu posiadaczy pojazdów i innych uczestników ruchu drogowego.
Ocena przedmiotowej sprawy wymagała też rozważenia roli jaką pełni wyrok sądu karnego wypowiadający się w kwestii popełnienia przez diagnostę czynu odpowiadającego przesłance określonej w art. 84 ust. 3 pkt 2 prd tj. wydania zaświadczenia albo dokonania wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto pogląd – oparty na wynikającej z art. 11 ppsa zasady związania sądów administracyjnych prawomocnym wyrokiem skazującym – iż prawomocny wyrok karny, którego odpis włączono do akt postępowania administracyjnego i w którym skazano skarżącego za przestępstwo fałszu intelektualnego, jest wystarczającym dowodem na okoliczność spełnienia przesłanek cofnięcia diagnoście uprawnień (por. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2019 r. sygn. akt II GSK 3598/17; wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 6 lipca 2016 r. sygn. akt II SA/Bd 636/16; wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 września 2011 r. sygn. akt VIII SA/Wa 913/10; wyrok WSA w Łodzi z dnia 11 maja 2012 r. sygn. akt III SA/Łd 28/12; WSA w Poznaniu z dnia 19 lutego 2014 r. sygn. akt III SA/Po 1222/13; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 27 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Go 59/14 – dostępne jw.). Nie ulega jednak wątpliwości, że w niniejszej sprawie nie zapadł w postępowaniu karnym wobec skarżącego wyrok skazujący za popełnienie przestępstwa fałszu intelektualnego. Wyrok warunkowo umarzający postępowanie karane nie jest równoznaczny z wyrokiem skazującym, o którym mowa w art. 11 ppsa, a zatem – wbrew stanowisku wyrażonemu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - nie zachodzi bezpośrednie związanie organów tym wyrokiem, gdyż takie związanie dotyczy tylko – jak słusznie wskazał skarżący – prawomocnych wyroków skazujących. Nie oznacza to jednakże, wbrew oczekiwaniu strony skarżącej, że organy administracji publicznej na podstawie wyroku warunkowo umarzającego postępowanie nie mogły poczynić istotnych ustaleń w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym, bezpośrednio związanym podmiotowo i przedmiotowo z istotą przestępstwa z art. 271 § 1 kk (poświadczeniu nieprawdy w wydanym zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym), którego popełnienie przez skarżącego jednoznacznie przesądził prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] marca 2019 r.
Zdaniem Sądu, wbrew stanowisku strony skarżącej, organy administracji obydwu instancji prawidłowo przyznały znamienne znaczenie w sprawie, właśnie prawomocnemu wyrokowi, który warunkowo umorzył postępowanie karne (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 27 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Bd 209/16; wyrok WSA w Krakowie z 15 marca 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 1335/16, wyrok NSA z dnia 21 listopada 2017 r. sygn. akt II GSK 2431/17 – dostępne jw.). Pomimo bowiem braku bezpośredniego związania w rozumienia art. 11 ppsa organów tym wyrokiem, nie może budzić wątpliwości, że powyższy wyrok stanowi dokument urzędowy, o którym mowa w art. 76 § 1 kpa, a więc stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Zgodnie z art. 66 § 1 kk sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne m.in. jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, a – co szczególnie istotne - okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości. Tak więc zastosowanie warunkowego umorzenia postępowania karnego oznacza przypisanie oskarżonemu popełnienia przestępstwa (okoliczności popełnienia czynu nie mogą budzą wątpliwości), oparte na uprzednim stwierdzeniu winy (dokonanie oceny czy wina jest znaczna czy też nie wymaga uprzedniego uznania, że sprawca czynu zabronionego w ogóle ponosi winę). Osoba taka, aczkolwiek nie jest osobą karaną, jak to ma miejsce w przypadku wyroku skazującego, to jednak, co należy zaakcentować, jest osobą, która niewątpliwie popełniła czyn zabroniony stwierdzony w wyroku karnym warunkowo umarzającym postępowanie, będącym środkiem reakcji karnoprawnej na bezsprzecznie fakt popełnienia przestępstwa. Do warunkowego umorzenia postępowania muszą być spełnione wszystkie elementy konieczne do stwierdzenia popełnienia przestępstwa (tak jak przy skazaniu). A więc okoliczności dopuszczenia się czynu nie mogą budzić wątpliwości. Jedynie ocena stopnia winy i społeczna szkodliwość, przez uznanie, że są nieznaczne powoduje zaniechanie wymierzenia kary.
Powyższe prowadzi do wniosku, że skoro prawomocny wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne, mający przymiot dokumentu urzędowego, przypisał skarżącemu przestępstwo poświadczenia w wydanym zaświadczeniu nieprawdy o prawidłowo przeprowadzonym badaniu technicznego przedmiotowego pojazdu, podczas gdy badanie to nie obejmowało sprawdzenia cech identyfikacyjnych pojazdu oraz ustalenia i porównania zgodności faktycznych danych pojazdu z danymi w dowodzie rejestracyjnym lub odpowiadającym mu dokumencie, oraz skoro okoliczność przeprowadzenia ww. badania technicznego pojazdu oraz wpisania w zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu w następstwie przeprowadzonego przez skarżącego badania innego numeru identyfikacyjnego niż ten wskazany na nadwoziu pojazdu wynika z wyjaśnień skarżącego złożonych przed organem w dniu [...] stycznia 2020 r. oraz ze znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu nr [...] i stanowiącego jego załącznik dokumentu identyfikacyjny badanego pojazdu, to tym samym nie budzi wątpliwości w sprawie popełnienie przez skarżącego deliktu określonego w art. 84 ust. 3 pkt 2 prd w postaci wydania zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami, gdyż skarżący nie objął badaniem wszystkich wymaganych prawem czynności i wpisał w zaświadczeniu numeru identyfikacyjnego pojazdu (nr VIN) inny niż ten który faktycznie posiada pojazd. Powyższe potwierdza nie tylko – wbrew twierdzeniom skarżącego – prawomocny wyrok karny z dnia [...] marca 2019 r., ale także dowód z wyjaśnień skarżącego i zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu nr [...] wraz ze stanowiącym jego załącznik dokumentem identyfikacyjnym badanego pojazdu
W tych okolicznościach nie było potrzeby dalszego prowadzenia postępowania dowodowego, w tym z akt postępowania karnego, gdyż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do cofnięcia skarżącemu uprawnień diagnosty z uwagi na popełnienie uchybienia określonego w art. 84 ust. 3 pkt 2 prd. Istotne z punktu widzenia prowadzonego przez organ postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia uprawnienia diagnosty, ustalenia dokonane przez sąd karny są jednoznaczne i nie zostały zakwestionowane prze skarżącego jakimikolwiek dowodem przeciwnym. Skarżący w postępowaniu administracyjnym nawet nie stwierdził, że nie popełni uchybienia określonego w art. 84 ust. 3 pkt 2 prd. Nie zaprzeczył popełnieniu czynu stwierdzonego w prawomocnym wyroku karnym z dnia [...] marca 2019 r. Nie mógł zatem odnieść zmierzonego skutku zarzut skarżącego dotyczący braku przeprowadzenia dowodu z akt postępowania karnego. Z samej sentencji przedmiotowego wyroku karnego, zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu i wyjaśnień skarżącego, wynikały wszystkie okoliczności wymagane na potrzeby przedmiotowego postępowania administracyjnego, w tym zwłaszcza przypisanie skarżącemu popełnienia przestępstwa poświadczenia nieprawdy w wydanym zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu, co w okolicznościach sprawy obligowało organ do cofnięcia skarżonemu uprawnień diagnosty. Zaznaczyć należy w tym miejscu ponownie, że decyzja w sprawie cofnięcia uprawnień diagnosty nie jest uzależniona od subiektywnych okoliczności oraz motywów, którymi kierował się diagnosta, a jedynie od obiektywnych okoliczności faktycznych. Wobec powyższego nie było w sprawie potrzeby poszerzania przez organ postępowania dowodowego o badanie akt sprawy karnej.
Należy podkreślić, że przepis art. 76 § 3 kpa stanowi o możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego, jaki stanowi znajdujący się w aktach sprawy prawomocny wyrok karny z dnia [...] marca 2019 r., tymczasem na istnienie takich dowodów strona skarżąca w niniejszej sprawie nie wskazała. Skarżący nie zakwestionował środkiem dowodowym żadnej z okoliczności faktycznych stwierdzonych przedmiotowym wyrokiem warunkowo umarzającym postępowanie karne.
Mając powyższe na uwadze, Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę zważył, iż organ I instancji – wbrew podniesionym w sprawie zarzutom - zasadnie cofnął R. R. uprawnienie diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów, opierając swoje ustalenia na warunkowo umarzającym postępowanie karne wyroku Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] marca 2019 r., ale też znajdujących się w aktach administracyjnych wyjaśnieniach skarżącego złożonych przed organem i ww. zaświadczeniu o przeprowadzonym przez skarżącego badaniu technicznym pojazdu. Skoro w realiach sprawy na podstawie wskazanych dowodów, w szczególności niezakwestionowanego jakimkolwiek dowodem przedstawionym przez skarżącego - wyroku sądu karnego, stanowiącego dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone, organ ustalił obiektywne okoliczności jednoznacznie świadczące o uchybieniu diagnosty, to tym samym na podstawie art. 84 ust. 3 pkt 2 prd zobligowany był on do wydania decyzji o cofnięciu skarżącemu przedmiotowych uprawnień. Posiadając dowody świadczące o popełnieniu czynu określonego art. 84 ust. 3 pkt 2 prd, orzekające organy nie był zobligowane do poszukiwania dodatkowych dowodów, w szczególności tych które nie mogły uwolnić skarżącego od odpowiedzialności administracyjnej przewidzianej w art. 84 ust. 3 pkt 2 prd, a więc dotyczących indywidualnych okoliczności związanych ze stopniem winy czy motywacją skarżącego.
Mając na uwadze problematykę zaistniałego w sprawie sporu, podkreślić należy dodatkowo, że nie może być tolerowana taka sytuacja, że w jednym postępowaniu (karnym) skarżący godzi się z uznaniem swojej winy w zarzucanym mu przestępstwie i w związku z tym korzysta z dobrodziejstwa warunkowego umorzenia postępowania, zamiast wyroku skazującego, a w drugim postępowaniu (administracyjnym) dotyczącym tej samej sytuacji i okoliczności popełnienia czynu próbuje uwolnić się od odpowiedzialności administracyjnej, która na tle art. 84 ust. 3 pkt 2 prd ma charakter obiektywny i bezwzględnie obowiązujący, aby uniknięcie cofnięcia uprawnień diagnosty.
Z powyższych względów nie mogły odnieść zamierzonego skutku podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów art. 7, 77, 80, 81a § 1 kpa, bowiem organy dysponowały wystarczającym dla załatwienia sprawy, wskazanym powyżej materiałem dowodowym, który w toku postępowania administracyjnego nie został podważony. Ponadto wbrew zarzutom skarżącego, organ II instancji w zaskarżonej decyzji prawidłowo wskazał podstawę prawną z art. 84 ust 3 pkt 2 prd, a jedynie nie przytoczył przepisu ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 września 2009 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach, z którego wynikał obowiązek zbadania identyfikacji pojazdu, co jednak nie miało wpływu na ostateczny wynik sprawy. Orzekające organy określiły ustalone w sprawie okoliczności faktyczne, w tym również konkretne uchybienie dokonane przez diagnostę (wydanie zaświadczenia niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami, a więc na gruncie prawa karnego poświadczenie nieprawny o prawidłowo przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu w sytuacji nie sprawdzenia cech identyfikacyjnych pojazdu i braku porównania zgodności faktycznych danych pojazdu z danymi w dowodzie rejestracyjnym lub odpowiadającym mu dokumencie, co doprowadziło do sytuacji, potwierdzonej przez samego skarżącego w złożonych wyjaśnieniach, że pojazd posiada inny numer identyfikacyjny niż ten, który wpisał skarżący w ww. zaświadczeniu), a także wyjaśniły zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Organ I instancji umożliwił także skarżącemu przedstawienie swojego stanowiska w sprawie poprzez złożenie wyjaśnień. Z uwagi na powyższe, Sąd zważył, że organy administracyjny, procedując w przedmiotowej sprawie, nie naruszyły przepisów postępowania.
Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło