I SAB/Wa 219/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lenart, sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.), sędzia WSA Magdalena Durzyńska, , po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. P. na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji oddala skargę. J.P. złożył skargę na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie nr DAP-WPK-727-1-476/2021/Ich w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wydanych przez Wojewodę Małopolskiego, dotyczących nabycia przez jednostki samorządu terytorialnego (decyzje komunalizacyjne) bądź Skarb Państwa prawa własności nieruchomości położonych w miejscowości K. Skarżący wniósł o stwierdzenie, że Minister dopuścił się bezczynności, zobowiązanie organu do rozpatrzenia sprawy i wydania rozstrzygnięcia w określonym przez Sąd terminie oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazał, że wnioskiem z 10 września 2021 r. zwrócił się do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o stwierdzenie nieważności (z uwagi na rażące naruszenie prawa) wydanych przez Wojewodę Małopolskiego decyzji administracyjnych (komunalizacyjnych) w przedmiocie nabycia przez jednostki samorządu terytorialnego bądź Skarb Państwa prawa własności wyraźnie oznaczonych i wyszczególnionych nieruchomości. Skarżący w skardze wymienił szereg parcel katastralnych, których dotyczył jego wniosek wskazując, że były one przedmiotem postępowania w sprawach prowadzonych przez Wojewodę Małopolskiego odnośnie stwierdzenia, że nie podpadały one pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Wskazał numery ksiąg wieczystych i numery decyzji Wojewody wydanych w sprawach reformy rolnej. Skarżący podał, że pismem z 20 września 2021 r. organ wezwał go do uzupełnienia wniosku poprzez wskazanie daty oraz znaku decyzji, której dotyczy przedmiotowy wniosek, w terminie 21 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W piśmie z 28 października 2021 r. skarżący wyjaśnił, że treść żądania wniosku została szczegółowo określona, w sposób nie pozostawiający wątpliwości co do przedmiotu tego postępowania. Natomiast to na organie, zgodnie z art. 7 w zw. z art. 77 kpa i 80 kpa, ciąży obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym ustalenia danych pozwalających na identyfikację konkretnych decyzji, których dotyczy żądanie wniosku. Zdaniem skarżącego, wniosek spełnia wymogi formalne określone w art. 63 kpa, w tym wyraźnego sformułowania żądania i nie wymaga uzupełnienia. Żądaniem nie jest objęte stwierdzenie nieważności jakichś niesprecyzowanych bliżej decyzji administracyjnych, lecz dotyczy ono konkretnie wymienionych decyzji i szczegółowo opisanych nieruchomości należących niegdyś do poprzednika wnioskodawcy – A.P. Zawiadomieniem z 9 listopada 2021 r. organ pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania, podając, że we wniosku nie wskazano przedmiotu postępowania, natomiast jego doprecyzowanie należy do obowiązków skarżącego. Wobec bezczynności organu skarżący wniósł ponaglenie. Pismem z 12 kwietnia 2022 r. organ uznał wniesione ponaglenie za nieuzasadnione. W ocenie skarżącego błędne jest stanowisko organu, że rzekome braki formalne wniosku uniemożliwiły zainicjowanie postępowania. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte, a zatem uzasadnione jest oczekiwanie od organu przeprowadzenia postępowania dowodowego i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Skarżący podniósł, że pozostawienie podania bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 kpa stanowi czynność materialno-techniczną, kończącą jednocześnie postępowanie w sprawie, od której nie przysługują środki zaskarżenia. Pozostawienie podania bez rozpoznania w sytuacji, gdy na organie administracyjnym ciąży prawny obowiązek rozpoznania sprawy i wydania rozstrzygnięcia nosi znamiona bezczynności. Natomiast w obliczu nieprzysługiwania stronie jakichkolwiek środków zaskarżenia względem takiej czynności organu, na bezczynność organu przysługuje skarga do sądu administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ nie zgodził się z argumentami, że wnioskodawca w sposób precyzyjny określił przedmiot postępowania. W ocenie Ministra wskazanie jedynie nieruchomości, co do których ma być prowadzone postępowanie nie jest podstawą do skutecznego wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie. W piśmie z 13 czerwca 2022 r. skarżący poparł skargę i wskazał, że żądanie wniosku zostało sformułowane w sposób precyzyjny, wobec czego wniosek nie zawierał braków formalnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wskazać należy, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 kpa). Stosownie do treści art. 35 § 1 i § 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa). Natomiast zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 kpa stan bezczynności występuje wówczas, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 kpa. W przedmiotowej sprawie organ nie pozostaje w bezczynności. Minister prawidłowo pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania. Zgodnie z art. 63 § 2 kpa podanie powinno zawierać, m.in. żądanie. Stosownie do art. 64 § 2 kpa jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Po złożeniu przez skarżącego wniosku z 10 września 2021 r. o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnych wydanych przez Wojewodę Małopolskiego, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, działając na podstawie art. 64 § 2 kpa, wezwał skarżącego (pismo z 20 września 2021 r.) do sprecyzowania tego wniosku poprzez wskazanie daty wydania decyzji oraz znaku decyzji, których dotyczy przedmiotowy wniosek. Skarżący został poinformowany, że nieusunięcie wyżej wymienionego braku - w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania - spowoduje pozostawienie jego wniosku bez rozpoznania. Skarżący nie wykonał wezwania organu. Sprecyzowanie wniosku nie nastąpiło bowiem w piśmie z 28 października 2021 r., w którym wskazał, że treść żądania została we wniosku szczegółowo określona, nie pozostawiając wątpliwości co do jego przedmiotu. Stwierdzić należy, że o tym jaka jest treść żądania strony w postępowaniu administracyjnym decyduje strona, a nie organ do którego żądanie zostało skierowane. Skarżący we wniosku szczegółowo wymienił nieruchomości, których miałoby dotyczyć postępowania, wskazał, że były one objęte postępowaniami prowadzonymi w sprawach dotyczących niepodpadania nieruchomości pod przepis dekretu o reformie rolnej, jednakże nie wskazał, których decyzji komunaliacyjnych, kiedy wydanych i jakimi numerami (znakami) oznaczonych dotyczy jego wniosek o stwierdzenie nieważności. Treść żądania musi być bowiem wyraźna i jednoznaczna. W przeciwnym wypadku organ wzywa do jego uzupełnienia. Organ nie może bowiem sam poszukiwać decyzji, nie wskazanych konkretnie przez wnioskodawcę, bowiem to wnoszący podanie ma obowiązek wskazać, która decyzja jest, w jego ocenie, rażąco wadliwa, a wobec tego domaga się stwierdzenia jej nieważności. Ma to również istotne znaczenie dla oceny legitymacji wnioskodawcy do żądania stwierdzenia nieważności decyzji. Zgodnie bowiem z art. 156 § 2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Natomiast przeprowadzenie przez organ odpowiednich czynności na podstawie art. 7, art. 77 i 80 kpa dotyczy już toczącego się postępowania, a więc po skutecznym jego wszczęciu. Powyżej wskazane przepisy nie mają zastosowania na etapie usuwania braków wniosku i jego precyzowania. Jak wyżej zaznaczono nie jest rzeczą organu ustalenie przedmiotu postępowania, gdyż to wnioskodawca, jako inicjator postępowania, domagający się od organu administracji publicznej podjęcia konkretnych działań decyduje o przedmiocie swojego żądania. O tym, jaka jest treść żądania strony w postępowaniu administracyjnym decyduje strona, a nie organ, do którego żądanie zostało skierowane. W związku z tym, że skarżący pomimo wezwania nie uzupełnił braków wniosku, poprzez wskazanie konkretnie oznaczonej decyzji (data, nr- znak), której dotyczy przedmiotowy wniosek i co do której ma być prowadzone postępowanie na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, prawidłowo organ pozostawił wniosek bez rozpoznania. Wobec powyższego Minister nie pozostaje w bezczynności, co czyni skargę niezasadną. Dlatego, na podstawie art. 151 ppsa, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym uzasadnione było treścią art. 119 pkt 4 ppsa.