II GZ 146/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. F. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 1832/22 w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi K. F. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia 27 kwietnia 2022 r., nr [...] w przedmiocie wymiany dyplomu drugiego oficera mechanika na statku postanawia: oddalić zażalenie. Przewodniczący Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarządzeniem z dnia 20 grudnia 2022 r. wezwała K. F. do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia 27 kwietnia 2022 r., w przedmiocie wymiany dyplomu drugiego oficera mechanika na statku, w kwocie 200 złotych w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi. K. F. zażaleniem zaskarżył postanowienie Sądu I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw wobec czego nie zasługuje na uwzględnienie. Mając na uwadze treść zażalenia, przede wszystkim zaś jego obszernego uzasadnienia stwierdzić należy, że wniesiony przez skarżącego środek zaskarżenia na zarządzenie z dnia 20 grudnia 2022 r. wzywające stronę do uiszczenia wpisu od wywiedzionej skargi w swojej istocie odnosi się wyłącznie do wydanych w sprawie, a stanowiących efekt postępowania wpadkowego, orzeczeń Sądu I instancji w przedmiocie wniosku skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy. Wskazania zatem wymaga, że powołane przez stronę w motywach zażalenia przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.), dotyczące prawa pomocy – Rozdział 3, Oddział 2 ustawy, usuwają spod kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego orzeczenia wydane przez referendarza sądowego w sprawach wymienionych w art. 258 § 2 pkt 6 – 8 p.p.s.a. Przepis art. 260 § 1 p.p.s.a. określa bowiem, że rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Przepis § 2 powołanego art. 260 określa natomiast, że w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Powyższe oznacza, co już zaznaczono, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest władny mocą przepisów ustawy procesowej do dokonywania kontroli postanowień wydanych przez referendarza, których przedmiotem było rozpoznanie wniosku o przyznanie stronie prawa pomocy. W konsekwencji brak jest po stronie NSA podstaw do odnoszenia się do podniesionej przez stronę w zażaleniu argumentacji. Powyższe nie oznacza, że sam fakt zaskarżenia zarządzenia Sądu I instancji z dnia 20 grudnia 2022 r. również usuwa się spod kontroli instancyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego. Dokonując zatem kontroli objętego zażaleniem strony zarządzenia, stwierdzić należy, że nie zostało ono obarczone wadą skutkującą koniecznością jego wyeliminowania. Zgodnie z art. 214 § 1 p.p.s.a. jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Jak wynika z analizy akt sprawy i pomieszczonych w nich dokumentach, skarżącemu nie przysługuje ustawowe zwolnienie z konieczności ponoszenia kosztów sądowych. Obowiązek ten nie został również zdjęty ze strony w drodze wnioskowanego przyznania prawa pomocy. Strona nie wniosła wraz ze skargą na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia 27 kwietnia 2022 r., stosownej opłaty. W takim stanie sprawy mając na uwadze przedmiot sprawy administracyjnej - wymiany dyplomu drugiego oficera mechanika na statku, za prawidłowe uznać należy zaskarżone zarządzenie Sądu z dnia 20 grudnia 2022 r., wzywające stronę do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł na podstawie art. 220 § 1 i § 3 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r., poz. 535). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.