II SAB/Go 89/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Piątek Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi J.K. na bezczynność Prezesa Zarządu Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej [...] sp. z o.o. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. Dnia 16 września 2022 r. (data wpływu do organu) J.K. złożył skargę na bezczynność Prezesa NZOZ Szpital [...] w przedmiocie nieudostępnienia mu informacji publicznej zawartej we wniosku z dnia [...] sierpnia 2022 r. i zarzucając organowi naruszenie art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 902; dalej u.d.i.p.), a także art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych oraz art. 10 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności i tym samym naruszenie prawa człowieka do otrzymywania informacji. Z tych względów wniósł o stwierdzenie, że doszło do bezczynności, zobowiązanie organu do załatwienia wniosku i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu podał, że w ramach wskazanego wniosku domagał się udostępnienia informacji publicznej w zakresie tego "kto zamówił i zapłacił za catering w dniu otwarcia Szpitalnego Oddziału Ratunkowego". Wniosek ten powiązany był z jego poprzednim wnioskiem o informację publiczną z dnia [...] czerwca 2022 r., w ramach którego domagał się m.in. udostępnienia faktur za catering w związku z otwarciem Szpitalnego Oddziału Ratunkowego w czerwcu 2022 r. Odpowiadając na poprzedni wniosek organ pismem z dnia [...] sierpnia 2022 r. wskazał, iż catering w związku z otwarciem Oddziału nie był kosztem NZOZ. Odpowiadając na przedmiotowy wniosek organ podał, że skarżący żąda informacji odnosząc się do innego podmiotu i jego zapytanie nie dotyczy sfery działalności adresata wniosku więc nie ma możliwości udzielenia wnioskowanej informacji. Skarżący wskazał, że do dnia złożenia skargi nie została mu udzielona wnioskowana informacja publiczna, ani nie wydano decyzji administracyjnej w sprawie. Zdaniem skarżącego, powołującego się na art. 61 ust. 1 Konstytucji i art. 1 ust. 1 u.d.i.p. prawo do udzielenia informacji należy rozumieć szeroko," zwłaszcza że organy mogą i niekiedy powinny mieć informacje nie tylko związane ze swoimi zadaniami, lecz także z innymi podmiotami (także dlatego, że organy korespondują między sobą). Tym samym sam fakt, że przedmiot wniosku nie dotyczy wyłącznie sfery działalności adresata, nie wystarczy do uznania, że organ nie musi udostępnić wnioskodawcy informacji w tym zakresie. Czym innym jest sytuacja, gdy organ taką informacją nie dysponuje". Skarżący wskazał, że zwolnienie się z obowiązków nałożonych przepisami u.d.i.p., "w przypadku powoływania się na fakt nieposiadania wnioskowanej informacji publicznej, nie może bazować wyłącznie na samym oświadczeniu złożonym wnioskodawcy, ale wymaga dodatkowej argumentacji tę okoliczność potwierdzającej". Organ nie poinformował go jednak "o fakcie niedysponowania informacjami, a powoływał się wyłącznie na okoliczność, że przedmiot wniosku nie pokrywa się ze sferą jego działalności". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podał, że wniosek jest konsekwencją poprzedniego pytania skarżącego dotyczącego, między innym, faktury "za catering - otwarcie Oddziału Ratunkowego w czerwcu 2022 r." Udzielając odpowiedzi na poprzedni wniosek organ podał, że "Catering w związku z otwarciem Szpitalnego Oddziału Ratunkowego nie był kosztem NZOZ Szpital [...]". Tego samego dnia skarżący zażądał informacji "kto zamówił i zapłacił za catering w dniu otwarcia Szpitalnego Oddziału Ratunkowego". Zdaniem organu żądanie nie odnosi się do sfery działalności adresata wniosku i nie dotyczy w tym zakresie posiadanej przez organ informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. Nie ma zatem podstaw do jej udzielenia, ani wydania decyzji odmownej w trybie art. 16 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1 u.d.i.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8), bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w kodeksie postępowania administracyjnego. Sprawa została rozstrzygnięta w trybie uproszczonym zgodnie z art.119 pkt 4 p.p.s.a. 5. Katalog podmiotów wskazanych w art. 4 ust. 1 pkt 1 – 5 u.d.i.p. nie ma charakteru wyczerpującego. Ze sformułowania "w szczególności" wynika, że jest to wyliczenie przykładowe, otwarte, mające charakter porządkujący. Nie wyklucza istnienia innych podmiotów nienależących do żadnej z kategorii tam wymienionych, które z uwagi na to, że wykonują określone zadania publiczne, pozostają zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej, o ile ją posiadają. Struktura organizacyjna i własnościowa takich podmiotów nie ma decydującego znaczenia, gdyż obowiązany do udostępniania informacji publicznej jest każdy podmiot, który wykonuje zadania publiczne lub dysponuje majątkiem publicznym. Pojęcie "zadania publiczne" jest szersze od pojęcia "zadania władzy publicznej", gdyż zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, jak i finasowanie ze środków publicznych. Szpital, którego jedynym wspólnikiem jest Powiat jest zatem podmiotem wymienionym w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., a więc spełniony został zakres podmiotowy u.d.i.p. 6. Jeśli chodzi o kwestie przedmiotowe, wniosek dotyczył tego "kto zamówił i zapłacił za catering w dniu otwarcia Szpitalnego Oddziału Ratunkowego". Wniosek ten był związany z poprzednim wnioskiem o informację publiczną z dnia [...] czerwca 2022 r., w ramach którego skarżący domagał się udostępnienia faktur za tenże catering. Z poprzednio udzielonej skarżącemu informacji jasno wynikało, że takich faktur organ nie posiada, gdyż catering nie był finansowany ze środków szpitala (nie był jego "kosztem"). Z tego zaś wynika, że nie był finansowany ze środków publicznych, których dysponentem był organ, a tylko taka przesłanka czyni przedmiot wniosku informacją publiczną w zakresie związku z zadaniami publicznymi wykonywanymi przez podmiot. 7. W zindywidualizowanej i dotyczącej okoliczności tej sprawy perspektywie sąd nie podziela stanowiska prezentowanego w skardze, że prawo do udzielenia informacji należy rozumieć tak dalece, że informacja ma być udzielona nawet wtedy, gdy "przedmiot wniosku nie dotyczy wyłącznie sfery działalności adresata". Takie rozumienie jest zbyt szerokie, bo dotyczyłoby także sytuacji, w których obowiązek ten obejmowałby konieczność udzielenia informacji, które nie tylko nie wiążą się z zadaniem publicznym realizowanym przez adresata wniosku, ale także informacji, które dotyczą podmiotów nie będących podmiotami zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznych i nie korzystających ze środków publicznych. Ponowny rozpatrywany w sprawie wniosek nie dotyczył uzyskania informacji o działalności Szpitala i wydatkowania środków publicznych, którym dysponuje, lecz uzyskania informacji o innym podmiocie, co do którego skarżący nie wskazał nawet czy jest lub może to być podmiot publiczny. Skarżący, który posiada dobre rozeznanie w sprawach dostępu do informacji publicznej (czego dowodem są liczne sprawy z jego skarg toczące się przed tutejszym sądem; także dotyczące szpitala w [...]), wiedząc już, że catering nie został sfinansowany ze środków publicznych, którymi dysponuje Szpital, ani we wniosku ani w skardze nie podnosił, że informacja, kto sfinansował ten catering ma jakikolwiek związek ze sferą zadań publicznych i finansami publicznymi, także innych podmiotów, które mają jakiekolwiek związki ze szpitalem. Na tle wynikającego z wniosku i akt sprawy stanu faktycznego żądana przez skarżącego informacja nie stanowiła informacji publicznej w rozumieniu ustawy. W takiej sytuacji zgodne z prawem było udzielenie przez organ takiej właśnie pisemnej odpowiedzi. 8. Wskazać należy, że sąd nie podziela stanowiska, że prawo dostępu do informacji jest prawem człowieka. Dostęp do informacji publicznej to prawo obywatelskie, gwarantowane konstytucją i konwencjami, ale o charakterze instrumentalnym – legitymowane obywatelskim i demokratycznym ustrojem organizacji państwowej. Jest to więc prawo istotne dla demokracji i jednostek, ale nie podstawowe w tym sensie, że niezbywalne i nienaruszalne, tak jak prawa człowieka, które wynikają, jak przyjmuje się w doktrynie, bezpośrednio z istoty człowieczeństwa (bliżej B. Wojciechowski, Prawa człowieka. Zagadnienia podstawowe, Filozofia Publiczna i Edukacja Demokratyczna, tom III, nr 2/2014, s. 238 i n.). Prawem człowieka jest przykładowo prawo do życia i zdrowia i to ich realizacją powinien, w pierwszym rzędzie, zajmować się tak szpital, jak i jego jednostka, której dotyczył wniosek – Szpitalny Oddział Ratunkowy. Pamiętając o tym, jak i mając wzgląd na funkcje sądu administracyjnego jako racjonalnego gwaranta przestrzegania tego prawa dostępu do informacji publicznej, należało ocenić tak samą sprawę, jak i potrzebę udzielania w niej skarżącemu ochrony sądowej. Z tych wszystkich względów skarga, jako niezasadna, podlegała oddaleniu (at. 151 p.p.s.a.).