II SAB/Rz 143/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka /spr./ Sędziowie WSA Maria Mikolik AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi A. M. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na pismo I. stwierdza, że Wójt Gminy [...] dopuścił się bezczynności; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącego A. M. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SAB/Rz 143/23 UZASADNIENIE Wnioskiem z 26 października 2023 r., złożonym za pośrednictwem e-PUAP, A.M. (dalej: "skarżący") zwrócił się do Wójta Gminy [...] o udzielenie informacji: "czy dla zaznaczonej na mapie drogi gruntowej gminnej (Id działki: [...]) stanowiącej dojazd do trzech zamieszkałych posesji i jednej w trakcie budowy planowane są prace remontowe, kiedy ewentualnie się rozpoczną oraz jaki będzie zakres tych prac?". W odpowiedzi, pismem z 14 grudnia 2023 r., Wójt Gminy [...] poinformował, że Gmina ta nie posiada legitymacji do dokonywania nakładów inwestycyjnych na przedmiotową drogę nr działki [...], [...], [...] położoną w miejscowości [...] z uwagi na brak tytułu prawnego do wyżej wymienionej nieruchomości. Gmina nie jest właścicielem wymienionych działek gruntowych. Aktualnie stan prawny działek jest nieuregulowany. Pismo to przesłano za pośrednictwem poczty tradycyjnej. A.M. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Zarzucił naruszenie: 1. art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (dalej jako: "MPPOiP") w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji; 2. art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek; 3. art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902 ze zm. - dalej "u.d.i.p.") w zakresie w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji. Wobec powyższych zarzutów wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku i zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący wyjaśnił, że wniosek złożył za pośrednictwem platformy ePUAP. Do dnia wniesienia skargi nie otrzymał od organu odpowiedzi poprzez tę platformę. Nie podjęto z nim także jakichkolwiek prób wyjaśnienia tematu. Termin do udostępnienia przedmiotowej informacji upłynął po 14 dniach od dnia złożenia wniosku. Mimo upływu tego terminu podmiot zobowiązany do którego skierowano wniosek nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi. To zaś czyni skargę zasadną i konieczną. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy [...] wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że pismem z dnia 14 grudnia 2023 r udzielono skarżącemu stosownej odpowiedzi. Zarzuty skarżącego dotyczące bezczynności poprzez naruszenie terminów dotyczących udzielenia informacji publicznej są zatem bezzasadne. Organ wyjaśnił jednocześnie, że przedmiotowe zapytanie nie było procedowane w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarżący nie zwrócił się o zastosowanie przedmiotowego trybu. Także treść wniosku, jego zakres nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu art. 2 i art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492), wojewódzki sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta z mocy art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634) – dalej: "P.p.s.a.", obejmuje również bezczynność organów. Jest to stan, w którym organ, będący właściwym miejscowo i rzeczowo do załatwienia sprawy, nie wydaje decyzji, postanowienia bądź innego aktu administracyjnego lub nie podejmuje czynności z zakresu administracji publicznej, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a. Sąd orzekał w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w takim trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Skarżący zarzuca Wójtowi Gminy [...] bezczynność w udostępnieniu informacji dotyczącej planowanych prac remontowych na drodze gminnej. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że informacja tego rodzaju co do zasady stanowi informację publiczną, udostępnianą w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. 2022 r., poz. 902 ze zm.)– dalej: "u.d.i.p.". Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p.. Przepis ten konkretyzuje przedmiot informacji publicznej w sposób przykładowy, nie tworząc zamkniętego katalogu źródeł i rodzajów informacji publicznej. Mając na względzie te przepisy uznać należy, że informację publiczną stanowi wszystko co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem i trybem działania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., w tym ze sposobem wykonywania zadań publicznych. W rozpoznawanej sprawie nie budzi też wątpliwości, że Wójt Gminy [...] jest podmiotem wskazanym w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, jako organ władzy publicznej, którym w rozumieniu tego przepisu są też organy samorządu terytorialnego - gminy, powiatu i województwa (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka - Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wydawnictwo Wolters Kluwer, Warszawa 2016 r., str. 94). ` Omawiana ustawa reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, a także wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Przewiduje, że udostępnianie informacji na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba, że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany tego nie umożliwiają. Wówczas podmiot ten powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości przekazania informacji i wskazuje w jakiej formie informacja może być udostępniona. W takim przypadku, jeżeli w ciągu 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 1 i 2). Sposobami załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej w myśl ww. ustawy są zatem: albo udzielenie informacji, albo poinformowanie o braku możliwości udostępnienia informacji (art. 14 ust. 2) albo też wydanie decyzji odmownej (art. 16 ust. 1). Przepisy u.d.i.p. określają też termin udostępnienia informacji publicznej. Regułę zawiera art. 13 ust. 1 u.d.i.p., stanowiąc, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (wyjątki w tym zakresie zawierają: art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2). Co do zasady przekroczenie tego terminu zarówno w przypadku udzielenia informacji, jak i wydania decyzji o odmowie jej udzielenia oznacza bezczynność organu. Niezależnie od tego, mogą zachodzić również sytuacje, w których podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji dopuszcza się bezczynności, poprzez wadliwe przyjęcie, że w sprawie zachodzi przypadek, w którym wnioskowana informacja podlega udostępnieniu w trybie przepisów szczególnych i w sprawie nie ma zastosowania tryb udostępnienia informacji przewidziany w u.d.i.p., bądź też poprzez nieuprawnione przyjęcie, że wnioskodawca nadużywa prawa do informacji publicznej. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie zachodzi i chociaż skarżący w złożonym wniosku nie powołał się na przepisy u.d.i.p., żądana przez niego informacja mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej. Niesporne jest również, że skarżący w ustawowym 14 dniowym terminie nie otrzymał żądanych informacji bądź decyzji o odmowie ich udostępnienia. Oznacza to, że organ pozostawał w bezczynności. Istotne dla Sądu jest jednak, że wniosek skarżącego został rozpoznany i stosowna informacja udzielona. Nastąpiło to pismem z dnia 14 grudnia 2023 r., które skarżący odebrał osobiście tego samego dnia, tj. 14.12.2023 r. Stan bezczynności ustał zatem i chociaż udostępnienie informacji nie nastąpiło w żądanej formie (za pośrednictwem poczty elektronicznej), to jednak fakt doręczenia dwuzdaniowego pisma organu potwierdza możliwość zapoznania się z informacją. Z tego też względu Sąd w pkt I wyroku ograniczył się do stwierdzenia, ż organ dopuścił się bezczynności – na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę stosunkowo niedługi czas od złożenia wniosku do udzielenia informacji i wniesienia skargi. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.