II SA/Gl 1870/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędziowie, Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędzia WSA Renata Siudyka, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 9 października 2023 r. nr SKO.OS/41.9/784/2023/16895 w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia eksploatacji przydomowej oczyszczalni ścieków 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złoty tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 29 maja 2023 r. A. K. zgłosiła Wójtowi Gminy P. zamiar rozpoczęcia eksploatacji przydomowej oczyszczalni ścieków. Po rozpatrzeniu sprawy decyzją datowaną na dzień 27 czerwca 2023 r. nr [...] organ I instancji wyraził swój sprzeciw. W uzasadnieniu podał, że z dokumentacji przedmiotowej oczyszczalni i z innych dowodów przedstawionych przy zgłoszeniu nie wynika, że ma ona wystarczającą sprawność, aby osiągnąć wymagany poziom oczyszczenia odprowadzanych ścieków. W związku z powyższym nie można uznać, że w zakresie emisji są spełnione odpowiednie rozwiązania techniczne mające na celu ochronę środowiska. Odwołanie od tej decyzji do tutejszego Sądu złożyła jej adresatka. W jej ocenie przydomowa oczyszczalnia ścieków NV spełnia wymagania Rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych (Dz.U. z 2019r. poz. 1311). Zaskarżoną obecnie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy w pełni podzielając jego ustalenia oraz wywiedzione z nich skutki prawne. Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożyła jej adresatka. Zarzuciła w niej organowi odwoławczemu naruszenie: 1) art. 152 ust. 1 i art. 152 ust. 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (dalej PrOchrŚrod) poprzez pominięcie faktu, iż instalacja przydomowej oczyszczalne ścieków skarżącej, położona w P. została zgłoszona, w tym za pośrednictwem Starostwa Powiatowego w B., organowi ochrony środowiska jakim jest Wójt Gminy P. i organ ten nie podjął żadnych działań, w tym nie wniósł sprzeciwu w drodze decyzji. 2) art. 152 ust. 4 dalej PrOchrŚrod poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i pominięcie przy wydawaniu decyzji faktu, iż sprzeciw od zgłoszenia został wysłany przez organ z uchybieniem 30 dniowego terminu, 3) art. 152 ust. 4a w zw. z art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2 PrOchrŚrod poprzez bezzasadne przyjęcie, iż instalacja objęta zgłoszeniem nie spełnia wymagań ochrony środowiska, wskazanych w art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy, 4) § 11 ust. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki Wodnej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków jakie należy spełniać przy wprowadzaniu do wód łub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych łub roztopowych do wód lub urządzeń wodnych poprzez bezzasadne przyjęcie, iż ścieki pochodzące z przydomowej oczyszczalni ścieków skarżącej nie spełniają warunku opisanego w pkt 2 tego przepisu, a to normy BZTS, w sytuacji gdy parametr ten może być stosowany zamiennie przez normę BZT7 po odpowiednim przeliczeniu. 5) art. 138 § 2 k.p.a., albowiem konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, a to dotyczący parametrów ochrony środowiska przez przydomową oczyszczalnie ścieków, które nie zostały wyjaśnione w sposób właściwy, a to z pominięciem opinii biegłego, którego organ I instancji powinien powołać, co miało istotny wpływ na wydane rozstrzygnięcie, 6) art. 136 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ II instancji przeprowadzenia z urzędu, skoro prowadził postępowanie, dowodu z opinii biegłego na ustalenie czy przydomowa oczyszczalnia ścieków skarżącej położona w P. spełnia warunki ustawowe dotyczące ochrony środowiska, w oparciu o przeliczenie i odpowiednią interpretację zapisów zawartych w deklaracji zgodności WE, deklaracji właściwości użytkowych Nr 02/NV/20 i pozostałych dokumentów złożonych do akt sprawy, lub zaniechał zlecenie tej czynność organowi, który wydał decyzje, 7) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez ich naruszenie, albowiem organ I instancji orzekł o sprzeciwie przedwcześnie nie zasięgając opinii biegłego co do wyjaśnienia spełniania warunków ustawowych dotyczących ochrony środowiska przez przydomową oczyszczalnię ścieków skarżącej, nadto brak takiej decyzji powodował, iż sprawa nie została wyjaśniona w sposób wyczerpujący, co miało istotny wpływ na zapadłe rozstrzygnięcie. 8) art. 107 k.p.a. poprzez bezzasadne przyjęcie, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy w oparciu o zebrany materiał dowody, który został rzetelnie i wnikliwie rozpatrzony, 9) art. 8 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady zaufania do organów władzy publicznej. W konsekwencji wniesiono o uchylenie rozstrzygnięć organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. 2022 r., poz. 2492) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Zgodnie z art. 152 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2024 r. poz. 54) instalacja, z której emisja nie wymaga pozwolenia, mogąca negatywnie oddziaływać na środowisko, podlega zgłoszeniu organowi ochrony środowiska, z zastrzeżeniem ust. 8. Do instalacji takich bez wątpienia można zaliczyć przydomową oczyszczalnię ścieków, zgodnie z § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie rodzajów instalacji, których eksploatacja wymaga zgłoszenia (Dz. U. z 2019 r. poz. 1510). Przepis ten stanowi, że do instalacji tego typu zalicza się oczyszczalnie ścieków o przepustowości do 5 m3 na dobę, wykorzystywane na potrzeby własnego gospodarstwa domowego lub rolnego w ramach zwykłego korzystania z wód. Warunki dokonania zgłoszenia sprzeciwu określa zasadniczo art. 152 ustawy. Istotne jest, że zgodnie z ust. 4 tego artykułu "do rozpoczęcia eksploatacji instalacji nowo zbudowanej lub zmienionej w sposób istotny można przystąpić, jeżeli organ właściwy do przyjęcia zgłoszenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji". Ustęp 4a tego artykułu stanowi zaś, że sprzeciw jest wnoszony, jeżeli: 1) eksploatacja instalacji objętej zgłoszeniem powodowałaby przekroczenie standardów emisyjnych lub standardów jakości środowiska; 2) instalacja nie spełnia wymagań ochrony środowiska, o których mowa w art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2. Należy tu podkreślić, że postępowanie w sprawie zgłoszenia zamiaru rozpoczęcia eksploatacji instalacji ma szczególny charakter. Jest przede wszystkim bardzo ograniczone czasowo. Brak wyrażenia sprzeciwu w terminie wskazanym w art. 152 ust. 4 ustawy uniemożliwia dokonanie tego później. Dlatego regułą w takim postępowaniu powinno być, że organ administracji działa w oparciu o dokumentację przestawioną przed zgłaszającego. Jak wynika z przytoczonych przepisów organ administracji może wyrazić swój sprzeciw w terminie 30 dni od dnia dokonania zgłoszenia zamiaru rozpoczęcia instalacji. W orzecznictwie istnieje spór, jak ten termin powinien być liczony. Otóż istnieje stanowisko, że decyzja powinna zostać wydana w ciągu wspomnianych 30 dni. Inne stanowisko wskazuje, że w ciągu 30 dni decyzja powinna zostać nadana w placówce operatora pocztowego. Pojawiają się również poglądy, że w ciągu wspomnianych 30 dni decyzja powinna zostać zgłaszającemu doręczona, a przynajmniej musi zostać podjęta taka próba. Skarżąca zakwestionowała w swej skardze terminowość doręczenia przesyłki zawierającej decyzji wyrażającej sprzeciw. Niestety Sąd nie mógł ustalić w sposób nie budzący wątpliwości, kiedy faktycznie doszło do nadania decyzji organu I instancji. A od tego w istocie zależy to, czy zasadne jest badanie zasadności przesłanego sprzeciwu. W ocenie Sądu organ II instancji powinien w sposób nie budzący wątpliwości ustalić kiedy przesyłka zawierająca sprzeciw została nadana u operatora pocztowego. Następnie dokona ustaleń, czy w sprawie 30 dniowy termin, o którym mowa w art. 152 ust. 4 ustawy został dochowany. W zależności od dokonanych ustaleń podejmie dalsze działania związane z rozpatrzeniem odwołania skarżącej. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji weźmie pod uwagę wyżej poczynione rozważania Sądu.