III FZ 68/24

Dnia 13 marca 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. L. i D. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 20 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Bk 443/23 w przedmiocie odrzucenia skargi D. L. w sprawie ze skargi J. L. i D. L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 6 września 2023 r., nr 2001-IEE.7192.65.2023 w przedmiocie zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości postanawia 1. oddalić zażalenie D. L.; 2. odrzucić zażalenie J. L. Postanowieniem z 20 grudnia 2023 r., I SA/Bk 443/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku (dalej: "WSA") odrzucił skargę D. L. (dalej: "Skarżący") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z 6 września 2023 r. w przedmiocie zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. W ocenie WSA, Skarżący nie zdołał skutecznie zaskarżyć rozstrzygnięcia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. (dalej: "Naczelnik") z 21 lipca 2023 r. Wobec powyższego, zażalenie Skarżącego jako niedopuszczalne, podlegało odrzuceniu. W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący i J. L. wnieśli o jego uchylenie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie art. 129 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: "k.p.a."). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 52 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: "p.p.s.a.") skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA prawidłowo ustalił, że Skarżący składając skargę, nie wyczerpał przysługującego mu w postępowaniu administracyjnym, środka zaskarżenia. Skarga został bowiem wniesiona przedwcześnie. Podważenie postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, jest prawnie skuteczne dopiero od chwili doręczenia stronie przedmiotowego orzeczenia. Powyższe powoduje bowiem otwarcie terminu na złożenie środka zaskarżenia. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że skargę do sądu administracyjnego można wnieść na akt administracyjny ostateczny, który został wydany w wyniku rozpoznania wniesionego przez stronę przysługującego jej środka zaskarżenia (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 marca 2022 r. I SA/Kr 296/22, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: "CBOSA"). Wskazać również należy, że " (...) nie wystarczy samo złożenie środka zaskarżenia od kwestionowanych decyzji czy postanowienia organu I instancji, lecz wymagane jest, aby skarga została wniesiona na stosowne działanie organu podjęte po rozpatrzeniu takiego środka prawnego. Dopiero akt administracyjny wydany po rozpatrzeniu złożonego przez stronę środka zaskarżenia, przysługującego jej w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w danej sprawie, otwiera tej stronie drogę do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lipca 2019 r. I OSK 1312/19, CBOSA). Skarżący zaś złożył zażalenie w dniu 4 sierpnia 2023r., podczas gdy przesyła pocztowa zawierająca sporne postanowienie z 21 lipca 2023 r., została uznana za skutecznie doręczoną w dniu 8 sierpnia 2023 r. Przedwczesne złożenie zażalenia nie wywołuje skutków, jakie ustawa wiąże z ze skutecznym wniesieniem środka zaskarżenia po rozpoczęciu biegu terminu na dokonanie czynności. Stosownie do treści art. 129 § 1 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 2 k.p.a.). Przechodząc zaś do pojęcia "strony", to stwierdzić należy, że zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną postępowania jest każda osoba fizyczna, której interesu prawnego lub obowiązku dotyczy to postępowanie. Jak stanowi art. 40 § 1 k.p.a., pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela – temu przedstawicielowi. W sprawie wszczętej na skutek podania złożonego przez dwie lub więcej stron pisma doręcza się wszystkim stronom, chyba że w podaniu wskazały jedną jako upoważnioną do odbioru pism (art. 40 § 3 k.p.a.). W analizowanej sprawie Skarżącemu oraz J. L., Naczelnik doręczał korespondencję oddzielnie, tj. każdemu z małżonków osobno, na co wskazują pisma zawarte w aktach administracyjnych sprawy. W świetle powyższego uznać należy, że zażalenie Skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż okoliczności powołane w zażaleniu nie podważyły prawidłowości rozstrzygnięcia WSA. Odnosząc się do zażalenia wniesionego przez J. L., należy stwierdzić, że w okolicznościach sprawy jest ona osobą nieuprawnioną. Zaskarżone postanowienie w sposób jasny i wyraźny odnosiło się do skargi Skarżącego na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z 6 września 2023 r., stąd tylko osoba w nim wymieniona może być uznana za osobę zainteresowaną jej rozstrzygnięciem. O ile można uznać, że J. L. posiada interes prawny w podważeniu postanowienia z 6 września 2023 r. w przedmiocie zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, to nie sposób pominąć kwestii, że w tej sprawie obecnie toczy się odrębne postępowanie, na skutek zażalenia zainicjowanego jej pismem z 23 października 2023 r. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w pkt. 1 sentencji. O odrzuceniu zażalenia J. L. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł w pkt. 2 sentencji, na zasadzie art. 189 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a.