I SA/Ol 383/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Górska (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Jolanta Strumiłło sędzia WSA Przemysław Krzykowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi C. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia 16 sierpnia 2022 r., nr Rep.1572/IN/21 w przedmiocie zwrotu dotacji oświatowej postanawia 1) odrzucić skargę 2) zwrócić C. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. kwotę 6.138,00 zł (sześć tysięcy sto trzydzieści osiem) zł uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi Skarga C. sp. z o.o. z siedzibą w L. (dalej: "skarżąca") dotyczy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu (dalej: "SKO", "Kolegium") utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta Elbląg (dalej: "organ I instancji") z 22 marca 2021 r. nr DSM-RB.3032.9.2021.DB, w sprawie określenia wysokości dotacji pobranej w nadmiernej wysokości oraz dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem za okres od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. w łącznej kwocie 613.767,67 zł, podlegającej zwrotowi wraz z ustawowymi odsetkami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Obecnie wydane postanowienie jest kolejnym, w którym tut. Sąd odrzucił skargę na ww. decyzję SKO z 16 sierpnia 2022 r. nr Rep. 1572/IN/21. Bowiem postanowieniem z 22 marca 2023 r. I SA/Ol 18/23 (Baza CBOSA) odrzucona została skarga na tę decyzję z uwagi na stwierdzone przez Sąd nieprawidłowości dotyczące doręczenia decyzji, skutkujące niewprowadzeniem decyzji do obrotu prawnego, co wynikało z doręczenia skarżącej za pośrednictwem platformy ePUAP skanu decyzji w formacie PDF. Nieprawidłowości dotyczące doręczenia tej decyzji nadal istnieją, dlatego skarga po raz kolejny podlegała odrzuceniu. Przyczyną odrzucenia skargi jest błędne doręczenie decyzji SKO jako przesyłki listowej poleconej (tradycyjną pocztą) na adres pełnomocnika, podczas gdy należało doręczyć ją elektronicznie, na adres ePUAP wskazany przez pełnomocnika w odwołaniu (akta odwoławcze K-30 i K-18) oraz w pismach procesowych. Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735, ze zm.; dalej: "Kpa") przewiduje w art. 39 § 1 - § 3, że organ administracji publicznej doręcza pisma na adres do doręczeń elektronicznych, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, zwany dalej "adresem do doręczeń elektronicznych", chyba że doręczenie następuje na konto w systemie teleinformatycznym organu albo w siedzibie organu. W przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1, organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem: 1) przez operatora wyznaczonego z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, albo 2) przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. W przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1 i § 2 pkt 1, organ administracji publicznej doręcza pisma: 1) przesyłką rejestrowaną, o której mowa w art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2022 r. poz. 896, 1933 i 2042), albo 2) przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Od przytoczonych wyżej zasad doręczania pism w postępowaniu administracyjnym przewidziano w § 4 art. 39 Kpa wyjątki, które nie występowały w rozpoznawanej sprawie. Bowiem decyzja Kolegium nie była: decyzją, której nadany został rygor natychmiastowej wykonalności, decyzją podlegającą natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy, decyzją w sprawach osobowych funkcjonariuszy oraz żołnierzy zawodowych (...). Warunki doręczania pism drogą elektroniczną określa art. 391 Kpa, który przewiduje, że w przypadku doręczenia w sposób, o którym mowa w art. 39 § 1, pisma doręcza się stronie lub innemu uczestnikowi postępowania na: 1) adres do doręczeń elektronicznych wpisany do bazy adresów elektronicznych, o której mowa w art. 25 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, zwanej dalej "bazą adresów elektronicznych", a w przypadku pełnomocnika - na adres do doręczeń elektronicznych wskazany w podaniu, albo 2) adres do doręczeń elektronicznych powiązany z kwalifikowaną usługą rejestrowanego doręczenia elektronicznego, za pomocą której wniesiono podanie, jeżeli adres do doręczeń elektronicznych strony lub innego uczestnika postępowania nie został wpisany do bazy adresów elektronicznych. Z akt sprawy wynika, że ustanowiony został pełnomocnik, który wskazał adres elektroniczny zarówno w postępowaniu przed organem odwoławczym, jak i w odwołaniu (akta odwoławcze K-30 i K-18), w którym pełnomocnik wskazał, że "mając na uwadze treść art. 391 § 1 ust. 2 k.p.a. wnoszę o doręczenie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną. Adres ePUAP do doręczeń [...]. Innego adresu do doręczeń pełnomocnik nie wskazał. Adres ten był powtarzany w postępowaniu odwoławczym w pismach pełnomocnika, przykładowo w piśmie z 11 października 2022 r. (akta odwoławcze K-200) stanowiącym odpowiedź na wezwanie organu. Na ten adres kierowana była wcześniejsza korespondencja organu. W tej sytuacji nie było dopuszczalne doręczenie pełnomocnikowi zaskarżonej decyzji 20 lipca 2023 r. w postaci papierowej, za pośrednictwem Poczty Polskiej, za potwierdzeniem odbioru (akta odwoławcze decyzja SKO: K-174-189, ZPO – karta nienumerowana). W art. 14 § 1a Kpa przyjęto, że w postępowaniu administracyjnym sprawy należy prowadzić i załatwiać na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej. Pisma utrwalone w postaci papierowej opatruje się podpisem własnoręcznym. Pisma utrwalone w postaci elektronicznej opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym lub kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną organu administracji publicznej ze wskazaniem w treści pisma osoby opatrującej pismo pieczęcią. Sprawy mogą być załatwiane ustnie, telefonicznie, za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2020 r. poz. 344) lub za pomocą innych środków łączności, gdy przemawia za tym interes strony, a przepis prawny nie stoi temu na przeszkodzie. Treść oraz istotne motywy takiego załatwienia powinny być utrwalone w aktach w formie protokołu lub podpisanej przez stronę adnotacji (§ 2). Z powyższego wynika, że adres do doręczeń wskazuje strona postępowania (pełnomocnik), co wiąże organ. Wskazanie adresu do doręczeń elektronicznych wpływa na sposób utrwalania pism przez organ, a w tym skutkuje wymogiem opatrywania pism kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym lub kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną, o których mowa w przytoczonym wyżej art. 14 § 1a Kpa. Podpisem tradycyjnym, złożonym osobiście na dokumencie papierowym przez osobę upoważnioną powinno zostać opatrzone pismo organu w takim przypadku, gdy został wskazany przez stronę (pełnomocnika) adres do doręczeń tradycyjną pocztą. Podsumowując powyższe, podpisem własnoręcznym powinna zostać podpisana decyzja wydana w postaci papierowej, zaś decyzja mająca postać elektroniczną powinna być podpisana kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Wymogi dla tego podpisu określają przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 910/2014 z dnia 23 lipca 2014 r. w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym oraz uchylającego dyrektywę 1999/93/WE (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 257, str. 73). W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy, jak już wyżej wskazano, nie miał możliwości wyboru sposobu doręczenia decyzji, gdyż skarżąca (jej pełnomocnik) wskazała adres elektroniczny. Zaskarżona decyzja powinna więc zostać zaopatrzona w podpis elektroniczny i doręczona na adres elektroniczny wskazywany wielokrotnie przez pełnomocnika. W tej sytuacji zaskarżona decyzja Kolegium nie została skutecznie doręczona, z uwagi zastosowanie niewłaściwego trybu doręczenia. Nie wystąpiły więc skutki prawne związane z doręczeniem decyzji, w szczególności nie rozpoczął biegu termin do zaskarżenia decyzji do tut. Sądu. W art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: "ppsa") przyjęto, że skargę wnosi się do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Zaś z art. 53 § 1 tej ustawy wynika, że termin do wniesienia skargi wynosi 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Skoro, jak wyżej wyjaśniono, decyzja Kolegium nie została skutecznie doręczona, to złożenie skargi było przedwczesne i skutkowało jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa. Ponadto, nawet gdyby przyjąć, że zaskarżona decyzja została prawidłowo doręczona, to i tak nie rozpocząłby biegu termin do złożenia skargi. Bowiem w aktach odwoławczych znajduje się postanowienie Kolegium z 25 października 2022 r. w sprawie uzupełnienia treści pouczenia zawartego w zaskarżonej decyzji (bez numeru karty). Zawiera ono pouczenie na podstawie art. 111 § 2 Kpa, z którego wynika, że skutkiem wydania omawianego postanowienia jest rozpoczęcie biegu terminu do złożenia skargi na zaskarżoną decyzję od dnia doręczenia postanowienia. To postanowienie, podobnie jak zaskarżona decyzja, zostało wydane i podpisane w postaci papierowej i w tej postaci zostało doręczone pełnomocnikowi, co potwierdza znajdujące się w aktach sprawy ZPO. Zatem postanowienie to obciążają te same wady, które dotyczą zaskarżonej decyzji. Prawidłowo podniesiono w skardze, że wniosek o uzupełnienie decyzji może zostać złożony dopiero po jej otrzymaniu przez stronę (pełnomocnika). Wniosek taki, jak wynika z akt sprawy, wpłynął do Kolegium 2 sierpnia 2023 r. i dopiero od tej daty biegnie dla organu termin do jego załatwienia. Wcześniej organ nie mógł go procedować i załatwić postanowieniem datowanym na 25 października 2022 r. Chociaż podstawą odrzucenia skargi są okoliczności dotyczące doręczenia zaskarżonej decyzji, Sąd poczuwa się do obowiązku zasygnalizowania, w sposób niewiążący, powyższych nieprawidłowości dotyczących ww. postanowienia. Wobec powyższego na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ppsa orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ppsa orzeczono o zwrocie z urzędu całego uiszczonego wpisu od skargi.