II SA/Sz 741/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 listopada 2023 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w sprawie pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody na rzecz strony skarżącej R. G. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z 29 maja 2023 r., po ponownym rozpatrzeniu odwołania J. G., Wojewoda Zachodniopomorski orzekł o uchyleniu decyzji Starosty K. nr [...] z 29 marca 2022 r., znak: [...], stwierdzającej wygaśnięcie decyzji wydanej przez Starostę K. , znak [...], z 14 maja 2013 r. wraz z decyzjami zmieniającymi: znak [...] z 24 września 2013 r. i znak [...] z 12 grudnia 2013 r. o pozwoleniu na budowę budynku stacji obsługi pojazdów - zmiany opon wraz z instalacjami zewnętrznymi na działkach nr [...] w obrębie [...] w K., ponieważ budowa została przerwana na okres dłuższy niż 3 lata. Jednocześnie organ odwoławczy orzekł o umorzeniu postępowania organu I instancji w sprawie wygaszenia decyzji o pozwoleniu na budowę. Jak wskazano w uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia, na wcześniejszym etapie postępowania Wojewoda Zachodniopomorski decyzją z 20 czerwca 2022 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty K. z 29 marca 2022 r., na mocy której stwierdzono wygaśnięcie decyzji wydanej przez Starostę K. z 14 maja 2013 r. wraz z decyzjami zmieniającymi z 24 września 2013 r. i 12 grudnia 2013 r. o pozwoleniu na budowę budynku stacji obsługi pojazdów - zmiany opon wraz z instalacjami zewnętrznymi, ponieważ budowa została przerwana na okres dłuższy niż 3 lata. Rozstrzygnięcie powyższe zostało zaskarżone przez J. G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Sąd administracyjny, wyrokiem z 1 grudnia 2022 r. sygn. akt II SA/Sz 743/22, uchylił zaskarżoną decyzję organu II instancji w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w sprawie pozwolenia na budowę wskazując, że organ niedostatecznie zebrał i ocenił materiał dowodowy w sprawie, czym naruszył obowiązki wynikające z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Jak wskazano w uzasadnieniu powyższego wyroku powołanie się przez Organ na oświadczenie M. C. było nieuprawnione, gdyż nie może stanowić dowodu na to, czy i ewentualnie, kiedy prace zostały wstrzymane, ani jaki jest ich stan. Nadto, organ przyjął za wiarygodne twierdzenia E. i R. G. nie wskazując z jakich powodów dał im wiarę, a do czego zobowiązywał go wprost art. 107 § 3 k.p.a. Jak stwierdzono, nie bez znaczenia w sprawie jest to, że pomiędzy Inwestorami istnieje konflikt na nadto mają ono sporne interesy. Wreszcie, zdaniem Sądu, błędnym było również uznanie za wystarczające przeprowadzenie na etapie postępowania odwoławczego dowodu uzupełniającego jedynie z pisemnych wyjaśnień Inwestorów. Weryfikacja okoliczności pozwalających na wygaśnięcie decyzji o pozwoleniu na budowę powinna być dokonana przez organ na podstawie wszelkich dowodów, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy (art. 75 § 1 zd. 1 k.p.a.). W sytuacji, kiedy podstawowy dowód dokumentujący przebieg robót budowlanych jakim jest dziennik budowy nie jest możliwy do uzyskania, zaś Skarżący w odwołaniu zaprzeczył ustaleniom, że doszło do przerwania robót budowlanych na okres powyżej 3 lata, dowodząc za pomocą zdjęć, że roboty budowlane były prowadzone, to Organ był zobowiązany do przeprowadzenia niezbędnych dowodów w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy. Co do zasady osoby, które mają wiedzę co do istotnych dla sprawy faktach, powinny zostać przez organ przesłuchane, zwłaszcza gdy – tak jak na gruncie niniejszej sprawy – występują rozbieżności w materiale dowodowym. Rozpatrując ponownie odwołanie J. G. Wojewoda wskazał, iż jest związany wskazanym wyżej wyrokiem Sądu. Wyjaśnił dalej, iż zgodnie z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Powyższy przepis odsyła m.in. do przepisów szczególnych, nakazujących stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z mocy prawa. Przepisem szczególnym w przedmiotowej sprawie jest art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm.), który stanowi, że decyzja o pozwoleniu na budowę wygasa, jeżeli budowa nie została rozpoczęta przed upływem 3 lat od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna lub budowa została przerwana na czas dłuższy niż 3 lata. Zatem warunkiem stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę jest 3-letni upływ czasu między poszczególnymi działaniami podejmowanymi przez inwestora w toku procesu budowlanego. Jak wyjaśnił organ, czasu przerwy w budowie nie można domniemywać. Warunkiem do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę jest zaś jednoznaczne ustalenie ww. okoliczności stosownie do wymogów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W przedmiotowej sprawie bezsprzeczną i niepodważaną przez strony okolicznością jest to, że roboty budowlane zostały rozpoczęte przed upływem 3 lat od dnia, w którym decyzja Starosty K. z 14 maja 2013 r. stała się ostateczna. W związku z powyższym celem aktualnie prowadzonego postępowania jest ustalenie czy roboty budowlane zostały przerwane na okres dłuższy niż trzy lata. Jak wyjaśnił organ odwoławczy nie jest możliwe poczynienie ustaleń w sprawie w oparciu o dziennik budowy bowiem Inwestorzy wskazują jednoznacznie, że nie są w jego posiadaniu. Jednocześnie w dokumentacji sprawy znajduje się oświadczenie kierownika budowy, który wyjaśnił, że roboty budowlane pod jego kierownictwem prowadzone były w okresie od czerwca 2013 r. do grudnia 2014 r. W tym czasie pełniąc obowiązki kierownika budowy nadzorował prowadzenie robót budowlanych, które w grudniu 2014 r. zakończono na etapie stanu surowego zamkniętego. Z końcem 2014 r. roboty zostały przerwane i od tamtej pory Inwestor nie informował kierownika o ich wznowieniu i kontynuacji dalszych prac. Wobec powyższego ewentualne dalsze roboty budowlane nie były prowadzone pod jego nadzorem, a ponadto nie posiada wiedzy o zmianie kierownika budowy na inną osobę. Ponadto PINB w K. przekazał Staroście K. kopię dokumentu złożonego przez J. G., który wskazuje przebieg robót budowlanych potwierdzających powyższe informacje, tj. określa przeprowadzone roboty budowlane w okresie od czerwca 2013 do końca 2014 r., w której to dacie zakończono budowę dachu. Analiza powyższych dokumentów zdaniem organu odwoławczego potwierdza, że rozpoczęcie robót budowlanych nastąpiło w czerwcu 2013 r. poprzez wykonanie robót ziemnych i ław fundamentowych. Zaś ostanie roboty budowlane nadzorowane przez kierownika budowy wykonano do końca 2014 r. Do odwołania J. G. załączył fotografie datowane na 20 stycznia 2021 r., które wskazują na wykonane częściowo roboty wykończeniowe wewnątrz budynku. Ponadto poinformował, że "prace były wykonywane mozolnie, lecz bez przerwy". Z uwagi na brak jednoznacznego potwierdzenia, że roboty budowlane nie zostały przerwane na okres dłuższy niż 3 lata, organ wojewódzki pismem z 10 maja 2022 r. zobowiązał Inwestorów do złożenia stosownych wyjaśnień mających na celu potwierdzenie regularnego wykonywania prac budowlanych. W odpowiedzi na powyższe J. G. poinformował, że stan prac różni się obecnie od stanu opisywanego przez kierownika budowy, wobec czego jego zdaniem roboty były wykonywane i nie doszło do wygaszenia decyzji. Natomiast E. i R. G. pismem z 3 czerwca 2022 r. poinformowali, że od ponad 3 lat nie były prowadzone jakiekolwiek prace budowlane ani czynności zabezpieczające. Wykonywano je jedynie do pierwszego kwartału 2018 r., po czym inwestycja została wstrzymana. Zatem fotografie załączone przez J. G. mogą obrazować jedynie stan przeprowadzonych robót budowlanych do tego okresu. Organ odwoławczy zważył, że J. G. do skargi złożonej do WSA w Szczecinie na uchyloną przez Sąd decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z 20 czerwca 2022 r. załączył dodatkowe dokumenty potwierdzające zakup materiałów budowlanych datowanych na okres od 2016 r. do 2022 r. (21 listopada 2016 r., 9 stycznia 2017 r., 31 stycznia 2018 r., 30 marca 2019 r., 24 kwietnia 2020 r., 18 sierpnia 2021 r., 11 czerwca 2022 r.). Dodatkowo po wydaniu wyroku skarżący przekazał do Wojewody Zachodniopomorskiego kolejną fakturę na materiały budowlane oraz zdjęcia przedstawiające wykonywanie ocieplenia budynku. Wskazując na powyższe Wojewoda stwierdził, iż w świetle całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego należało uznać, że roboty budowlane były wykonywane stale w odstępach czasu krótszych niż 3 lata i dotyczyły prac wykończeniowych budynku, do których nadzorowania nie był zobowiązany kierownik budowy. Natomiast E. i R. G. w toku ponownie prowadzonego postępowania przez organ odwoławczy nie przedstawili dowodów mogących zaprzeczyć materiałom przedkładanym do sprawy przez J. G., wskazujących na regularne kontynuowanie prac budowlanych. Wyjaśnienia wskazujące na przerwanie robót budowlanych w I kwartale 2018 r. nie mogą być podstawą do jednoznacznego stwierdzenia, że roboty budowlane po tym czasie nie były kontynuowane. Jak wyjaśnił organ odwoławczy ocenę czy w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła 3-letnia przerwa w realizacji budowy, o której mowa w art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane dokonano z uwzględnieniem dokumentów księgowych i fotograficznych złożonych przez inwestora w trakcie postępowania odwoławczego. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego, w ocenie organu odwoławczego, brak jest podstaw, aby wyszczególnionych prac nie zaliczać do robót budowlanych oraz zdarzeń i okoliczności zachodzących w toku wykonywania robót budowlanych mających znaczenie dla realizacji budowy zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Wyjaśniono też, że treść art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nie uprawnia organu do oceny intensywności prowadzonych robót. Dla odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę wystarczającym jest stwierdzenie braku 3-letniej przerwy pomiędzy wykonywanymi robotami. W związku z powyższym brak jest podstaw do stwierdzenia wystąpienia 3-letniej przerwy pomiędzy wykonywanymi robotami. Biorąc powyższe pod uwagę oraz treść art 105 k.p.a., w ocenie organu odwoławczego należy uchylić zaskarżoną decyzję Starosty K. z 29 marca 2022 r. i umorzyć postępowanie w sprawie wygaśnięcia decyzji wydanej przez Starostę K. wraz z decyzjami zmieniającymi. Odnosząc się zaś do argumentów podniesionych w odwołaniu organ wskazał, że realizacja przez R. G. budynków rekreacyjnych na działkach nr [...] w obr. [...] w K. nie stanowi przedmiotu postępowania. Prawidłowość i legalność ich posadowienia może podlegać odrębnym procedurom administracyjnym przewidzianym dla organów nadzoru budowlanego. Pismem z 10 sierpnia 2023 r. skargę na powyższą decyzję wniósł R. G.. Zdaniem Skarżącego organ odwoławczy nie prowadził odpowiednio postępowania, nie zebrał dowodów w sprawie i niedostatecznie, i niesprawiedliwie ocenił materiał dowodowy w sprawie, czym naruszył obowiązki wynikające z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Powyższe uzasadnia ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy przez organ odwoławczy. Skarżący wskazał, że żaden z inspektorów nie kontaktował się z nim w celu oceny terenu budowy. Nadto od 2019 r. w Sądzie Rejonowym w K. toczy się sprawa o zniesienie współwłasności omawianej nieruchomości a z zeznań świadków wynika, że od co najmniej 3 lat, żadnych prac nie wykonywali. W ocenie Skarżącego objęta skargą decyzja została też wydana przedwcześnie, bowiem przed obowiązującym terminem 7 dni od dnia zwrotnego poświadczenia odbioru na wypowiedzenie się strony w sprawie. Wskutek powyższego przedstawione przez Skarżącego dokumenty, załączone w terminie, nie zostały wzięte pod uwagę. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stawisko. Natomiast w piśmie z 24 listopada 2023 r. J. G. jako uczestnik postępowania, wniósł o oddalenie skargi. Nadmienił, że Skarżący powołuje się na zeznania świadków przed sądem w sprawie o zniesienie współwłasności. Zeznawali oni, że prace wykonywali we wskazanych okresach, jednakże po wykonaniu tych prac, roboty na budowie były wykonywane mozolnie, lecz bez przerwy. Zdaniem uczestnika postępowania zasadne jest stanowisko Wojewody oparte na dowodach z fotografii zrobionych przez biegłą sądową w dniu 20 stycznia 2021 roku. Wynika z nich, że prace były wykonane przed styczniem 2021 rokiem. Jak wywiódł uczestnik postępowania, w roku 2019 podjął się pracy przy murowaniu kanału, tymczasem R. G. celowo go zasypał, żeby nie dokończył pracy. Nadto w 2020 roku uczestnik malował i czyścił bramę wjazdową. Kupował też materiały na budowę każdego roku, żeby nie wygasić pozwolenia na budowę. Jak wywiódł uczestnik postępowania z przedłożonego przezeń operatu szacunkowego, w tym w szczególności z dokumentacji zdjęciowej wynika, że trwają prace. Inna jest ilość okien opartych o ścianę na fotografii biegłej a inna na fotografii rzeczoznawcy. Zdaniem uczestnika przyniesienie okna również jest też jest pracą na budowie. Powyższe doprowadziło uczestnika postępowania do konkluzji, iż prace na nie zostały przerwana na okres ponad 3 lat. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634z późn. zm. – zwanej dalej: "p.p.s.a."). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż na wcześniejszym etapie postępowania zapadł wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 1 grudnia 2022 r. sygn. akt. II SA/Sz 743/22, w którym przesądzono, iż doszło do rozpoczęcia budowy budynku stacji obsługi pojazdów, na którą pozwolenie udzielił Starosta K. decyzją z dnia 14 maja 2013 r. Natomiast spór sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy budowa ta została przerwana na czas dłuższy niż 3 lata. Sąd rozstrzygając w powyżej sprawie wskazał, że w aktach sprawy znajdują się załączone do odwołania fotografie, które uwidaczniają wykonanie części robót wykończeniowych w wewnątrz budynku (tj. położenie płytek ściennych i podłogowych, wstawienie drzwi wewnętrznych, ustawienie mebli kuchennych) oraz na zewnątrz w postaci pomalowanej elewacji. Z powyższego wynika, że stan prac znacznie różni się od opisanego przez kierownika budowy. Przedłożone zdjęcia dowodzą ponadto, że zakres prac wykracza poza stan surowy zamknięty, a zatem prace były kontynuowane bez udziału kierownika budowy. Powyższe sprawia, że oświadczenie kierownika budowy nie może stanowić dowodu na to, czy i ewentualnie, kiedy prace zostały wstrzymane, ani jaki jest ich stan. Sąd dostrzegł także, iż Inwestorzy są skonfliktowani oraz przestawiają skrajnie różne stanowiska w zakresie prowadzenia robót budowalnych, a organ przyjmując za wiarygodne twierdzenia E. i R. G. nie wskazał z jakich powodów dał im wiarę. Nadto za błędne uznano przeprowadzenie na etapie postępowania odwoławczego dowodu uzupełniającego jedynie z pisemnych wyjaśnień Inwestorów. Weryfikacja okoliczności pozwalających na wygaśnięcie decyzji o pozwoleniu na budowę powinna być bowiem dokonana przez organ na podstawie wszelkich dowodów, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia spraw. Jak wskazano, co do zasady osoby, które mają wiedzę co do istotnych dla sprawy faktach, powinny zostać przez organ przesłuchane, zwłaszcza gdy – tak jak na gruncie niniejszej sprawy – występują rozbieżności w materiale dowodowym. Sąd wskazał także na wynikający z art. 107 § 3 k.p.a. obowiązek organu administracji do uzasadnienia decyzji ze wskazaniem faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Jak wynika z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W ocenie Sądu, mając na względzie zarówno zakres przeprowadzonego przez organ odwoławczy postępowania dowodowego, jak i treść uzasadnienia skarżonej decyzji nie ulega wątpliwości, iż organ ten nie wykonał należycie powyższego wyroku co powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu. Po wpłynięciu prawomocnego wyroku organ ograniczył się do wystosowania do stron pisma z 27 kwietnia 2023 r. informującego o możliwości zapoznania się przez strony z aktami postępowania w terminie 7 dni od otrzymania pisma oraz o wyznaczeniu terminu załatwienia sprawy na dzień 29 maja 2023 r. Organ uzasadniając swoje rozstrzygnięcie ograniczył się w zakresie rozstrzygnięcia istoty sprawy - tj. tego czy doszło do ponad trzyletniej przerwy w budowie realizowanej na podstawie pozwolenia na budowę - do niepoddającego się żadnej kontroli wniosku, że z "całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego, należy zauważyć, że roboty budowlane były wykonywane stale w odstępach czasu krótszych niż 3 lata i dotyczyły prac wykończeniowych budynku, do których nadzorowania nie był zobowiązany kierownik budowy". Powyższe miało nastąpić w następstwie oceny dokonanej "uwzględnieniem dokumentów księgowych i fotograficznych złożonych przez inwestora w trakcie postępowania odwoławczego". Jakkolwiek co do zasady prawidłowe jest stwierdzenie, iż art. art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nie uprawnia organu do oceny intensywności prowadzonych robót co sprawia, że nawet stwierdzenie wykonywania robót budowanych o niskiej intensywności nie daje podstaw do sformowania wniosku o przerwaniu budowy, niemniej jednak nie sposób stwierdzić jakie prace zdaniem organu miały być wykonywane po 2018 r. a właśnie powyższe stanowi istotę sprawy. Nie jest w szczególności jasne w jaki sposób organ powiązał z weryfikowaną budową przedkładane przez jednego z Inwestorów dokumenty księgowe dokumentujące nabycie w [...] materiałów budowanych w niewielkich ilościach (np. w dniu 10 czerwca 2022 r. – 25 kg kleju i kolana do WC 110x90, w dniu 10 sierpnia 2021 r. - 100 kg cementu portlandzkiego i 25 kg zaprawy klejowej, w dniu 24 kwietnia 2020 r. - szlifierki kątowej, tarczy do metalu, pędzla, 30 marca 2019 r. - podkładki, przedłużacza, 100 szt. kołków do wbijania, pędzla płaskiego, w dniu 31 stycznia 2018 r. - 20 łączników budowlanych; 0,64 kg nakrętek do śrub, 0,84 kg podkładek, w dniu 9 stycznia 2017 r. - 2 łączników podłużnych, pianki, 14 szt. rury PP i kolana 75/90). Podobnie nie jest jasne co dokumentują i w jakiej dacie powstały przedkładane fotografie np. osoby naklejającej elementy styropianowe na elewacji. Organ w swojej decyzji nie wyjaśnił także w żaden sposób z jakich przyczyn odstąpił od przesłuchania osób mających wiedzę co do istotnych dla sprawy faktach, a także nie wskazał z jakiej przyczyny nie przeprowadził takich dowodów jak oględziny nieruchomości w zakresie wykorzystania materiałów wykazywanych dokumentami oraz stwierdzenia tego czy i gdzie były wykonywane prace uwidocznione na fotografiach. Przypomnieć należy, iż stosowne postępowanie w tym zakresie organ może prowadzić samodzielnie jak i może zlecić poszczególne czynności organowi I instancji. Warto też nadmienić, iż wbrew stanowisku uczestnika postępowania dla wygaśnięcie decyzji o pozwoleniu na budowę nie jest istotne to czy Inwestor "kupował materiały na budowę każdego roku" lecz czy doszło do ponad trzyletniej przerwy w prowadzeniu prac na budowie. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdziwszy naruszenie przez organ odwoławczy art. 153 P.p.s.a., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach orzeczono w oparciu o przepis art. 200 P.p.s.a. W toku prowadzonego postępowania, stosowanie do art. 153 P.p.s.a. organ winien zastosować się do wytycznych wynikających z prawomocnego wyroku, a wydając decyzję winien należycie uzasadnić swoje stanowisko w szczególności w zakresie okoliczności, które dotychczas nie zostały przesądzone, a mają istotne znacznie dla zapadłego rozstrzygnięcia.