II GZ 441/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. w L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 września 2023 r. sygn. akt III SA/Wr 259/23 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. w L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier hazardowych na automatach postanawia: oddalić zażalenie. I Postanowieniem z dnia 12 września 2023 r., sygn. akt III SA/Po 259/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w L. (dalej jako: "skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia [...] czerwca 2023 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier hazardowych na automatach W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wobec braku dokumentów, które w sposób całościowy zobrazowałyby obecną sytuację finansową strony skarżącej ze wskazaniem (również) przychodów, dochodów spółki, które pozwalałyby Sądowi na ich porównanie z ponoszonymi kosztami i dokonanie rzetelnej ich oceny w zakresie wystąpienia przesłanki z art. 61 p.p.s.a., niemożliwym było pozytywne uwzględnienie wniosku strony. Ponadto, Sąd podkreślił, że załączony bilans na dzień 31 grudnia 2022 r. prezentował jedynie zestawienie całego majątku jednostki (aktywa) oraz źródeł jego finansowania (pasywa). Strona skarżąca nie przedłożyła natomiast rachunku zysków i strat obrazujących ogólny wynik finansowy spółki. Brak było również chociażby dokumentów bankowych obrazujących obrót środkami finansowymi. Tym samym nie sposób było ustalić jakimi dochodami rzeczywiście dysponuje skarżąca spółka, a w konsekwencji ustalić, czy poniesiony przez nią uszczerbek finansowy w wyniku uiszczenia nałożonej kary pieniężnej rzeczywiście spowoduje powstanie stanu niebezpieczeństwa "wyrządzenia jej znacznej szkody", czy też nie. II Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca spółka zaskarżając je w całości, wnosząc o jego zmianę poprzez wstrzymanie wykonania przedmiotowej decyzji, względnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Spółka zarzuciła orzeczeniu naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez bezzasadną odmowę jego zastosowania, mimo iż w okolicznościach przedmiotowej sprawy ziściły się przesłanki, by zastosować względem skarżącej dobrodziejstwo wstrzymania wykonalności decyzji, o co skarżąca wystąpiła w skardze. Nadto, wbrew ocenie Sądu pierwszej instancji, spółka wykazała dokumentami swoją aktualną (na datę skargi) sytuację finansową, uzasadniającą wniosek o wstrzymanie wykonalności przedmiotowej decyzji, zatem twierdzenia o braku wymaganego uzasadnienia tego żądania nie mogą zyskać aprobaty. Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do zażalenia wskazując, że mają zasadnicze znaczenie dla wydania prawidłowego orzeczenia w sprawie albowiem dokumentują aktualną sytuację finansową spółki , obejmującą II kwartał 2023 r. oraz przedstawia stan ekonomiczny skarżącej na zakończenie 2022 r. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw, albowiem prawidłowa była ocena wniosku strony o zastosowanie wobec niej instytucji ochrony tymczasowej, jakiej dokonał Sąd pierwszej instancji. Wskazania wymaga, że zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd, przed którym toczy się postępowanie kontrolujące akt lub czynność organu administracji publicznej jest uprawniony do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części, jeżeli w stosunku do strony – wnioskodawcy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przez pojęcie szkody użyte w przywołanym przepisie należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Podkreślenia wymaga również, że warunkiem zastosowania w stosunku do wnioskodawcy ochrony tymczasowej wynikającej z powołanego przepisu jest wykazanie przez stronę, że w związku z wykonaniem decyzji lub aktu administracji publicznej zachodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody bądź jej wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Skoro zaś sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji słusznie uznał, iż skarżąca spółka nie wypełniła ciążącego na niej obowiązku, wynikającego z powołanego art. 61 § 3 p.p.s.a. w zakresie wykazania swojej aktualnej sytuacji finansowej pozwalającej na ocenę jej żądania wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w aspekcie możliwości wystąpienia jednej bądź obu przesłanek określonych w tym przepisie, warunkujących jego zastosowanie. Jednakże, jak słusznie stwierdził Sąd pierwszej instancji mając na uwadze datę wniesionej w przedmiotowej sprawie skargi, wniosek tak w zakresie podniesionego w nim uzasadnienia, jak i przedłożonej dokumentacji finansowej i rachunkowej nie przedstawiał aktualnej, najbliższej dacie skargi, sytuacji finansowej strony. Ponadto, Skarga została bowiem sporządzona i wniesiona 2 sierpnia 2023 r., zatem strona mogła uzyskać i dołączyć do zawartego w niej wniosku rzeczoną dokumentację obejmującą możliwości finansowe. Niewątpliwie informacje takie pozwoliłyby na ocenę bieżącej sytuacji spółki, z uwzględnieniem lat poprzednich, w zakresie możliwości wywołania wykonaniem zaskarżonej decyzji jednej bądź obu przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Ponadto, zgodzić należy się z Sądem pierwszej instancji, że strona skarżąca nie przedłożyła rachunku zysków i strat obrazujących ogólny wynik finansowy spółki. Brak jest również dokumentów bankowych obrazujących obrót środkami finansowymi. Tym samym nie sposób ustalić jakimi dochodami rzeczywiście dysponuje skarżąca spółka. Oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zmienia również obszerna dokumentacja finansowa przedłożona przez stronę wraz z zażaleniem, gdyż jakkolwiek obrazuje ona II kwartał 2023 r. to strona wskazuje wyłącznie na ponoszone koszty prowadzonej działalności – składki ZUS, koszty wynagrodzeń pracowników, podatek dochodowy i podatek VAT. Brak jest natomiast nadal jakichkolwiek informacji i potwierdzających je dokumentów wskazujących na uzyskane w tym okresie przez stronę dochody. Taki stan nie pozwala na dokonanie oceny realnych możliwości finansowych spółki w aspekcie konieczności zapłaty kary nałożonej na stronę decyzją Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu utrzymaną w mocy zaskarżoną decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu. Wobec powyższego brak jest podstaw do stwierdzenia wadliwości postanowienia Sądu pierwszej instancji oraz jego uchylenia i wstrzymania wykonania objętej skargą decyzji. Na marginesie wskazać należy, że negatywnie rozpoznane żądanie strony nie neguje możliwość ponownego ubiegania się o zastosowanie wobec niej instytucji ochrony tymczasowej z uwzględnieniem wypełnienia wymogów stawianych przez art. 61 § 3 p.p.s.a., omówionych na wstępie rozważań. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w z w. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.