II SAB/Rz 38/24
WyrokWSA w Rzeszowie2024-06-04
Skład orzekający: Paweł Zaborniak, Maria Mikolik, Jolanta Kłoda-Szeliga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wójt Gminy dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Wójt Gminy dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącego kopii umów, ponieważ termin do udzielenia odpowiedzi upłynął przed skutecznym przedłużeniem terminu przez organ. Jednakże, ponieważ stan bezczynności ustał na dzień wyrokowania, sąd stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W związku z tym sąd zasądził zwrot kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej wydatków na zieleń oraz kopii umów i faktur związanych z utrzymaniem zieleni. Organ udzielił częściowej odpowiedzi, ale przedłużył termin na udostępnienie kopii umów. Skarżąca wniosła skargę na bezczynność organu. Organ argumentował, że analiza umów wymaga czasu i nie posiada wykazu takich umów. Ostatecznie organ udostępnił żądane informacje po wniesieniu skargi.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził, że Wójt Gminy dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku Skarżącej z dnia 9 lutego 2024 r. dotyczącego pkt 4, ale bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Zasądził od Wójta Gminy na rzecz Skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Maria Mikolik /spr./ AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi A. I. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że Wójt Gminy [...] dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku A. I. z dnia 9 lutego 2024 r.; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącej A. I. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
AU Z A S A D N I E N I E
Przedmiotem skargi A.I. (dalej: "Skarżąca") jest bezczynność Wójta Gminy W. (dalej: "Wójt" lub "organ") w sprawie udostępnienia informacji publicznej.
Jak wynika z akt sprawy, wnioskiem z dnia 9 lutego 2024 r. Skarżąca zwróciła się do Wójta o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:
1. Podania wysokości środków finansowych wydatkowanych przez Gminę W. w roku 2023, na utrzymanie zieleni w gminie.
2. Podanie wysokości środków finansowych wydatkowanych przez Gminę W. w roku 2023 na utrzymanie zieleni w miejscowości N.
3. Przesłanie kopii faktur wystawionych Gminie W. przez wykonawcę, za wykonanie usług w zakresie utrzymania zieleni na terenie wsi N. w roku 2023.
4. Przesłanie kopii umów uprawniających w roku 2023 osoby trzecie do korzystania z nieruchomości Gminy W., położonych na terenie wsi N.
W odpowiedzi na wniosek, pismem z dnia 28 lutego 2024 r. Wójt poinformował Skarżącą, że w odniesieniu do pkt 1 wniosku, wysokość środków finansowych wydatkowanych przez Gminę W. w roku 2023 na utrzymanie zieleni wynosi: 28 764,82 oraz że w zakresie pkt 2 wniosku, wysokość środków finansowych wydatkowanych przez Gminę W. w roku 2023 na utrzymanie zieleni w miejscowości N. wynosi: 14 072,20. W nawiązaniu do pkt 3 wniosku, organ poinformował, że udostępnia informację w formie kserokopii dokumentów dotyczących utrzymania zieleni na terenie wsi N. w roku 2023, tj. notę księgową [...] oraz notę księgową [...]. Z kolei w odniesieniu do pkt 4 wniosku, Wójt wskazał, że w związku z potrzebą szczegółowej analizy treści dokumentacji i dużym zakresem danych, wyznacza nowy termin załatwienia sprawy, najpóźniej do dnia 9 kwietnia 2024 r.
Pismem z dnia 4 marca 2024 r. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, na bezczynność Wójta w sprawie udostępnienia informacji publicznej na jej wniosek z dnia 9 lutego 2024 r. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek. Ponadto zarzuciła naruszenie art. 1 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, poprzez nieudostępnienie informacji publicznej zgodnie z wnioskiem, w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak zastosowania, polegający na nieprawidłowym, gdyż tylko częściowym, zrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji.
Na podstawie powyższych zarzutów Skarżąca wniosła o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie organu do niezwłocznego załatwienia wniosku, w zakresie nieudostępnionych informacji, tj. przesłanie kopii umów uprawniających w roku 2023 osoby trzecie do korzystania z nieruchomości Gminy W., położonych na terenie wsi N., a także o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, że w dniu 28 lutego 2024 r. podjęła osobiście interwencję w Urzędzie Gminy W. z uwagi na brak odpowiedzi na wniosek. Następnie w dniu 1 marca 2024 r. otrzymała pismo zawierające częściową odpowiedź na wniosek w zakresie żądania w pkt 1-3, natomiast w odniesieniu do pkt 4 wniosku, organ wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy. W ocenie Skarżącej termin do udzielenia odpowiedzi na wniosek, zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, upłynął z dniem 23 lutego 2024 r. W związku z powyższym organ pozostaje w bezczynności w zakresie żądania wskazanego w pkt 4 wniosku. Skarżąca zaznaczyła, że wnioskowana tam informacja jest informacją publiczną prostą, której organ jest dysponentem i która nie wymaga przetworzenia. Natomiast podany przez organ powód opóźnienia i wyznaczenie nowego terminu załatwienia sprawy nie znajdują uzasadnienia i wskazują na celowe odwlekanie w czasie załatwienie wniosku.
W odpowiedzi na skargę Wójt wniósł o jej oddalenie. Organ podał, że w dniu 29 lutego 2024 r. zgodnie z żądaniem wnioskodawczyni przesłał informacje objęte wnioskiem oraz jednocześnie poinformował o przedłużeniu terminu do udzielenia odpowiedzi na wniosek w zakresie pkt 4, gdyż konieczne jest sprawdzenie wszystkich umów najmu i dzierżawy zawieranych w okresie objętym wnioskiem pod kątem zawierania klauzuli umożliwiającej korzystanie z nieruchomości przez osoby trzecie. W ocenie organu powyższe nie stanowi prostej czynności, ale wymaga analizy dokumentów. Nadmienił również, że nie prowadzi wykazu "umów uprawniających osoby trzecie do korzystania z nieruchomości Gminy W., położonych na terenie wsi N.".
Wójt podał następnie, że na chwilę obecną nie znaleziono takiego przypadku, aby w umowie dzierżawy lub poprzez późniejszą zgodę wydzierżawiającego wyrażono zgodę na oddanie przedmiotu dzierżawy osobom trzecim. W związku z powyższym nie ma możliwości przekazania kopii takiej umowy, co świadczy o tym, że organ nie pozostaje w bezczynności.
Organ zaznaczył również, że w przedmiotowej sprawie skarga została wniesiona po uzyskaniu przez Skarżącą odpowiedzi na wniosek. W związku z powyższym zwrócił uwagę, że jeżeli organ udzielił odpowiedzi lub wydał decyzję o odmowie jej udzielenia przed wniesieniem skargi na bezczynność do sądu administracyjnego, brak jest podstaw do uznania, że organ pozostaje w bezczynności. Nadmienił także, że gdy organ, do którego złożono wniosek nie dysponuje żądaną informacją, winien poinformować wnioskodawcę pismem o okoliczności braku dysponowania żądaną informacją, co ma miejsce w niniejszej sprawie, gdyż organ nie posiada informacji co do "umów uprawniających osoby trzecie do korzystania z nieruchomości Gminy W., położonych na terenie wsi N.".
W piśmie procesowym z dnia 7 maja 2024 r. Skarżąca podała dodatkowo, że w piśmie z dnia 8 kwietnia 2024 r. organ poinformował ją, że nie jest w posiadaniu wnioskowanej informacji publicznej w zakresie umów uprawniających w 2023 roku osoby trzecie do korzystania z nieruchomości Gminy W., położonych na terenie wsi N. Zwróciła uwagę, że informację tą Wójt zawarł już w odpowiedzi na skargę, jednak nie przekazał jej wówczas Skarżącej, lecz odczekał z udzieleniem informacji do końca wyznaczonego terminu, tj. do dnia 9 kwietnia 2024 r. Skarżąca dodała, że w dniu 11 kwietnia 2024 r. zwróciła się do Wójta o przekazanie informacji publicznej w zakresie kopii umów (bez względu na nazwę umowy) zawartych przez Gminę W., z których wynikały prawa wszelkich osób do korzystania w roku 2023 z nieruchomości Gminy W., położonych na terenie wsi N. W odpowiedzi otrzymanej w dniu 25 kwietnia 2024 r. organ przesłał cztery kopie umów dzierżawy. Skarżąca zauważyła, że tak mała liczba umów nie wymagała więc od organu poświęcenia dwóch miesięcy, tj. od dnia 9 lutego 2024 r. do dnia 9 kwietnia 2024 r. na dokonanie analizy tych umów w kontekście praw osób trzecich jak to uzasadniał organ, ani też zaangażowania dużej liczny pracowników do jej opracowania. Zdaniem Skarżącej wnioskowana informacja mogła być przekazana bez zbędnej zwłoki. Powyższe świadczy o tym, że organ przejawiał niechęć do udzielenia informacji i celowo odwlekał jej udostępnienie w czasie. W związku z powyższym Skarżąca wniosła również o zastosowanie wobec organu w ramach prewencji sankcji, o których mowa w art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: P.p.s.a.) Zakres kognicji sądów administracyjnych obejmuje skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w zakresie wskazanym w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a. Należy przy tym wskazać, że art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej: u.d.i.p.) dodatkowo wskazuje, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329)
Stosownie do art. 149 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2) lub stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 P.p.s.a.). Ponadto, należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd po rozpoznaniu skargi w wyżej wskazanych granicach stwierdził, że bezczynność Organu w zakresie rozpoznania wniosku Skarżącej co do pkt 4 istniała na dzień wniesienia skargi. Jednak stan bezczynności ustał na dzień wyrokowania.
W sprawie nie budziło wątpliwości, że wniosek Skarżącej z 9 lutego 2024r. został skierowany do podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. – tj. do organu władzy publicznej. Przedmiot pytań, postawionych przez Skarżącą w ww. wniosku dotyczył kwestii wskazanych w art. 6 ust. 1 pkt 3 i pkt 5 u.d.i.p. tj. informacji o zasadach funkcjonowania organów władzy publicznej oraz o majątku publicznym. W związku z powyższym na Organie ciążył obowiązek udostępnienia informacji wskazanych we wniosku Skarżącej w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Jak prawidłowo przyjęła Skarżąca, 14 – dniowy termin do udzielenia informacji, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. upływał z dniem 23 lutego 2024r. W dniu 28 lutego 2024r Organ udzielił Skarżącej odpowiedzi odnośnie pierwszych trzech pytań wniosku a odnośnie pytania czwartego przedłużył termin udzielenia odpowiedzi do 9 kwietnia 2024r. Tym samym na dzień wniesienia skargi – tj. na dzień 4 marca 2024r. Organ pozostawał w bezczynności w zakresie dotyczącym udzielenia odpowiedzi na pytanie czwarte. Należy bowiem wskazać, że przedłużenie terminu do udzielenia odpowiedzi na to pytanie w dniu 28 lutego 2024r. było nieskuteczne, gdyż zostało uczynione już po upływie 14 – dniowego terminu do udzielenia informacji publicznej.
Nie budzi również wątpliwości, że Organ odnośnie umów, wskazanych w pytaniu 4 wniosku udzielił odpowiedzi już po wniesieniu skargi. Najpierw uczynił to w piśmie z 8 kwietnia 2024r. a następnie po doprecyzowaniu przez Skarżącą zakresu zapytania, Organ przedstawił Stronie kopie umów dzierżawy, dotyczących nieruchomości położonych w N. Jak wynika z pisma procesowego Skarżącej, miało to miejsce w dniu 25 kwietnia 2024r. Tym samym na dzień wyrokowania ustał stan bezczynności również co do pytania czwartego wniosku.
Z tych przyczyn Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. stwierdził, że skarżony organ dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania pkt 4 wniosku Skarżącej z 9 lutego 2024r., o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku. Sąd nie zobowiązywał Organu do rozpoznania wniosku wobec udzielenia na dzień wyrokowania informacji objętych wnioskiem.
W punkcie drugim wyroku Sąd stosownie do treści art. 149 § 1a P.p.s.a. stwierdził, że stwierdzona w punkcie pierwszym bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd miał na uwadze, że Organ w reakcji na wniosek a następnie pisma procesowe Skarżącej udostępnił żądane informacje a stan bezczynności ustał na dzień wyrokowania. Zatem stwierdzona bezczynność nie cechowała się uporczywym ograniczaniem dostępu do informacji publicznej. Z tych też przyczyn Sąd stwierdził, że nie zachodziły podstawy do wymierzenia organowi grzywny, jak również przyznania na rzecz Skarżącej sumy pieniężnej, o których mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a.
Sąd działając na podstawie art. 200 P.p.s.a., orzekł ponadto w punkcie trzecim wyroku o zasądzeniu od skarżonego organu na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego, na które złożył się uiszczony wpis sądowy.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło