I OZ 519/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk po rozpoznaniu w dniu 12 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 czerwca 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 473/24 o odrzuceniu skargi A. C. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 15 lutego 2024 r. nr S-V.8642.2.2024.AI w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego stypendium postanawia: 1. sprostować z urzędu postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 czerwca 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 473/24, w ten sposób, że w jego komparycji w miejsce numeru zaskarżonej decyzji Wojewody Podkarpackiego: "S-V.8642.2.2024.AL" wpisać numer: "S-V.8642.2.2024.AI"; 2. oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 11 czerwca 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 473/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej: Sąd I instancji) odrzucił skargę A. C. (dalej: Skarżąca) decyzję Wojewody Podkarpackiego (dalej: Wojewoda) z 15 lutego 2024 r. nr S-V.8642.2.2024.AI w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego stypendium. Postanowienie to zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Pismem z 18 marca 2024 r., Skarżąca, działająca przez profesjonalnego pełnomocnika drogą elektroniczną (ePUAP) wniosła skargę na ww. decyzję Wojewody. W związku z faktem, że do ww. skargi nie zostało dołączone pełnomocnictwo upoważaniające pełnomocnika Skarżącej do jej reprezentowania - Sąd I instancji, pismem z 29 kwietnia 2024 r., w wykonaniu zarządzenia z 17 kwietnia 2024 r., wezwał drogą elektroniczną (ePUAP) pełnomocnika Skarżącej do usunięcia braku formalnego skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu Skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi. Powyższe wezwanie, jak wynika z urzędowego poświadczenia doręczenia pełnomocnik Skarżącej odebrał 30 kwietnia 2024 r., pozostało ono jednak bez jakiejkolwiek odpowiedzi. Opisanym na wstępie postanowieniem z dnia 11 czerwca 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 473/24 - Sąd I instancji odrzucił wniesioną skargę, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), z uwagi na nieuzupełnienie jednego z braków formalnych skargi w terminie, a to poprzez nieprzedłożenie pełnomocnictwa w postaci oryginału albo poświadczonego za zgodność z oryginałem odpisu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie prawa procesowego, a to art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie i odrzuceniu skargi z uwagi na nieprzedłożenie pełnomocnictwa, pomimo braku wezwania Skarżącej do podpisania skargi, skutkujące błędnym wydaniem zaskarżonego postanowienia. W związku z powyższym wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z dyspozycją art. 34 p.p.s.a., strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. W myśl art. 35 § 1 in principio p.p.s.a. pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny. Pełnomocnictwo może być: 1) ogólne – do prowadzenia spraw przed sądami administracyjnymi; 2) do prowadzenia poszczególnych spraw; 3) do niektórych tylko czynności w postępowaniu (art. 36 p.p.s.a.). Z kolei stosownie do art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem (art. 46 § 3 p.p.s.a.). Obowiązek dołączenia pełnomocnictwa wynika także z art. 37 § 1 zd. 1 p.p.s.a., który stanowi, że pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. W sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 p.p.s.a., obowiązkiem sądu, zgodnie z treścią art. 49 § 1 p.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., który ustanawia rygor odrzucenia skargi, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga została złożona przez pełnomocnika profesjonalnego. Ze względu na brak załączonego pełnomocnictwa - Sąd I instancji prawidłowo wezwał tego pełnomocnika do usunięcia braku formalnego skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu strony Skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi - w terminie 7 dni - od dnia otrzymania wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie pozostało bez jakiejkolwiek odpowiedzi. Tym samym uznać należy za w pełni prawidłowe odrzucenie skargi przez Sąd I instancji. Skierowane do pełnomocnika Skarżącej wezwanie zostało sformułowane w klarowny sposób – wyraźnie zobowiązano pełnomocnika do przedłożenia oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii pełnomocnictwa procesowego upoważniającego do działania w imieniu Skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi. Podkreślić również należy, że prawo do sądu nie jest prawem absolutnym, które musi zostać w każdym jednostkowym przypadku bezwzględnie zrealizowane. Dostęp do sądu jest ograniczony m.in. koniecznością zachowania warunków formalnych, wymaganych dla nadania sprawie dalszego biegu. Strona – decydując się na wszczęcie postępowania sądowego – musi liczyć się z koniecznością podjęcia pewnej aktywności procesowej, respektując zasady i tryb wnoszenia skargi do sądu administracyjnego, zaś w przypadku niedopełnienia tych obowiązków musi liczyć się z zamknięciem dostępu do sądu. Na gruncie niniejszej sprawy stronie umożliwiono uzupełnienie braków formalnych wniesionego pisma, jednak z takiej możliwości nie skorzystała w sposób odpowiedni. Stąd też Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrujący niniejszą sprawę nie podziela poglądu zawartego w powołanych w zażaleniu orzeczeniach i uznaje, że odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych skargi w postaci braku wykazania przez pełnomocnika profesjonalnego umocowania do działania w imieniu strony nie narusza art. 49 § 1 oraz art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Z przedstawionych względów zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. Na podstawie art. 156 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 166 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny sprostował zaskarżone postanowienie wobec błędnego oznaczenia numeru zaskarżonej decyzji.