II SA/Rz 471/24
WyrokWSA w Rzeszowie2024-06-18
Skład orzekający: Stanisław Śliwa, Piotr Godlewski, Jolanta Kłoda-Szeliga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umowa reklamowa zawarta pomiędzy spółką akcyjną a innym podmiotem, dotycząca partycypacji w kosztach utrzymania drużyny piłkarskiej, może zostać uznana za informację publiczną, czy też podlega ochronie jako tajemnica przedsiębiorcy?Ratio decidendi
Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy, co wymaga spełnienia przesłanki formalnej (podjęcie działań w celu utrzymania poufności) i materialnej (informacja musi mieć wartość gospodarczą). W niniejszej sprawie, wielkość partycypacji w kosztach utrzymania drużyny piłkarskiej stanowi tajemnicę przedsiębiorcy, ponieważ ma wartość negocjacyjną, wpływa na wizerunek firmy i budżet marketingowy, a tym samym na konkurencyjność przedsiębiorcy na rynku. Wartość tych danych przeważa nad zasadą jawności informacji publicznej.Stan faktyczny
Stowarzyszenie zwróciło się do P. S.A. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej partycypacji Spółki w kosztach utrzymania drużyny piłkarskiej w sezonie 2021/2022, w tym o podanie kwoty i daty podpisania umowy. Spółka odmówiła udostępnienia informacji, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy wynikającą z umowy reklamowej z T. S.A., która zawierała klauzulę poufności. Stowarzyszenie wniosło skargę, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie początkowo oddalił skargę, jednak Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok, wskazując na niewykazanie materialnej przesłanki tajemnicy przedsiębiorcy.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę Stowarzyszenia.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie WSA Piotr Godlewski AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [....] z siedzibą w [...] na decyzję P. S.A. w [...] z dnia 5 października 2021 r. w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej - skargę oddala –
Decyzją z 5 października 2021 r., działając na podstawie art. 5 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176), zwanej następnie "u.d.i.p" oraz art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735), określanej w dalszej części "K.p.a.", P. S.A. w [...] (dalej także: "Spółka") odmówiła Stowarzyszeniu [...] z siedzibą w [...] (dalej również: "Stowarzyszenie", "Skarżący") udostępnienia informacji publicznej.
W dniu 9 sierpnia 2021 r. Stowarzyszenie skierowało na adres email Spółki ([...]) wniosek o udostępnienie informacji publicznej, w którego pkt 2 zwróciło się o podanie: "czy T. S.A. partycypuje lub będzie partycypować w kosztach utrzymania drużyny piłkarskiej w nadchodzącym sezonie rozgrywki III Ligi 2021/2022, jak wskazywał biegły rewident w sprawozdaniu finansowym za rok 2020? Jeśli tak, proszę o informację na jaką kwotę i kiedy została podpisana umowa (w tym darowizny, pożyczki, umowy reklamowe, wynagrodzenia lub bonusy dla piłkarzy, sponsoring etc.). Proszę o informację na dzień rozpoczęcia sezonu tj. 7 sierpnia br."
W dniu 23 sierpnia 2021 r. Spółka wystosowała do Stowarzyszenia pismo, w którym podniosła, że w okresie od 11 sierpnia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. zawarła umowę reklamową z T. S.A., wedle której zleceniobiorca zachowuje się zachować poufność i nie ujawniać bez uprzedniej pisemnej zgody zleceniodawcy informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa.
Następnie, w piśmie z 27 września 2021 r., Spółka wezwała Stowarzyszenie do uzupełnienia braku formalnego przedmiotowego wniosku poprzez złożenie go opatrzonego własnoręcznym podpisem lub kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP, w terminie 7 dni od daty otrzymania pisma, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
W odpowiedzi, w dniu 27 września 2021 r., Stowarzyszenie nadesłało podpisany przez Jego prezesa wniosek.
Wskazaną decyzją z 5 października 2021 r. Spółka odmówiła udostępnienia żądanej informacji. Podała, że wystąpiła do T. S.A., mając na względzie treść umowy zawartej z tym podmiotem, z zapytaniem, czy możliwe jest udzielenie informacji w zakresie obejmującym wniosek Stowarzyszenia z 9 sierpnia 2021 r. W dniu 16 września 2021 r. T. S.A. przesłała pismo, gdzie nie wyrażono zgody na udostępnienie informacji obejmującej treść umowy zawartej pomiędzy wskazanymi podmiotami. Spółka podniosła, że zgodnie z art. 5 ust. 2 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Pojęcie "tajemnicy przedsiębiorcy" nie zostało zdefiniowane na gruncie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, jednak definicję legalną zbliżonego terminu tj. tajemnicy przedsiębiorstwa zawierają przepisy ustawy z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (dalej zwanej "u.z.n.k."). Stosownie do art. 11 ust. 4 tej ustawy, tajemnica taka oznacza nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Tajemnice te podlegają ochronie w zakresie, w jakim ich ujawnienie mogłoby zagrażać lub naruszać interes indywidualnego przedsiębiorcy (art. 11 ust. 1 u.z.n.k.).
Mając to na uwadze Spółka stwierdziła, że wnioskowane informacje mają bezsprzecznie charakter poufny, uzasadniający ich ochronę, jako objętych tajemnicą przedsiębiorcy.
Stowarzyszenie złożyło skargę na powyższą decyzję, zarzucając naruszenie:
- art. 61 ust. 1 Konstytucji RP i art. 1 ust. 1 u.d.i.p. poprzez ich niezastosowanie i nieudostępnienie wnioskowanej informacji publicznej;
- art. 5 ust. 2 u.d.i.p. poprzez błędną wykładnię definicji "tajemnica przedsiębiorstwa", skutkującą nieuprawnionym przyjęciem, że wnioskowana informacja korzysta z ochrony przewidzianej w art. 11 ust. 4 u.z.n.k.;
- art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. poprzez ich niezastosowanie i nieudostępnienie w terminie wnioskowanej informacji publicznej.
W odpowiedzi na skargę Spółka wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.
Wyrokiem z 3 marca 2022 r., sygn. akt 1681/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę Stowarzyszenia. W pierwszej kolejności wskazał, że krąg podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej nie jest ograniczony wyłącznie do tych, które mieszczą się w pojęciu organów władzy publicznej, lecz obejmuje również inne podmioty, w szczególności te o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., do których należy Spółka. Następnie, Sąd wskazał, że sam fakt, że Klub realizuje zadania publiczne czy dysponuje majątkiem w postaci otrzymywania określonych pomocowych środków finansowych nie powoduje, że wszystkie posiadane przez niego informacje mają walor publicznych. Dla właściwej kwalifikacji żądania nie jest wystarczające przypuszczenie, że skoro Spółka dysponuje majątkiem publicznym, to całość prowadzonej działalności musi pozostawać także w związku z tym majątkiem. Działalność klubu sportowego może być prowadzona w formie spółki akcyjnej, której zasady funkcjonowania reguluje ustawa z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. 2019 r., poz. 505) w dziale II spółka akcyjna, co nie stoi w sprzeczności z art. 3 ustawy o sporcie. Powyższe jednakże nie zwalnia Spółki od prowadzenia swoich spraw biznesowych zgodnie z regułami określonymi dla podmiotów gospodarczych, w tym z zachowaniem poufności i konkurencyjności, szczególnie w zakresie współpracy z innymi podmiotami na niewątpliwie szczególnym rynku jakim jest prowadzenie klubu sportowego. Spółka zatem słusznie podkreśliła, że kwestia udostępnienia informacji publicznej nie może wynikać jedynie z faktu, że otrzymała od T. S.A. wsparcie finansowe na prowadzenie klubu sportowego. Ujawnienie danych biznesowych mogłoby narazić Spółkę jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą na niepowetowane straty. Sąd podkreślił, że majątek spółki akcyjnej nie jest majątkiem jej akcjonariuszy, a samej spółki, nie jest więc majątkiem jednostki samorządowej, nie do niej należy zarząd tym majątkiem jak również kontrola sposobu prowadzenia działalności gospodarczej. Kwestie te regulują stosowne przepisy Kodeksu spółek handlowych. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że nie każde żądanie udostępnienia informacji publicznej winno skutkować nieograniczonym do nich dostępem. Następnie podkreślił, że materia umów cywilnoprawnych zawieranych przez spółkę prawa handlowego, co do zasady, pozostaje poza przedmiotowym zakresem działania ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dopiero wykazanie, że umowa taka służy czy ma na celu wykonanie zadania publicznego lub jest związana, bądź odnosi się do dysponowania majątkiem publicznym, dawałoby jej przymiot "publicznej", a tym samym i prawo do jej uzyskania. Uzyskanie bowiem wiedzy na temat zawieranych przez Spółkę umów przez inne podmioty może zostać wykorzystane w konkurencyjnej działalności i skutkować dla nich lepszą pozycją negocjacyjną. Ponadto, działalność Spółki polega też na odpowiednim ukształtowaniu swojego budżetu, przy czym uzyskane wiadomości mogą wpływać na wartości uzyskiwane w toku negocjacji i odpłatności za działania marketingowe danego przedsiębiorcy. Stosuje się i taką praktykę, że podmioty podejmujące działalność sponsorską w stosunku do określonych podmiotów, czy obiektów godzą się na upublicznianie wysokości środków wydatkowanych na taki cel, a może też funkcjonować inny model promocji i budowania wizerunku na rynku poprzez popularyzowanie wizerunku bez ujawniania szczegółów co do wysokości udzielonego wsparcia.
W ocenie Sądu, spełniony został zarówno aspekt materialny jak i formalny tajemnicy przedsiębiorcy, gdyż żądane dane mają wartość gospodarczą (jako dotyczące prowadzenia określonej polityki finansowej), a przedsiębiorca podjął czynności mające na celu uczynienie ich niedostępnymi dla osób trzecich. Pomimo więc, że zasadniczo jawność w zakresie gospodarowania środkami publicznymi jest bardzo istotna, to w niniejszej sprawie uzasadnionym jest uczynienie od niej odstępstwa z uwagi na chronioną przez prawodawcę tajemnicę przedsiębiorcy.
Wyrokiem z 2 marca 2024 r., sygn. akt III OSK 1385/22 Naczelny Sąd Administracyjny (NSA), po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Stowarzyszenia uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. NSA podniósł, że z uwagi na treść art. 11 ust. 2 u.z.n.k., w orzecznictwie sądów administracyjnych na tle przepisu art. 5 ust. 2 zd. pierwsze in fine u.d.i.p. przyjmuje się powszechnie, że skuteczne ograniczenie prawa do informacji publicznej w powołaniu na tajemnicę przedsiębiorcy wymaga spełnienia dwóch przesłanek: formalnej i materialnej. Aspekt formalny sprowadza się do podjęcia przez przedsiębiorcę stosownych działań w celu utrzymania informacji w poufności (tajemnica przedsiębiorstwa nie obejmuje takich danych, które są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo są dla nich łatwo dostępne). Aspekt materialny wymaga natomiast dokonania oceny spornych informacji pod kątem tego, czy są to takie informacje (techniczne, technologiczne, organizacyjne lub inne), które mają wartość gospodarczą. Innymi słowy, w zakresie przesłanki formalnej wymagane jest, aby przedsiębiorca zamanifestował w sposób zewnętrzny wolę zachowania określonych informacji w poufności. W zakresie zaś przesłanki materialnej, informacja objęta manifestacją przedsiębiorcy musi być tego rodzaju, że ma obiektywnie charakter informacji technicznej, technologicznej, organizacyjnej lub innej posiadającej realnie określoną wartość gospodarczą, wykluczającą możliwość udostępnienia informacji i przeważającą nad zasadą jawności. Ewentualne przesłanki nieudzielenia informacji publicznej w powołaniu na tajemnicę przedsiębiorcy muszą być przez podmiot obowiązany omówione i wyjaśnione w sposób wyczerpujący w decyzji
o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Dopiero ta argumentacja w połączeniu
z udostępnionymi sądowi administracyjnemu materiałami źródłowymi umożliwiać będzie sądowi ocenę zasadności ograniczenia prawa do wnioskowanej informacji publicznej
w powołaniu na przesłankę z art. 5 ust. 2 zd. pierwsze in fine u.d.i.p. W ocenie NSA, Sąd I instancji błędnie ocenił poprawność dokonanych przez organ ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy. W oparciu o argumentację przedstawioną w uzasadnieniu decyzji można bowiem stwierdzić jedynie spełnienie przesłanki formalnej. W sprawie nie została natomiast wykazana przesłanka materialna tajemnicy przedsiębiorcy. NSA podkreślił, że Sąd I instancji nie dokonał analizy zapisów umowy w kontekście treści, które wskazywałyby na to, że objęta klauzulą poufności umowa zawiera informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne lub inne, które mają wartość gospodarczą. Przekonywującej argumentacji w tym zakresie nie przedstawił również organ w zaskarżonej decyzji. Nie można nie zauważyć, że zawarta w tej decyzji argumentacja cechuje się dużym stopniem ogólnikowości i w istocie nie objaśnia tego, jaki związek ma przedstawiona przez Spółkę argumentacja z materialnym aspektem tajemnicy przedsiębiorcy. Dla przedsiębiorcy wszystko, co związane jest z jego funkcjonowaniem w obrocie gospodarczym może - w jego subiektywnym przekonaniu - przedstawiać wartość gospodarczą. Tymczasem przesłanka ta powinna mieć charakter zobiektywizowany, zaś uzasadnienie jej wystąpienia powinno znajdować wyczerpujące uzasadnienie w decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej w powołaniu na art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Zdaniem NSA, Sąd I instancji powinien był więc dokonać analizy treści przedłożonej przez strony umowy i ocenić, czy w oparciu o jej zapisy uzasadnione jest twierdzenie o spełnieniu materialnej przesłanki tajemnicy przedsiębiorcy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
W myśl art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2023 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", decyzja administracyjna jako przejaw działalności organu administracji publicznej stanowi możliwy przedmiot kontroli sądu administracyjnego. Kontrolę tę sąd sprawuje biorąc pod uwagę kryterium zgodności z prawem, o czym stanowi art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.). Nie wszystkie jednak uchybienia skutkują koniecznością usunięcia badanej decyzji z obrotu prawnego, a tylko te wskazane w art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a. tj. zachodzenie przyczyn nieważności wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a, naruszenie prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego czy też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Niezauważenie tego rodzaju naruszeń skutkuje oddaleniem skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a. W niniejszej sprawie znaczenie ma jeszcze art. 190 P.p.s.a., zgodnie z którym, sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Unormowanie to wyraża obowiązek podporządkowania się przez sąd I instancji ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu II instancji. Regulacja ta wyznacza więc kierunek postępowania sądu niższego rzędu, który nie posiada już na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego swobody w zakresie wykładni prawa, jak również nie może odstąpić od wskazań co do dalszego postępowania, zawartych w wyroku sądu wyższej instancji. Możliwość takiego odstąpienia istnieje tylko w sytuacjach wyjątkowych tj. kiedy stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownie jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od wyjaśnionych przez Naczelny Sąd Administracyjny bądź też zmienił się stan prawny.
Uchylając wyrok WSA w Rzeszowie z 3 marca 2022 r. NSA zwrócił uwagę, że skuteczne ograniczenie prawa do informacji publicznej z powołaniem na tajemnicę przedsiębiorcy wymaga spełnienia dwóch przesłanek tj. formalnej i materialnej. Przy czym, aspekt formalny sprowadza się do podjęcia przez przedsiębiorcę stosownych działań w celu utrzymania informacji w poufności, natomiast aspekt materialny wymaga dokonania oceny spornych informacji pod kątem tego, czy są to takie informacje (techniczne, technologiczne, organizacyjne lub inne), które mają wartość gospodarczą.
W ocenie NSA, Sąd I instancji błędnie ocenił poprawność dokonanych przez organ ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy. W oparciu o argumentację przedstawioną w uzasadnieniu decyzji można bowiem stwierdzić jedynie spełnienie przesłanki formalnej. W sprawie nie została natomiast wykazana przesłanka materialna tajemnicy przedsiębiorcy. NSA podkreślił, że Sąd I instancji nie dokonał analizy zapisów umowy w kontekście treści, które wskazywałyby na to, że objęta klauzulą poufności umowa zawiera informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne lub inne, które mają wartość gospodarczą. Przekonującej argumentacji w tym zakresie nie przedstawił również organ w zaskarżonej decyzji.
Mając na względzie powyższe wskazania Sąd wezwał Spółkę do nadesłania umowy zawartej z T. S.A. i została ona Sądowi przedstawiona.
Wedle art. 5 ust. 2 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek
z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.
Ustawodawca nie zdefiniował użytego w powołanym unormowaniu pojęcia "tajemnicy przedsiębiorcy", jednak wypracowane w tym zakresie orzecznictwo sądowe przyjmuje, że w celu odczytania treści przedmiotowego sformułowania uzasadnionym jest sięgnięcie do ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, która w art. 11 ust. 2 posługuje się sformułowaniem podobnym tj. "tajemnicą przedsiębiorstwa", przez którą rozumie informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności.
Jak wynika z wydanego w niniejszej sprawie wyroku NSA z 12 marca 2024 r., co znajduje zresztą potwierdzenie również w innych orzeczeniach sądów administracyjnych, tajemnica przedsiębiorcy, o której mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. ma charakter obiektywny. Skutkuje to tym, że nie można jej istnienia przyjmować w oparciu jedynie na oświadczenia osób reprezentujących przedsiębiorcę, bowiem podmioty te z istoty rzeczy nie będą zainteresowane ujawnieniem jakichkolwiek faktów ze sfery prowadzonej działalności gospodarczej. Dlatego też to gospodarujący informacją publiczną i przyjmujący zastrzeżenia przedsiębiorcy powinien dokonać oceny zasadności wyłączenia jawności żądanej informacji mając na uwadze, że ograniczenie dostępności informacji publicznej ze względu na tajemnicę ustawowo chronioną ma charakter wyjątku od zasady jawności informacji publicznej. Konstytucyjne prawo do informacji publicznej służy realizacji niewątpliwie jednej z podstawowych wartości państwa demokratycznego tzn. jawności działania instytucji publicznych, działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Umożliwia ono kontrolę społeczną nad funkcjonowaniem tych instytucji i osób. Dlatego podmiot zobowiązany do jej udostępnienia nie może ograniczyć się do zdawkowego tylko oświadczenia o istnieniu przedmiotowej tajemnicy. Wykładnia dopuszczająca możliwość objęcia tajemnicą przedsiębiorstwa informacji publicznej na podstawie wyłącznie samej arbitralnej decyzji przedsiębiorcy musi być uznana za wadliwą, bowiem przyjęcie takiego stricte formalistycznego stanowiska czyniłoby fikcyjnym konstytucyjnie chronione prawo obywatela do uzyskania informacji publicznej. Dla pozbawienia go dostępu do informacji wystarczające byłoby formalne i niepodlegające jakiejkolwiek kontroli zadeklarowane przez przedsiębiorcę zastrzeżenie, że określone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Złożone zatem przez niego zastrzeżenie może stać się skuteczne dopiero w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do ujawnienia informacji, po przeprowadzeniu stosownego badania, zgodnie z obowiązującym prawem ustali, że zastrzeżone informacje mają rzeczywiście charakter tajemnicy przedsiębiorcy [np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA): z 17.01.2020 r. I OSK 3514/18, z 5.03.2024r. III OSK 2473/22].
W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że wartość gospodarczą z uwagi na którą pewne informacje stanową tajemnicę przedsiębiorcy posiadają także takie informacje, które same w sobie nie przedstawiają wartości rynkowej, a mimo to przedsiębiorca posiada uzasadniony interes gospodarczy w ich nieujawnianiu. Istota tajemnicy przedsiębiorstwa tkwi w jej gospodarczej użyteczności i wartości, ze względu na którą przedsiębiorca chce zachować poufność. Każde ujawnienie tych informacji może narazić ich posiadacza na ich rozpowszechnienie, a tym samym wpłynąć na rynkową wartość danego przedsiębiorstwa, tak w interesie majątkowym, jak i niemajątkowym, np. informacje mogące wpłynąć na renomę. Chodzi o taką informację, której wykorzystanie przez innego przedsiębiorcę zaoszczędzi mu wydatków lub zwiększy zyski. Tajemnica przedsiębiorcy nie jest wartością będącą celem samym w sobie, lecz ma chronić przedsiębiorcę przed negatywnymi skutkami, jakie mogłoby dla prowadzonej przez niego działalności wywołać udzielenie określonych informacji, żądanych w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej (np. wyrok WSA w Gliwicach z 11.04.2024 r. III SA/Gl 1079/23, wyrok WSA w Szczecinie z 3.07.2018 r. II SA/Sz 498/18).
Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji należy podnieść, że Spółka trafnie zakwalifikowała żądaną informację jako publiczną i zasadnie uznała, że podlega ona ochronie na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
W warunkach sprawy nie budzi wątpliwości spełnienie warunku formalnego tajemnicy przedsiębiorcy. Wskazuje na to zarówno pismo T. S.A. z 6 września 2021 r., jak i § 7 umowy. We wskazanym piśmie T. podniosła, że nie wyraża zgody na udostępnienie osobom trzecim informacji w postaci wartości i zakresu wsparcia w ramach umowy zawartej 11 sierpnia 2021 r. Są to bowiem dane składające się na politykę marketingową i jako takie stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Natomiast, we wskazanym § 7 ust. 1 przedmiotowej umowy zawarto stwierdzenie, że w czasie jej obowiązywania, jak również po jej wykonaniu lub rozwiązaniu Zleceniobiorca (tj. Spółka) zobowiązuje się zachować poufność i nie ujawniać bez uprzedniej pisemnej zgody Zleceniodawcy (tj. T.) informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa Zleceniodawcy, uzyskanych przy realizacji umowy, z wyłączeniem sytuacji, gdy jest to wymagane obowiązującymi przepisami prawa.
Wola przedsiębiorcy co do utajnienia określonych informacji została więc dostatecznie zamanifestowana.
Zdaniem Sądu, również warunek materialny został w okolicznościach sprawy spełniony. Wprawdzie zarówno stanowisko Spółki, jak też T. jest w tym przedmiocie lakoniczne, jednak nie zmienia to faktu, że wielkość partycypacji T. w kosztach utrzymania drużyny piłkarskiej w sezonie rozgrywki III Ligi 2021/2022 stanowi tajemnicę przedsiębiorcy, o której mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p., uzasadniając tym samym brak jej udostępnienia Wnioskodawcy.
Jak już zwrócono uwagę, dane składające się na tajemnicę przedsiębiorcy winny mieć jakąś wartość gospodarczą, a zatem mieć związek z interesem danego przedsiębiorcy, który to interes byłby narażony na uszczerbek w razie gdyby dane te udostępnione zostały podmiotom zewnętrznym.
W ocenie Sądu, kwota wynikająca z zawartej umowy, a więc wynagrodzenie, jakie miała otrzymać Spółka od T w związku z reklamą przedsiębiorstwa tego ostatniego podmiotu posiada niewątpliwie wartość negocjacyjną i wskazuje na renomę,
a zatem wizerunek firmy, pozwalając częściowo szacować budżet marketingowy. Ten zaś stanowi element pozwalający na rywalizację określonych podmiotów. Wskazuje bowiem pośrednio na możliwości finansowe podmiotu, który zamawia reklamę. Oddziałuje więc równocześnie na jego pozycję w innych rokowaniach dotyczących również umów reklamowych, gdzie bez dostępności przedmiotowych danych mógłby zawrzeć umowę obejmującą mniejszą stawkę. Ponadto, dzięki wiedzy odnośnie do kosztu reklamy inny podmiot ma zdecydowanie lepszą pozycję negocjacyjną, dzięki czemu może zaoszczędzić środki na ten cel. Wie on jak ukształtować swój budżet marketingowy.
Tym samym, żądane dane mają wpływ na sytuację ekonomiczną przedsiębiorcy
i zachowanie ich poufności ma na celu ochronę przedsiębiorcy przed negatywnymi skutkami, jakie mogłoby dla prowadzonej przez niego działalności wywołać ich udzielenie. Wpływają bowiem na konkurencyjność przedsiębiorcy na rynku.
Pomimo więc, że stwierdzenie zaistnienia tajemnicy przedsiębiorcy skutkuje odmową udzielenia informacji publicznej, a zasadą jest jej udostępnienie, a to w związku z podmiotowym prawem do informacji publicznej, to w warunkach sprawy Sąd przyjął, że prawidłowym jest decyzja odmowna. Znaczenie danych stanowiących tajemnicę jest większe niż racje przemawiające za udostępnieniem informacji publicznej. Żądane informacje są ewidentnie związane ze społecznym odbiorem T. i posiadaną przez nią marką. Ta zaś jest na rynku elementem bardzo istotnym, bowiem przesądzającym o wielkości zysków. Tak więc to obiektywne okoliczności przesądziły w sprawie o prawidłowości przyjęcia, że zachodzi tajemnica przedsiębiorcy, nie pozwalająca na uwzględnienie złożonego wniosku.
Wobec powyższego Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło