II FZ 99/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala, , po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 18 czerwca 2024 r.; sygn. akt I SA/Bd 238/24 zawarte w punkcie drugim wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 18 czerwca 2024 r.; sygn. akt I SA/Bd 238/24 w przedmiocie zasądzenia zwrotu kosztów sądowych na rzecz Sebastiana Kufla w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. z dnia 7 sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej za 2017 r. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie zawarte w punkcie drugim wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 18 czerwca 2024 r., sygn. akt I SA/Bd 238/24 i w tym zakresie przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy. W wyroku z 18 czerwca 2024 r., I SA/Bd 238/24, WSA w Bydgoszczy wskazał, że zasądza od organu na rzecz S. K. (Skarżącego) kwotę 7417 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (k. 215). Odpis orzeczenia został odebrany 23 lipca 2024 r., a 25 lipca 2024 r. Skarżący - reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika - złożył zażalenie na rozstrzygnięcie WSA w Bydgoszczy w przedmiocie kosztów w sprawie I SA/Bd 238/24 W uzasadnieniu wskazano, że sprawa zawisła przed WSA w Bydgoszczy (pod sygnaturą I SA/Bd 593/20), WSA oddalił skargę. Skargę kasacyjną wywiódł Skarżący. NSA wyrokiem II FSK 517/21 uchylił wyrok I SA/Bd 593/20 i skierował sprawę do ponownego rozpoznania. Sprawa została rozpoznania ponownie przez WSA, tym razem pod sygnaturą I SA/Bd 238/24. Po ponownym rozpoznaniu sprawy WSA w Bydgoszczy uchylił decyzję organu i rozstrzygnął w przedmiocie kosztów postępowania, zasądzając na rzecz Skarżącego kwotę 7417 zł. Jak wynika z uzasadnienia, na kwotę tę składają się: zwrot wpisu od skargi (2000 zł), zwrot kosztów zastępstwa procesowego (5400 zł) oraz zwrot 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. WSA nie zasądził na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów zastępstwa prawnego za postępowanie toczące się przed uchyleniem wyroku przez NSA, tj. pod sygnaturą I SA/Bd 593/20. W zażaleniu zaskarżono w całości rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 18 czerwca 2024 r. w przedmiocie kosztów procesu wydanego w sprawie zawisłej pod sygn. I SA/Bd 238/24. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez: naruszenie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i 4 P.p.s.a. polegające na zasądzeniu na rzecz Skarżącego zwrotu - tytułem wynagrodzenia dla profesjonalnego pełnomocnika kwoty w wysokości 5400 zł, tj. nieuwzględnienie w orzeczeniu końcowym kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika poniesionych w związku z celowym dochodzeniem praw w czasie powtórnego postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Postępowanie prowadzone pod sygn. I SA/Bd 238/24 zawisło wskutek uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny (II FSK 517/21) wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 8 grudnia 2020 r. (sygn. I SA/Bd 593/20), wskutek czego w niniejszej sprawie należało zasądzić na rzecz Strony kwotę nie mniejszą niż 10.800,00 zł, tj.: - kwotę 5.400 zł tytułem wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika (radcy prawnego) za postępowanie zawisłe pod sygn. I SA/Bd 593/20; - kwotę 5.400,00 zł tytułem wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika (radcy prawnego) za postępowanie zawisłe pod sygn. I SA/Bd 238/24. Wniesiono o zmianę zaskarżonego rozstrzygnięcia . w przedmiocie zwrotu kosztów procesu wydanego w sprawie zawisłej pod sygn. I SA/Bd 238/24, poprzez zasądzenie na rzecz Strony zwrotu kosztów procesu w łącznej wysokości 12.817.00, zł. Na kwotę tę składają się zwrot wpisu od skargi w wysokości 2.000,00 zł, zwrot kosztów zastępstwa procesowego tytułem wynagrodzenia dla profesjonalnego pełnomocnika za reprezentowanie strony w postępowaniu zawisłym pod sygn. I SA/Bd 593/20 (przed wniesieniem skargi kasacyjnej) oraz I SA/Bd 238/24 (po uchyleniu wyroku przez NSA i ponownym rozpoznaniu) w łącznej wysokości 10.800 zł [2x 5.400,00 zł] oraz zwrot opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. Zawarto również wniosek o zasądzenie od na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, w tym zastępstwa procesowego tytułem wynagrodzenia pełnomocnika - radcy prawnego, według norm przepisanych zarówno w sytuacji rozpoznania sprawy na podstawie art. 195 § 2 P.p.s.a. przez WSA w Bydgoszczy jak i ewentualnego rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 200 P.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Natomiast z art. 205 § 2 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu o sygn. akt II FZ 38/09 wyraził pogląd, że jeżeli niekorzystne dla strony orzeczenie sądu administracyjnego pierwszej instancji zostanie uchylone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania, za ponowny udział przed sądem pierwszej instancji przysługuje odrębne wynagrodzenie. Pogląd ten nie jest odosobniony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, co podniesiono również w uzasadnieniu zażalenia. Stan faktyczny analizowanej sprawy wskazuje, że skarga została uwzględniona przez sąd pierwszej instancji dopiero na skutek ponownego rozpoznania sprawy, a więc w powtórnym postępowaniu na skutek uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny poprzedniego orzeczenia wydanego w sprawie. Za każdym razem strona była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Wobec powyższego zasadne są zarzuty pełnomocnika strony, który reprezentując Skarżącego na każdym etapie postępowania (postępowanie przed WSA, przed NSA, przed WSA, czyli dwa postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym i jedno przed Naczelnym Sądem Administracyjnym) otrzymał zwrot kosztów postępowania kasacyjnego oraz jedynie zwrot poniesionych kosztów jednego postępowania przed sądem I instancji. Sąd I instancji wydając wyrok, w którym zawarto zaskarżone postanowienie, uwzględnił wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania tylko częściowo. Orzeczenie w przedmiocie kosztów nie uwzględnia kosztów wynagrodzenia pełnomocnika poniesionych w związku z celowym dochodzeniem praw w czasie dwukrotnego postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny postanowił uchylić zaskarżone postanowienie w przedmiocie zwrotu kosztów i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. Wobec wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego należy wskazać, że w świetle przepisów działu V rozdziału I P.p.s.a. brak jest podstaw prawnych do zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego w orzeczeniu wydanym na skutek rozpoznania zażalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny.