IV SA/Wa 2732/23

WyrokWSA w Warszawie2024-06-18

Skład orzekający: Anna Sękowska, Anna Sidorowska-Ciesielska, Agnieszka Wąsikowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca przywrócenie stanu niepowodującego zanieczyszczenia wód w przypadku powodzi, wydana na podstawie art. 77 ust. 11 Prawa wodnego, może zostać skierowana do właściciela nieruchomości, jeśli nie można ustalić podmiotu, który faktycznie wykonał czynności polegające na składowaniu odpadów, a jednocześnie istnieją uzasadnione podejrzenia co do negatywnego wpływu tych odpadów na jakość wód i środowisko, zwłaszcza w kontekście ryzyka powodzi?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja nakazująca przywrócenie stanu niepowodującego zanieczyszczenia wód, wydana na podstawie art. 77 ust. 11 Prawa wodnego, może być skierowana do właściciela nieruchomości, jeśli nie można ustalić podmiotu, który faktycznie składował odpady. Wystarczające jest uprawdopodobnienie ryzyka negatywnych skutków powodzi dla zdrowia ludzi i środowiska, a niekoniecznie jego udowodnienie. Zmiana ukształtowania terenu i obecność odpadów na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią stanowią podstawę do wydania takiej decyzji.
Stan faktyczny
Spółka S. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie nakazującą przywrócenie stanu niepowodującego zanieczyszczenia wód na działkach stanowiących jej własność, które znajdują się na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią. Skarżąca kwestionowała zasadność wydania decyzji wobec niej, twierdząc, że nie ona składowała odpady, a także podnosiła zarzuty dotyczące braku udowodnienia negatywnego wpływu odpadów na środowisko i jakość wód. Organy administracji wskazały na obecność odpadów na działkach, podniesienie rzędnych terenu oraz potencjalne zagrożenie dla wód podziemnych i powierzchniowych w przypadku powodzi.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Sękowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Sidorowska-Ciesielska, sędzia WSA Agnieszka Wąsikowska, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Jastrzębska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 8 września 2023 r. nr 106/KPO/2023 w przedmiocie nakazania przywrócenia stanu niepowodującego zanieczyszczenia wód w przypadku powodzi oddala skargę. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzją z 8 września 2023r. Nr 106/KPO/2023 Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie po rozpatrzeniu odwołania S. Sp. z o.o. z siedzibą w O. od decyzji Dyrektora Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z [...] lutego 2023 r. Nr [...] orzekającej o nakazaniu właścicielowi działek nr ewid. [...], [...], [...] i [...], z obrębu [...], m. [...] przywrócenia stanu niepowodującego zanieczyszczenia wód w przypadku powodzi, sporządzenia dokumentu potwierdzającego przywrócenie terenu do ww. stanu oraz zawierającej wskazanie terminu na wykonanie określonych w decyzji czynności: – w pkt 1) uchylił zaskarżoną decyzję w części, tj. wyrażenie zawarte w sentencji decyzji w brzmieniu: "S. Sp. z o.o. Sp. K., ul. [...] [...], [...] [...]" i w jego miejsce orzekł: "S. Sp. z o.o., ul. [...] [...], [...] [...], KRS: [...]"; – po pkt 2) sentencji decyzji dodał pkt 2a) w brzmieniu: "2a) przedłożenie dokumentu, o którym mowa w pkt 2) do Dyrektora PGW Wody Polskie RZGW w [...] w terminie 30 dni od zakończenia prac, o których mowa w pkt 1)"; – uchylił pkt 3) sentencji zaskarżonej decyzję i w jego miejsce orzekł: "wykonanie czynności objętych niniejsza decyzję, o której mowa w pkt 1), w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym niniejsza decyzja stała się ostateczna."; – w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Stan sprawy przedstawia się następująco. W dniu 21 maja 2020 r. Dyrektor Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] (dalej Dyrektor PGW, organ I instancji) przeprowadził kontrolę gospodarowania wodami, którą objęto działki nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...], obręb [...], m. [...]. Ustalenia z przeprowadzonej kontroli zostały zawarte w protokole kontroli nr [...]. W czasie kontroli stwierdzono, że na działkach nr ewid. [...] oraz [...] znajdują się odpady komunalne a na powierzchni działki nr ewid. [...] znajduje się hałda gruzu. Ustalono również, iż teren działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] znajduje się wyżej o ok. 3 m względem terenów sąsiednich (działki nr ewid. [...] rz. [...] oraz działki nr ewid. [...]). Po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z [...] grudnia 2020 r. Dyrektor PGW Wody w [...] orzekł: 1) nakazać firmie S. Sp. z o.o. Sp. K.A, ul. [...], [...] [...] – w związku z wykonaniem działań, o których mowa w art. 77 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U z 2020r. poz. 310), nieobjętych decyzją, o której mowa w ust. 3, mając na uwadze konieczność ograniczenia negatywnych skutków powodzi dla zdrowia ludzi i środowiska na skutek wykonania robót polegających na gromadzeniu odpadów na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią tj. na części działek o nr ew. [...], [...], [...] i [...] w obrębie [...] położonych w [...] przy ul. [...] – przywrócenie stanu niepowodującego zanieczyszczenia wód, na koszt zobowiązanej, poprzez usunięcie nagromadzonych na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią odpadów o kodzie 17 05 04 [Gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03] oraz odpadów o kodzie 15 01 02 [Opakowania z tworzyw sztucznych] i odpadów o kodzie 20 01 10 [odzież] odpadów o kodzie 20 02 03[ inne odpady nieulegające biodegradacji] i odpadów o kodzie 17 09 04 [zmieszane odpady z budowy, remontów i demontażu i inne niż wymienione w 17 09 01,17 09 02, 17 09 03] a także odpadów o kodzie 16 01 03 [zużyte opony] 2) ustalić termin ostatecznego wykonania obowiązku, o którym mowa w pkt. 1, do dnia 30 września 2021 roku. Przy piśmie z 2 stycznia 2021 r. S. Sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w [...] złożyła odwołanie od powyższej decyzji. Decyzją nr 69/KPO/2022 z dnia 30 marca 2022 r. Prezes PGW Wody Polskie uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W decyzji kasatorynej zwrócono uwagę na konieczność dokonania ustaleń w zakresie podstaw prowadzenia postępowania w związku z art. 77 ust. 11 ustawy Prawo wodne, określenia czy zasadnym będzie wydanie decyzji umarzającej lub nakazującej usunięcie odpadów z terenów stanowiących obszary szczególnego zagrożenia powodzią. Organ zwrócił uwagę, że w przypadku wydania decyzji nakazującej usunięcie odpadów organ I instancji powinien wskazać niezbędne informacje w decyzji w tym m.in. jakie odpady, z jakiego terenu, dlaczego i w jakim terminie powinny zostać usunięte. Organ I instancji ponownie rozpatrując sprawę uzupełnił akta o opinię mgr inż. R. G. z dnia [...] kwietnia 2021 r. dot. składowania odpadów na terenie działek nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], zlokalizowanych przy ul. [...] w [...], przekazaną przez Komendę Miejską Policji w [...]. Decyzją nr 52/RPP/2023 z 8 lutego 2023 r. Dyrektor PGW nakazał właścicielowi działek o nr ewid. [...], [...], [...] i [...] w obrębie [...] w [...] - firmie S. Sp. z o.o. S.K.A.z siedzibą w O. 1) przywrócenie stanu niepowodującego zanieczyszczenia wód w przypadku powodzi (stan występujący w 2004 r. charakteryzujący się średnią rzędną terenu 114,9 m n.p.m.), na jego koszt poprzez usunięcie nagromadzonych na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią, wskazanym na załączniku nr 1 do decyzji, odpadów o kodach: • 17 05 04 [Gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03], • 15 01 02 [Opakowania z tworzyw sztucznych], • 20 01 10 [odzież], • 20 02 03 [ inne odpady nieulegające biodegradacji], • 17 09 04 [zmieszane odpady z budowy, remontów i demontażu, inne niż wymienione w 17 09 01,17 09 02, 17 09 03] • 16 01 03 [zużyte opony], 2) sporządzenie dokumentu potwierdzającego przywrócenie ww. terenu do stanu niepowodującego zanieczyszczenia wód w przypadku powodzi, zawierającego mapę sporządzoną przez uprawnionego geodetę, 3) wykonanie czynności objętych niniejszą decyzją w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym niniejsza decyzja stała się ostateczna. Odwołanie od tej decyzji wniosła spółka S. Sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w O. Zaskarżoną decyzją z dnia 8 września 2023 r. organ II instancji orzekł jak wskazano na wstępie. Organ w uzasadnieniu wyjaśnił, że – zgodnie z mapami zagrożenia powodziowego (arkusz [...]), które zostały opublikowane na stronie Hydroportalu (pod adresem http://mapy.isok.gov.pl), teren działek o nr ewid. [...], [...], [...] i [...] znajduje się w rejonie 6+500 km rzeki [...], w części w granicach obszarów szczególnego zagrożenia powodzią tj. obszarów, na których prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi jest średnie i wynosi 1% oraz obszarów, na których prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi jest wysokie i wynosi 10%. Z zebranego materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że na terenie m. in. działek o nr ewid. [...], [...], [...] i [...] składowane są odpady bez wymaganego zezwolenia. Stosownie zaś do treści art. 77 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy Prawo wodne na obszarach szczególnego zagrożenia powodzą zakazuje się przetwarzania odpadów oraz ich składowania. W art. 77 ust. 3 ustawodawca przewidział możliwość odstąpienia od ww. zakazu w drodze decyzji. Natomiast zgodnie z brzmieniem art. 77 ust. 11 ustawy Prawo wodne w przypadku wykonania działań, o których mowa w pkt 3 lit. a) bez uzyskania decyzji o której mowa w ust. 3, właściwy organ (dyrektor PGW Wody Polskie RZGW) może nakazać przywrócenie stanu niepowodującego zanieczyszczenia wód. Organ wyjaśnił przy tym, że wyrażenie "stan niepowodujący zanieczyszczenia wód" powinno być rozumiane w kontekście wskazanej przez ustawodawcę konieczności ograniczania negatywnych skutków dla zdrowia ludzi, środowiska, dziedzictwa kulturowego oraz działalności gospodarczej. Dlatego kluczowe znaczenie ma zasada prewencji, której istota sprowadza się do założenia, że w pierwszej kolejności należy podejmować działania, które mogą zapobiec negatywnym skutkom dla zdrowia ludzi, środowiska, dziedzictwa kulturowego oraz działalności gospodarczej. Innymi słowy, chodzi tu o zastosowanie określonych metod i środków w celu eliminacji przyczyn i warunków powstania zdarzeń powodujących szkody, ewentualnie zastosowanie metod i środków ograniczających skutki takich zdarzeń. Podkreślił także, że w świetle zasady ostrożności (przezorności), racjonalne wątpliwości, co do negatywnego wpływu na środowisko rozstrzyga się na korzyść środowiska. Innymi słowy, dla przyjęcia, że składowane odpady w miejscu do tego nieprzeznaczonym będą negatywnie oddziaływać na środowisko, nie jest konieczne udowodnienie takiego ryzyka przez organ, a wystarczy jedynie jego uprawdopodobnienie. Organ zaznaczył, że ustawodawca nakaz przywrócenia stanu niepowodującego zanieczyszczenia wód kieruje jest do tego podmiotu, który wykonał te roboty lub czynności, a prace te mają być wykonane na jego koszt. Jeżeli nie można ustalić podmiotu, który wykonał te roboty lub czynności, przywrócenie stanu niepowodującego zanieczyszczenia wód nakazuje się właścicielowi nieruchomości na jego koszt. Dalej organ stwierdził, że przedmiotem niniejszego postępowania są odpady składowane w granicy obszarów szczególnego zagrożenia powodzią bez wymaganej prawem decyzji. Odpady te stanowią zagrożenie dla jakości wód, co w konsekwencji może mieć negatywne skutki dla zdrowia ludzi, środowiska, dziedzictwa kulturowego oraz działalności gospodarczej. Dalej stwierdził, że organ I instancji podjął wszelkie możliwe działania mające na celu ustalenie podmiotu, który wykonał działania zakazane i na skutek braku możliwości wskazania tego podmiotu, właściwie skierował decyzję do właściciela działek nr ewid. [...], [...], [...] i [...]. Organ odwoławczy ustalił, że protokoły oględzin z dnia [...] grudnia 2019 r. oraz z dnia [...] lutego 2020 r. [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska obejmujące m.in. teren działki nr [...] oraz [...] również wskazują na zaleganie odpadów na terenie ww. działek. Wskazał, że w dniach [...] maja 2020 r. do [...] lipca 2020 r. przeprowadzono oględziny, w toku których przeprowadzono na omawianych działkach wykopy, odpowiednio: na terenie działek nr ewid. [...] (wykop nr 4, 5, 6, 13), [...] (wykop nr 6, 7, 10, 11, 12, 13, 28, 29), [...] (wykop nr 15), [...] (wykop nr 28). W wykopach stwierdzono występowanie odpadów o kodach: 17 09 04 [zmieszane odpady z budowy, remontu i demontażu inne niż wymienione w 17 09 01, 17 09 02 i 17 09 03], 20 01 10 [odzież], 20 02 03 [inne odpady nieulegające biodegradacji], 15 01 02 [opakowania z tworzyw sztucznych], 16 01 03 [zużyte opony]. Organ wskazał, że bezspornym jest, że na terenie działek nr [...], [...], oraz [...] znajdują się odpady a działki nr [...], [...], [...], [...],[...], [...] znajdują się ok. 3 m wyżej względem terenów sąsiednich. Zostało to potwierdzone przez jednostki właściwe w sprawach gospodarowania wodami (PGW Wody Polskie RZGW w [...]) oraz ochrony środowiska (WIOŚ w [...]) i udokumentowane w protokole kontroli nr [...] z [...] maja 2020 r.). Nadto kwestię składowania odpadów potwierdza załączona do akt opinia w sprawie składowania odpadów komunalnych na działkach położonych przy ul. [...] w [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. wykonana przez mgr. inż. A. D., która obejmowała m. in. teren działek ewid. nr [...], [...], [...], [...]. W opinii tej wskazano na podniesienie rzędnych terenu działek o ok. 2 - 2,6 m, ponadto na terenie działek zarówno w nasypie jak i na powierzchni nasypu zlokalizowane są odpady komunalne: — na terenie działki nr [...] określono, że rzędna terenu w 2020 r. wynosiła 117,80 m n.p.m. w 2004 r. na poziomie 114,90 m n.p.m.; odpady komunalne występują od rzędnej 114,25 do poniżej 112,81 m n.p.m. — na terenie działki nr [...] określono, że rzędna terenu w 2020 r. wynosiła 117,65 m n.p.m. w 2004 r. na poziomie 115,00 m n.p.m.; odpady komunalne występują od rzędnej 113,79 do poniżej 112,63 m n.p.m. — określono, że, że rzędna terenu w 2020 r. wynosiła 117,74 m n.p.m. w 2004 r. na poziomie 114,94 m n.p.m.; odpady komunalne występują od rzędnej 113,41 do poniżej 112,57 m n.p.m. — określono, że, że rzędna terenu w 2020 r. wynosiła 117,12 m n.p.m. w 2004 r. na poziomie 114,83 m n.p.m.; ponadto na nasypie zlokalizowana jest hałda trylinki. Zgodnie natomiast z treścią opinii z dnia [...] kwietnia 2022 r. opracowanej przez mgr inż. R. G. o na terenie objętym opinią (tj. obejmującym teren działek nr [...], [...], [...], [...] oraz [...]), doszło do zdeponowania znacznych ilości odpadów. Podsumowując organ uznał, że fakt zlokalizowania odpadów na analizowanym terenie bez wymaganych prawem decyzji nie budzi jego wątpliwości i nie jest także w żaden sposób kwestionowany przed odwołującą. Organ dalej wyjaśnił, że poddał analizie jakość wód podziemnych, uwzględniając badania wykonane przez GIOŚ, obejmujące analizę czterech prób pobranych w dniu [...] maja 2020 r. w czterech punktach pomiarowych po dwa na terenie każdej z działek nr [...] oraz [...] (Sprawozdanie nr [...]). Zauważył, że na podstawie analizowanych parametrów należy uznać próbę wody nr 490 (woda pochodząca z wykopu 11 na działce [...]) za wodę IV klasy (woda niezadowalającej jakości), w pozostałych wykopach woda spełnia wymogi dla klasy II i III (kolejno wody dobrej i zadowalającej jakości). Organ zwrócił jednak uwagę na dość duże dysproporcje pomiędzy wartościami niektórych z analizowanych parametrów jakościowych, podkreślając że woda pochodząca z wykopu 490 odbiega zawartością prawie wszystkich badanych parametrów od wody pochodzącej z pozostałych punktów pomiarowych. Nadto organ wskazał, że analizowany teren zlokalizowany jest w bliskiej odległości od rzeki, która stanowi lokalną bazę drenażu dla wód podziemnych, zaś teren, na którym zlokalizowane są odpady stanowi obszar udokumentowanego Głównego Zbiornika Wód Podzielnych - Pradolina rzeki [...] (nr [...]). Wskazał też, że analizowany teren zlokalizowany jest w zlewni jednolitej części wód powierzchniowych [...] (PLRW [...]; dalej JCWP), której potencjał ekologiczny określono, jako słaby a stan chemiczny poniżej dobrego. Stan ogólny określono jak zły. Organ odniósł się również do analizy, jakości wód rzeki [...] i wskazał, że próby wód pobrane zostały w dniu [...] lutego 2020 r. w trzech punkach pomiarowych powyżej działki nr [...], na jej wysokości oraz poniżej (Sprawozdanie nr [...]). Mając na względzie, że rzeka [...] jest potokiem nizinnym piaszczysty, stan wód jest poniżej II klasy jakości. Poniżej działki nr [...] widoczny jest wzrost zawartości zawiesiny ogólnej (z 15,5 mg/l powyżej działki do 25,8 mg/l poniżej). GIOŚ wykonał kolejne badania jakości wody w rzece [...] w dniu [...] maja 2020 r. w dwóch punktach pomiarowych powyżej działki nr [...] oraz poniżej działki nr [...], których wyniki ujęto w Sprawozdaniu nr [...], zgodnie z którym stan chemiczny wód należy zakwalifikować poniżej II klasy jakości. Stwierdził, że w obu punktach pomiarowych występują przekroczenia przewodności, zawartości azotu azotynowego oraz azotu ogólnego. Reasumując powyższe rozważania dotyczące jakości wód podziemnych (z wykopów na terenie niektórych działek) oraz powierzchniowych (powyżej oraz poniżej analizowanego terenu) organ stwierdził, że odpady składowane na terenie objętym prowadzonym postępowaniem administracyjnym, w granicach obszarów szczególnego zagrożenia powodzią, stanowią zagrożenie dla jakości wód – w pierwszej kolejności wód podziemnych w związku z filtracją wód, a w konsekwencji może stanowić zagrożenie również dla zdrowia ludzi. Mając na względzie powyższe ustalenia organ uznał, że niezbędnym jest nałożenie obowiązku usunięcia odpadów zgromadzonych na terenie działek nr ewid. [...], [...], [...] i [...], w granicach obszarów szczególnego zagrożenia powodzią, na właściciela tych działek. Organ odniósł się również do zarzutów podniesionych w odwołaniu i wskazał, że zarzut dotyczący błędnego ustalenia stanu faktycznego mającego polegać na bezpodstawnym i nieudowodnionym przyjęciu, że odpady powodują zanieczyszczenie wód, jest chybiony. Wskazał na pismo przekazujące odwołanie wraz z aktami sprawy z dnia 16 marca 2023 r. w którym powołał się na definicje słownikowe "zanieczyszczenia" i wskazał również na fakt zgromadzonych odpadów na terenie przedmiotowych działek, gdzie zostały zlokalizowane w wodzie odpady takie jak odzież, opakowania z tworzyw sztucznych, zmieszane odpady z budowy i demontażu i obecność tych substancji w oczywisty sposób powoduje zanieczyszczenie wody. Zdaniem Organu zarzut naruszenia art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy Kodeksu postępowania administracyjnego we wskazanym przez odwołującą zakresie należy potraktować, jako nieuzasadnioną polemikę. Dalej podniósł, że zarzut naruszenia art. 81a ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez jego niezastosowanie i rozstrzygnięcie wątpliwości w stanie faktycznym na niekorzyść strony, nie znajduje podstaw. Na terenie działek, które należą do odwołującej (zgodnie z wypisami z rejestru gruntów), znajdują się odpady a analiza badań jakości wód podziemnych wskazuje na widoczne duże różnice w parametrach jakościowych wód, dodatkowo wskazał, że w sprawie mamy do czynienia z oddziaływaniem odpadów na wody podziemne. Podkreślił, że wody podziemne wykorzystuje się przede wszystkim do zaopatrzenia w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi (art. 30 ustawy Prawo wodne). Odnosząc się do zarzutu naruszenie art. 77 ust. 11 w związku z art. 14 ust. 6 pkt 1 ustawy Prawo wodne wskazał, że stwierdzenie Strony, że nie występuje potencjalna sytuacja (a przynajmniej nie została przez Organ udowodniona) zanieczyszczenia wód, które związane byłoby z działalnością Skarżącej, nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. Wyjaśnił, że nie ma znaczenia czy Strona prowadziła działalność związaną z czynnościami zakazanymi na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią. Zaskarżona decyzja, zgodnie z sentencją, jest kierowana do Strony jako do właściciela nieruchomości. Odnosząc się do zakwestionowania przez odwołującą protokołu WIOŚ w [...] nr [...] oraz całego postępowania kontrolnego, tut. organ wskazał, że nie ma to wpływu na prowadzone postępowanie. Wskazał, że do wydania decyzji w związku z art. 77 ust. 11 ustawy Prawo wodne kluczowym jest sam fakt występowania odpadów (informacja o ilości zdeponowanych odpadów nie jest niezbędna do wydania ww. decyzji). Organ jednocześnie wyjaśnił, że uchylenie decyzji organu I instancji w części dotyczącej określenia podmiotu do którego była ona skierowana, było niezbędne. [...]listopada 2022 r, dokonano wpisu o wykreśleniu S. Sp. z o.o. Sp. k z KRS, a [...] lutego 2022 r. dokonano wpisu o powstaniu spółki S. Sp. z o. o. Spółka S. Sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w W., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika pismem z 27 października 2023 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 8 września 2023r. Nr 106/KPO/2023, zaskarżając ją w całości i podnosząc zarzuty naruszenia: 1) art. 77 ust. 11 ustawy prawo wodne (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1478 ze zm., dalej: "p.w."), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji w przedmiocie nakazania Skarżącej przywrócenia stanu niepowodującego zanieczyszczenia wód w sytuacji, w której brak było podstaw do zastosowania tego przepisu, z uwagi na brak ziszczenia się przesłanek w nim wskazanych, to jest w sytuacji braku jednoznacznego wykazania w toku postępowania administracyjnego, że w niniejszej sprawie zaistniał stan, który może spowodować zanieczyszczenie wód, bądź choćby takie zagrożenie w przypadku powodzi; 2) naruszenie art. 77 ust. 11 p.w. przez bezpodstawne przyjęcie, że przepis ten wiąże wydanie decyzji w przedmiocie nakazania przywrócenia stanu niepowodującego zanieczyszczenia wód z samym występowaniem (obecnością) odpadów na danej nieruchomości, podczas gdy z brzmienia tego przepisu w sposób jednoznaczny wynika, iż wydanie decyzji na podstawie tego przepisu nie jest obligatoryjną konsekwencją obecności odpadów na nieruchomości, przy braku uzyskania decyzji, o której mowa w art. 77 ust. 3 p.w., co potwierdza fakt posłużenia się przez ustawodawcę pojęciem "organ Wód Polskich (...) może nakazać, w drodze decyzji ", a podjęcie takiej decyzji organ Wód Polskich rozważa "mając na uwadze konieczność ograniczania negatywnych skutków powodzi na skutek wykonania tych robót lub czynności dla zdrowia ludzi, środowiska dziedzictwa kulturowego oraz działalności gospodarczej"; co prowadzi do wniosku, że sama obecność odpadów (zanieczyszczenia) na nieruchomości nie jest wystarczającym warunkiem wydania decyzji w trybie art. 77 ust. 11 p.w., lecz jej wydanie może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy działania, o których mowa w art. 77 ust. 1 pkt 3 lit. a, w przypadku powodzi spowodują negatywne skutki dla zdrowia ludzi, środowiska, dziedzictwa kulturowego bądź działalności gospodarczej, przy czym ryzyko to nie może być jedynie prawdopodobne, lecz udowodnione, co wynika z faktu, że uprawnienie do wydania decyzji w trybie art. 77 ust. 11 p.w. aktualizuje się w sytuacji, gdy mamy do czynienia z koniecznością ograniczania negatywnych skutków powodzi; 3) naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst, jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: "k.p.a.") poprzez brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, błędną ocenę zgromadzonych dowodów, polegające w szczególności na: rozpatrzeniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym protokołu z postępowania kontrolnego przeprowadzonego przez WIOS w [...], w sposób wybiórczy; brak wnikliwej analizy zgromadzonych dowodów; brak analizy próbek gleby czy wody, mogących stanowić podstawę ustaleń dotyczących możliwości zanieczyszczenia wód w sytuacji powodzi; brak interpretacji dowodów przekazanych przez WIOS w [...]; uznanie za udowodnioną możliwości zanieczyszczenia wód podczas potencjalnej powodzi w związku ze stanem działek należących do Skarżącej w sytuacji, gdy żaden jednoznaczny dowód na tę okoliczność nie został przeprowadzony, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego i nieuzasadnionym przyjęciem przez Organy obu instancji, że na Skarżącą powinien zostać nałożony obowiązek przywrócenia stanu niepowodującego zanieczyszczenia wód; 4) naruszenie art. 15 k.p.a. poprzez brak zadośćuczynienia obowiązkowi ponownego przeanalizowania przez Organ II instancji wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz zgromadzonego materiału dowodowego, co pozbawiło Skarżącą prawa do dwukrotnego merytorycznego rozpoznania sprawy przez organy obu instancji, a w konsekwencji stanowiło o naruszeniu zasady dwuinstancyjności; 5) art. 81a § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i rozstrzygnięcie niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego na niekorzyść Skarżącej; 6) naruszenie art. 10 §1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i wydanie rozstrzygnięcia w sprawie bez poinformowania strony o zebraniu dodatkowego materiału dowodowego w sprawie i bez możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, pozbawiło bowiem Skarżącą możliwości zapoznania się i wypowiedzenia się co do istotnego w sprawie dowodu. Odpowiadając na wezwanie Sądu do nadesłania podpisanego egzemplarza skargi, pismem z 3 stycznia 2024 r. skarżąca nadesłała podpisany egzemplarz skargi, w którym zmodyfikowała zarzuty i dodała jako główny zarzut naruszenie art. 77 ust. 11 ustawy Prawo wodne poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji w przedmiocie nakazania przywrócenia stanu niepowodującego zanieczyszczenia wód wobec skarżącej, która nie była podmiotem wykonującym na nieruchomości działania polegające na gromadzeniu i przetwarzaniu odpadów, zamiast wobec spółki C. sp. z o.o. w likwidacji, która działania te faktycznie wykonała; Do skargi załączono również kopie pisma z 8 września 2022 r. razem z wnioskiem dowodowym na okoliczność, iż spółka [...] była dzierżawcą działek i prowadziła tam działalność związaną z magazynowaniem odpadów. Skarżąca formułując wnioski zażądała uchylenia decyzji organów obu instancji oraz zasądzenia na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżąca wniosła także o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, który to wniosek Sąd rozpoznał postanowieniem z 8 lutego 2024 r., odmawiając wstrzymania wykonania zasakrżonej decyzji. W uzasadnieniu zmodyfikowanej skargi pełnomocnik spółki wskazał, że ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za przeprowadzenie zakazanych działań okazało się możliwe, choć nie nastąpiło to w wyniku czynności organów prowadzących postępowanie dowodowe, lecz w wyniku działań samej skarżącej. W związku bowiem z prowadzonym przez Prezydenta Miasta [...] postępowaniem administracyjnym w sprawie wydania decyzji o konieczności usunięcia odpadów z terenu działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], położonych w [...], obręb [...] (znak postępowania: [...]), do akt tego postępowania zostały złożone pisemne wyjaśnienia spółki [...] sp. z o.o. w likwidacji, datowane na dzień [...] września 2022 r. z których jednoznacznie wynika, że spółka ta, będąc właścicielem ww. działek (oraz posiadając tytuł prawny do działki nr [...], podzielonej następnie na działki nr [...] i [...]), prowadziła na nich działalność w zakresie magazynowania odpadów oraz wykorzystywała te nieruchomości jako bazę magazynowo- transportową, magazyn pojemników i kontenerów na odpady oraz magazyn materiałów budowlanych. Spółka ta wyjaśniła również, że podczas wyrównywania powierzchni terenu mogło dojść do zakopania odpadów. Jednocześnie spółka [...] sp. z o.o. w likwidacji wyraźnie wskazała, że jakiekolwiek odpady znajdujące się na działkach należą do tej spółki i zostaną przez nią niezwłocznie usunięte. Pełnomocnik skarżącej spółki w załączeniu przedłożył kopię oświadczenia spółki [...] sp. z o.o. w likwidacji (oryginał znajduje się w aktach administracyjnych sprawy o sygnaturze [...] prowadzonej przez Prezydenta Miasta [...]) i złożył wniosek dowodowy o przeprowadzenie przez Sąd uzupełniającego dowodu z powyższego dokumentu. W uzasadnieniu skargi z 27 października 2023r. podniesiono dodatkowo, że uprawnienie do wydania decyzji w trybie art. 77 ust. 11 p.w. aktualizuje się w sytuacji, gdy mamy do czynienia z koniecznością ograniczania negatywnych skutków powodzi. W tym zakresie ustawodawca nie odwołał się jedynie do zasady ostrożności, nie zastrzegł, że działania organów powinny być podejmowane w celu uniknięcia ryzyk dla środowiska w związku z powodzią, lecz wprost odwołał się do "konieczności ograniczania negatywnych skutków powodzi", co wskazuje, że chodzi tu o negatywne skutki powodzi, które realnie wystąpią wskutek wykonanych robót. W niniejszej sprawie organy jednak bezpodstawnie zastosowały art. 77 ust. 11 p.w. również z tej przyczyny, że wydały wobec skarżącej nakaz przywrócenia stanu niepowodującego zanieczyszczenia wód nie zważając na fakt, iż postępowanie dowodowe nie przyniosło jednoznacznego rozstrzygnięcia, że odpady znajdujące się na działkach o nr [...], [...],[...],[...] czy też sam stan tych działek, stanowią realne zagrożenie dla wartości chronionych (w tym dla jakości wód) w razie powodzi. Powyższe kwestie oraz przedstawione w tym zakresie zarzuty skarżącej, zostały jednak przez organ II instancji pominięte. Skarżąca ponadto podniosła, że w niniejszej sprawie doszło również do naruszenia przez organy dyrektywy wyrażonej w art. 81a § 1 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego na niekorzyść skarżącej. Zebrane przez organy dowody bynajmniej nie wskazywały jednoznacznie na możliwość stworzenia niebezpieczeństwa zanieczyszczenia wód w razie ewentualnej powodzi. W szczególności przywoływane przez organy dowody w postaci opinii biegłych (niezależnie od ich przydatności w niniejszej sprawie, co skarżąca kwestionuje) nie zawierają rozstrzygających ustaleń w tym zakresie, lecz posługują się mało precyzyjnymi rozważaniami, sugerując, że określone wnioski nie są wykluczone, lecz tych wniosków nie przesądzając w sposób stanowczy. Dodatkowo wskazać należy na uchybienie przez organ I instancji zasadzie sformułowanej w art. 10 §1 k.p.a. i brak umożliwienia skarżącej zapoznania się z całością materiału dowodowego i wypowiedzenia się co do tego materiału przed wydaniem decyzji. Uchybienie to dotyczyło opinii biegłego, pana Roberta Grabowskiego, która przed przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania nie była dołączona do akt postępowania. Organ I instancji nie powiadomił również skarżącej o zakończeniu zbierania materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i złożenia ewentualnych uwag. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 6 czerwca 2024 r. pełnomocnik skarżącej wniosła o zmianę postanowienia z 8 lutego 2024 r. w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji – Sąd postanowieniem odmówił zmiany ww. postanowienia. Pełnomocnik złożyła także załącznik do protokołu, w którym podtrzymała twierdzenia podniesione w skardze i jej uzupełnieniu oraz dodatkowo podkreśliła, że organy obu instancji, niejako "idąc po najmniejszej linii oporu" wydały wobec Skarżącej, jako właściciela nieruchomości, decyzję nakładającą obowiązek przywrócenia stanu niepowodującego zanieczyszczenia wód w razie powodzi, mimo, iż posiadały wiedzę o tym, że w odrębnych postępowaniach dotyczących działek nr ewid. [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...], m. [...] oraz ujawnionych na tych działkach odpadów, podejmowane były czynności mające na celu ustalenie podmiotu, który te czynności faktycznie wykonał i ustalenia takie zostały poczynione. Skarżąca przedłożył kopię postanowienia Prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] z dnia [...] grudnia 2023 r. (sygn. akt sprawy [...]) o umorzeniu śledztwa w sprawie o czyny z art. 183 § 1 k.k. wnosząc o włączenie tego dokumentu w poczet materiału dowodowego i przeprowadzenie w tym zakresie uzupełniającego dowodu z dokumentu. Skarżąca wskazała, że z uzasadnienia ww. postanowienia wynika, że Prokuratura Okręgowa w [...], oprócz sprawy, w której umorzono śledztwo (sygn. akt [...]) prowadzi również sprawę o sygnaturze [...], dotyczącą składowania odpadów na ww. działkach, a w sprawie tej sporządzony zostanie akt oskarżenia wobec konkretnych, wskazanych w postanowieniu osób, których działania powiązane były z działalnością firmy "[...]". Nadto Skarżąca oświadczyła, że według jej wiedzy akt oskarżenia został sporządzony i w sprawie toczy się obecnie postępowanie karne przed Sądem Rejonowym w [...] [...] Wydział Karny w sprawie o sygn. akt [...]. Skarżąca zaznaczyła także, że ww. postanowienie Prokuratora znajduje się w aktach sprawy prowadzonej przez Prezydenta [...], który – jako organ prowadzący postępowanie w sprawie ustalenia rzeczywistego posiadacza odpadów na ww. działkach – podejmuje możliwe czynności w celu rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy (w tym pozostaje w kontakcie z organami ścigania, jak również oczekuje na dokonane przez te organy ustalenia faktyczne związane z czynnościami procesowymi). Postępowanie prowadzone przez Prezydenta [...] nadal jest w toku, według wiedzy Skarżącej nie zostało jeszcze zakończone wydaniem decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2024, poz. 935 – zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że nie narusza ona prawa. Zgodnie z art. 77 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2023 r. poz. 1478 ze zm.), zakazuje się na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią gromadzenia ścieków, nawozów naturalnych, środków chemicznych, a także innych substancji lub materiałów, które mogą zanieczyścić wody, oraz prowadzenia przetwarzania odpadów, w szczególności ich składowania. W myśl art. 77 ust. 11 Prawa wodnego – w przypadku wykonania działań, o których mowa w ust. 1 pkt 3 lit. a, nieobjętych decyzją, o której mowa w ust. 3, organ Wód Polskich właściwy do wydania tej decyzji, mając na uwadze konieczność ograniczania negatywnych skutków powodzi na skutek wykonania tych robót lub czynności dla zdrowia ludzi, środowiska, dziedzictwa kulturowego oraz działalności gospodarczej, może nakazać, w drodze decyzji, przywrócenie stanu niepowodującego zanieczyszczenia wód temu, kto wykonał te roboty lub czynności na jego koszt. Jeżeli nie można ustalić podmiotu, który wykonał te roboty lub czynności, przywrócenie stanu niepowodującego zanieczyszczenia wód nakazuje się właścicielowi nieruchomości na jego koszt. Bezsporne w sprawie są następujące okoliczności: – że działki o nr ewid. [...],[...],[...] i [...] z obrębu [...], m. [...] położone są na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią oraz – że na działkach o nr ewid. [...],[...],[...] i [...] z obrębu [...], m. [...], których właścicielem jest skarżąca spółka składowane były odpady bez wymaganego prawem zezwolenia, o którym mowa w art. 77 ust. 3 ustawy. Okoliczności Sąd uznał za bezsporne, bowiem organ ustalił je w oparciu o prawidłowo zgromadzony i oceniony materiał dowodowy, opisany szerzej w części sprawozdawczej niniejszego uzasadnienia, a ponadto Skarżąca okoliczności tych nie kwestionowała na żadnym etapie postępowania. Zarzuty sformułowane w skardze koncentrują się natomiast po pierwsze wokół tego czy w świetle ustalonych okoliczności wypełnione są przesłanki do nałożenia obowiązku przywrócenia stanu niepowodującego zanieczyszczenie wód – tj. czy istotnie znajdujące się na nieruchomościach objętych zaskarżoną decyzją odpady powodują zanieczyszczenie wód lub mogą takie zanieczyszczenie potencjalnie powodować. Skarżąca stoi bowiem na stanowisku, że wydanie decyzji nakazującej przywrócenie stanu niepowodującego zanieczyszczenia wód, może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy składowanie odpadów w przypadku powodzi spowoduje negatywne skutki dla zdrowia ludzi, środowiska, dziedzictwa kulturowego bądź działalności gospodarczej. Ryzyko to – zdaniem Skarżącej – nie może być hipotetyczne, ale powinno być w sposób przekonujący udowodnione, na co wskazuje brzmienie art. 77 ust. 11 Prawa wodnego, z którego wynika, że obowiązek wydania decyzji w tym trybie aktualizuje się gdy mamy do czynienia z koniecznością ograniczenia negatywnych skutków powodzi. Po drugie zarzuty skargi dotyczą nieustalenia (czy też błędnego ustalenia) podmiotu, który jest odpowiedzialny za składowanie odpadów na działkach objętych zaskarżoną decyzją i w stosunku do którego powinna zostać wydana decyzja nakazująca przywrócenie stanu niepowodującego zanieczyszczenia wód, o której mowa wart. 77 ust. 11 Prawa wodnego. Skarżąca bowiem utrzymuje, że organy nie dokonały stosownych ustaleń w tym zakresie. Zdaniem skarżącej spółki, podmiotem tym powinna być spółka [...] sp. z o.o. w likwidacji. Skarżąca na tą okoliczność dołączyła do uzupełnienia skargi kserokopię pisma spółki [...] sp. z o.o. w likwidacji z dnia [...] września 2022 r., z którego wynika, że spółka ta, będąc dzierżawcą działki nr [...] i [...], prowadziła na niej działalność w zakresie magazynowania odpadów oraz wykorzystywała tę nieruchomość jako bazę magazynowo-transportową, magazyn pojemników i kontenerów na odpady oraz magazyn materiałów budowlanych. Spółka ta wyjaśniła również, że podczas wyrównywania powierzchni działek [...] i [...] mogło dojść do zakopania odpadów. Jednocześnie spółka [...] sp. z o.o. w likwidacji wyraźnie wskazała, że jakiekolwiek odpady znajdujące się na działce nr [...] i [...] należą do tej spółki i zostaną przez nią niezwłocznie usunięte. Na rozprawie w dniu 6 czerwca 2024 r. skarżąca złożyła pismo – załącznik do protokołu, datowane na 5 czerwca 2024r., wraz z załącznikami, w którym mi. in zawarła wniosek dowodowy - na okoliczność, że wobec osób powiązanych z firmą "[...]" prowadzone jest postępowanie karne, a w aktach znajdują się zeznania wskazujące, że to ta spółka jest właścicielem odpadów oraz jest odpowiedzialna za złożenie odpadów na działkach Skarżącej.. W tym miejscu Sąd wyjaśnia, że oddalił wniosek pełnomocnika Spółki o dopuszczenie dowodu z dokumentu załączonego do uzupełnienia skargi (pismo z 3 stycznia 2024 r. – k. 28 akt sądowych oraz załączony do niego dokument – k.50 akt sądowych). Sąd uznał, że jest to jedynie kserokopia pisma opatrzona niewyraźnym podpisem z brakiem wskazania osoby, która to pismo sporządziła i podpisała. Tego rodzaju pismo nie może stanowić dowodu z dokumentu prywatnego, o którym mowa w art. 245 k.p.c. w zw. z 106 § 5 p.p.s.a. Sąd zwraca uwagę, że skarżąca spółka nie przedstawiła również oryginału oświadczenia spółki [...] (obecnie w likwidacji) organom w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym. Niezależnie jednak od powyższego, Sąd wyjaśnia, że – jak wynika z akt sprawy – w toku postępowania administracyjnego Skarżąca nie wskazywała na to, że posiada wiedzę w zakresie tego jaki inny podmiot mógł dokonać składowania odpadów na nieruchomości objętej decyzją. Jedynie w odwołaniu ogólnie wskazała, że nie dokonywała tego skarżąca spółka. Sąd zatem stwierdza, że jakkolwiek organ jest zobowiązany do ustalenia podmiotu, który dokonał robót lub czynności określonych w art. 77 ust. 1 pkt 3 lit. a Prawa wodnego, to jednak warunkiem czynienia takich poszukiwań jest świadomość, że za wykonanie robót lub czynności, o których mówi art. 77 ust. 1 pkt 3 lit a, odpowiedzialny jest inny podmiot niż właściciel nieruchomości. Nawet jednak w takim przypadku, nie jest wyłączną odpowiedzialnością organu poszukiwanie takiego podmiotu. Wolą ustawodawcy, wyrażoną w art. 77 ust. 11 zd. 2 ustawy – Prawo wodne, w razie gdy podmiotu, który wykonał roboty lub czynności o których mowa w art. 77 ust. 1 pkt 3 lit a ustalić nie można, przywrócenie stanu niepowodującego zanieczyszczenie wód nakazuje się właścicielowi nieruchomości na jego koszt. Zatem z woli ustawodawcy, w żywotnym interesie właściciela nieruchomości, leży współdziałanie z organami celem ustalenia podmiotu odpowiedzialnego. W niniejszej sprawie Skarżąca takich działań na etapie postępowania administracyjnego nie podejmowała, a jedynie oczekiwała (czemu dała wyraz w skardze), że organ sam z siebie będzie podejmował stosowne ustalenia. Tymczasem raz jeszcze podkreślić należy, że to ustawodawca umożliwił organom dochodzenie wykonania obowiązku określonego w art. 77 ust. 11 p.w. od właściciela nieruchomości. Oczekiwanie zaś od organu, że będzie poszukiwał podmiotu odpowiedzialnego ww. sytuacji, gdy jednocześnie nie udziela się jakichkolwiek informacji o zakresie tych poszukiwań, jest całkowicie nieuzasadnione. Przede wszystkim bowiem to rolą właściciela działki jest wskazanie organom podmiotu, który dokonał robót i czynności wskazanych w art. 77 ust. 1 pkt 3 lit a Prawa wodnego. Z tych też przyczyn Sąd uznał, że zarzuty dotyczące nie dość intensywnego poszukiwania przez organy podmiotu, który dokonał składowania odpadów na działkach objętych zaskarżoną decyzją, nie zasługują na uwzględnienie. Nie można bowiem, biernie przyglądać się poczynaniom organów w toku postępowania administracyjnego, a następnie na etapie skargi do sądu, zarzucać im skutecznie że nie ustaliły podmiotu, na który obowiązek przywrócenia stanu niepowodującego zanieczyszczenia wód, powinien być nałożony. Skoro Skarżąca dysponowała dokumentem świadczącym o dokonaniu działań polegających na składowaniu odpadów na jej nieruchomościach przez inny podmiot, to powinna dokument taki przedłożyć organowi w toku postępowania administracyjnego, dotyczącego tej konkretnej sprawy. Oczekiwanie, że organ oprze swoje ustalenia o okoliczności przedstawione w innym postępowaniu, szczególnie przy braku informowania organu o zasadności zasięgnięcia takiej wiedzy, jest niezasadne. Podkreślić zaś należy tym, wbrew twierdzeniom Skarżącej, w aktach niniejszego postępowania brak jakiegokolwiek śladu, że organ je prowadzący miał wiedzę na temat informacji wynikającej z dokumentu przedłożonego przez Skarżącą na etapie uzupełnienia skargi. W aktach brak bowiem śladu, aby Skarżąca wskazała organom prowadzącym to postępowanie, że taki dokument znajduje się w aktach innej sprawy prowadzonej przez Prezydenta [...] w trybie art. 26 ustawy o odpadach. Jak już było to sygnalizowane powyżej, Skarżąca jedynie w odwołaniu zaznaczyła, że to nie ona składowała odpady. Powyższe jest jednak zbyt ogólną informacją, aby mogło stanowić podstawę podjęcia jakichkolwiek działań przez organ. Natomiast odnosząc się do twierdzeń Skarżącej zawartych w załączniku do protokołu, odnośnie zeznań co do składowania odpadów na działkach objętych zaskarżoną decyzją przez spółkę "[...]", Sąd wyjaśnia, że okoliczności te mogłyby zostać poddane ocenie przez organy w toku postępowania administracyjnego, jednak wówczas nie zostały one przedstawione organom. Natomiast, zdaniem Sądu same w sobie nie świadczą one o ustaleniu kto składował odpady, a jedynie o takim podejrzeniu, stąd nie mogą być ocenione przez Sąd jako ewentualne dokumenty mogące stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Skarżąca sama wskazuje, że ani w postępowaniu prowadzonym przez Prokuraturę, ani przez Prezydenta [...], żadne decyzje ani wyroki nie zapadły. Na dzień wydania zaskarżonej decyzji ani nawet na dzień rozprawy przed tutejszym sądem nie zostały zatem poczynione jakiekolwiek ustalenia wiążące prawnie w zakresie podmiotu odpowiedzialnego za składowanie odpadów na nieruchomościach objętych zaskarżoną decyzją. W związku z powyższym Sąd uznał, że organ zasadnie skierował decyzję, wydaną na podstawie art. 77 ust. 11 Prawa wodnego, do właściciela działki nr [...] i [...], [...] i [...], z obrębu [...], m. [...], tj. spółki S. Sp. z o.o. z siedzibą w O. W toku postępowania administracyjnego w tej sprawie nie udało się bowiem, ustalić że inny podmiot dokonał nawiezienia i składował odpady na działkach nr [...] i [...], [...] i [...]. Przechodząc do kwestii niezasadnego wydania decyzji wobec braku ustalenia przesłanek wynikających z art. 77 ust. 11 Prawa wodnego, Sąd stwierdza, że nie dopatrzył się naruszenia tego przepisu przez bezpodstawne przyjęcie, że sama obecność odpadów (zanieczyszczenia) na nieruchomości jest wystarczającym warunkiem wydania decyzji w trybie art. 77 ust. 11 ustawy. Jakkolwiek rację należy przyznać Skarżącej, że przesłanką wydania decyzji w reżimie tego przepisu jest stwierdzenie istnienia konieczności ograniczenia negatywnych skutków gromadzenia odpadów na terenie zagrożonym powodzią dla zdrowia ludzi, środowiska, dziedzictwa kulturowego bądź działalności gospodarczej, to jednak – z uwagi na przywołaną przez organ zasadę prewencji i ostrożności – wystarczające jest uprawdopodobnienie ryzyka wystąpienia negatywnych skutków powodzi dla wskazanych dóbr na skutek wykonania tych robót lub czynności. Innymi słowy nie trzeba wystąpienia tego ryzyka udowodnić. Tym bardziej, iż – zgodnie z art. 165 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego – ochronę przed powodzią realizuje się w szczególności przez kształtowanie zagospodarowania przestrzennego dolin rzecznych lub terenów zalewowych, w szczególności obszarów szczególnego zagrożenia powodzią. Stosownie zatem do ostatniego przepisu ochronę przed powodzią realizuje się przez działania prewencyjne. Nie ulega wątpliwości, że zmiana ukształtowania terenu poprzez podniesienie jego rzędnych (z którą bezspornie mamy do czynienia w niniejszej sprawie), powoduje wzrost rzędnych wód powodziowych i zwiększenie zagrożenia powodziowego, zarówno na terenach na których to uczyniono, ale również na terenach sąsiadujących z terenami na których owo podniesienie rzędnych wystąpiło. Jak wyjaśnił organ I instancji, organ wyspecjalizowany w zakresie ochrony i zarządzania wodami, zmiana ukształtowania terenu utrudnia ochronę przed powodzią i zarządzanie ryzykiem powodziowym. Podniesienie rzędnych terenu ogranicza bowiem pojemność obszarów szczególnego zagrożenia powodzią, powoduje wzrost rzędnych wód powodziowych, a w konsekwencji powoduje zwiększenie zagrożenia powodziowego na obszarach już zagrożonych, ale także w skrajnych przypadkach powoduje zagrożenie terenów, które zgodnie z mapą zagrożenia powodziowego nie miały być pokryte wodą w przypadku powodzi. W ocenie Sądu powyższe twierdzenia, z którymi Skarżąca nie polemizuje, a jedynie zdaje się ich niezauważać, stanowią o konieczności wydania decyzji nakazującej przywrócenie stanu niepowodującego zanieczyszczenie wód. Niezależnie jednak od powyższego, Sąd podziela opinię, że umieszczenie odpadów w glebie należy uznać za jej zanieczyszczenie, a przynajmniej za działanie niosące ryzyko zanieczyszczenia. Zatem ich usunięcie z obszarów szczególnego zagrożenia powodzią, stanowi – w ramach zasady prewencji i ostrożności – konieczność ograniczania negatywnych skutków powodzi. Dalej, w ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie organy obu instancji nie naruszyły art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., gdyż w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy (opisany w części sprawozdawczej niniejszego uzasadnienia) wykazały, że pozostawanie odpadów na działkach nr [...], [...], [...] i [...] w części objętej obszarem szczególnego zagrożenia powodzią będzie wywoływać negatywne skutki w szczególności dla zdrowia ludzi i środowiska. Na działach tych stwierdzono bowiem wystąpienie odpadów o kodzie 17 05 04 [gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03], 15 01 02 [opakowania z tworzyw sztucznych], 20 01 10 [odzież], 20 02 03 [inne odpady nieulegające biodegradacji], 17 09 04 [zmieszane odpady z budowy, remontu i demontażu inne niż wymienione w 17 09 01, 17 09 02 i 17 09 03], 16 01 03 [zużyte opony]. Organ odwoławczy mając na uwadze powyższe ustalenia, ale także po omówieniu analizy parametrów wód podziemnych (str. 11 ostatni akapit i str. 12 decyzji) oraz wód powierzchniowych (art. 12 i 13 decyzji), które to okoliczności zostały przywołane w części sprawozdawczej niniejszego uzasadnienia, uznał że odpady składowane na terenie objętym decyzją, stanowią zagrożenie dla wód podziemnych, a w konsekwencji dla zdrowia ludzi. Stwierdził, że odpady składowane na terenie objętym prowadzonym postępowaniem administracyjnym, w granicach obszarów szczególnego zagrożenia powodzią, stanowią zagrożenie dla jakości wód - w pierwszej kolejności wód podziemnych w związku z filtracją wód, a w konsekwencji może stanowić zagrożenie również dla zdrowia ludzi. Dla porządku przypomnieć jedynie trzeba, że organ podkreślił, że analizowany teren zlokalizowany jest w bliskiej odległości od rzeki, która stanowi lokalną bazę drenażu dla wód podziemnych oraz teren, na którym zlokalizowane są odpady stanowi obszar udokumentowanego Głównego Zbiornika Wód Podzielnych - Pradolina rzeki [...] (nr [...]). Powołał się też na Opinię z dnia [...] kwietnia 2022 r. opracowaną przez mgr inż. R. G., w której wskazano, że "Z dużą dozą prawdopodobieństwa można stwierdzić, że ujawniony sposób gospodarowania odpadami był przyczyną obniżenia jakości wody (gruntowej), ujawniony sposób gospodarowania odpadami stanowił zanieczyszczenie gleby. W szerokim horyzoncie czasowym, z uwagi na rodzaj, ilość, warunki postępowania z odpadami wystąpienie zagrożenie życia i zdrowia wielu osób lub spowodowanie zniszczenia w świecie roślinnym lub zwierzęcym w znacznych rozmiarach jest prawdopodobne. Brak jest możliwości ustalenia ewentualnego terminu zintensyfikowania oddziaływań zakopanych odpadów." Organ zwrócił uwagę, że w razie wystąpienia powodzi, intensyfikuje się zjawisko wymywania zanieczyszczeń. Uwzględniając odległość objętego decyzją terenu od koryta rzeki, istnieje ryzyko migracji zanieczyszczeń do wód powierzchniowych. Powyższe ustalenia, stanowią właśnie zdaniem Sądu, wypełnienie ustawowego nakazu wykazania i uwzględnienia konieczności ograniczenia negatywnych skutków powodzi, o którym mowa w art. 77 ust. 11 Prawa wodnego. To zaś każe uznać zarzuty w zakresie naruszenia art. 7, 77, 80 k.p.a. w związku z art. 77 ust. 1 p.w., za niezasadne. Nie jest bowiem tak, że organ nie wykazał, że pozostawanie odpadów na części działkach nr [...], [...] [...], [...] objętych obszarem szczególnego zagrożenia powodzią nie spowoduje negatywnych skutków dla środowiska i zdrowia ludzi. Organ wykazał takie zagrożenia zarówno dla wód podziemnych, jak i powierzchniowych, stwierdzając także, że odpady składowane na terenie objętym prowadzonym postępowaniem administracyjnym, w granicach obszarów szczególnego zagrożenia powodzią, stanowią zagrożenie dla jakości wód (wód podziemnych w związku z filtracją wód, a w konsekwencji może stanowić zagrożenie również dla zdrowia ludzi) Przesłanki zastosowania art. 77 ust. 11 Prawa wodnego zostały zatem w tej sprawie przez organ wykazane, co czyni zarzut skargi naruszenia tego przepisu niezasadnym. Zauważyć ponadto należy, iż organy właściwe w sprawach gospodarowania wodami są organami wyspecjalizowanymi i w zakresie swoich ustawowych kompetencji, posiadają niezbędną do realizacji ustawowych zadań wiedzę specjalistyczną, mogły zatem samodzielnie ocenić zebrany w sprawie materiał dowodowy w zakresie spełnienia przesłanek z art. 77 ust. 11 Prawa wodnego. Nie mógł również odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia przez organ art. 81a § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i rozstrzygnięcie niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego na niekorzyść Skarżącej. Sąd podziela stanowisko organu, że w tej sprawie nie było wątpliwości co do stanu faktycznego, zatem przepis ten nie miał w sprawie zastosowania. W skardze podniesiono również zarzut naruszenia przez organ I instancji art. 10 §1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i wydanie rozstrzygnięcia w sprawie bez poinformowania strony o zebraniu dodatkowego materiału dowodowego w sprawie (opinii biegłego R. G.) i bez możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów. To zaniechanie organu uniemożliwiło stronie złożenie np. wniosku o powołanie biegłego w postępowaniu przed organem I instancji. Sąd uznał, że wprawdzie organ I instancji naruszył art. 10 § 1 k.p.a., lecz uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Kwestionując jedynie prawidłowość przeprowadzenia dowodów w tej sprawie przez organy, skarżąca spółka nie przedstawiła żadnego kontrdowodu na potwierdzenie jej stanowiska w sprawie. Nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut naruszenia przez Prezesa Wód Polskich art. 15 k.p.a. poprzez brak zadośćuczynienia obowiązkowi ponownego przeanalizowania przez organ II instancji wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz zgromadzonego materiału dowodowego, co pozbawiło skarżącą prawa do dwukrotnego merytorycznego rozpoznania sprawy przez organy obu instancji. Organ odwoławczy rozpoznał sprawę merytorycznie, odniósł się wyczerpująco do podniesionych w odwołaniu zarzutów i dokonał oceny wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło