I SA/Wa 2033/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska WSA Przemysław Żmich Protokolant starszy referent Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2018 r. sprawy ze skargi K. R. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę. Wojewoda [...] (Wojewoda) decyzją z [...] lutego 2016 roku stwierdził, że część nieruchomości położonej w [...], gm. [...], oznaczonej geodezyjnie : obręb [...], arkusz mapy [...], działka nr [...] o powierzchni [...] ha oraz działka [...] o powierzchni [...] ha stanowiące na dzień 31 grudnia 1998 roku fragment drogi gminnej ul. [...], zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...], jako własność K. R. a w dniu 31 grudnia 19998 roku stanowiącej współwłasność K. R. w ½ części oraz K. R. w ½ części (Nieruchomość) i pozostającej w tej dacie we władaniu Gminy i Miasta R., stała się z dniem 1 stycznia 1999 roku z mocy prawa własnością Gminy i Miasta R. jako grunt zajęty pod drogę publiczną. Po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez K. R. (Skarżący), Minister Infrastruktury i Budownictwa (Minister) decyzją z [...] września 2017 roku utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Podstawą faktyczną rozstrzygnięcia organów obu instancji było ustalenie, że Nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 roku stanowiła współwłasność K. R. i Skarżącego. Organy ustaliły również, że Nieruchomość zajęta była 31 grudnia 1998 roku pod drogę publiczną, co potwierdza : kopia mapy ewidencyjnej załączonej do zaświadczenia Burmistrz Gminy i Miasta [...] z 26 sierpnia 2015 roku, kopia mapy ewidencyjnej z 1929 roku, kopia mapy ewidencyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 21 listopada 1994 roku, opinia geodezyjna z 26 września 2017 roku jak również oświadczenia Skarżącego i K. R. zawarte w akcie notarialnym z 3 grudnia 1999 roku, rep. [...], w którym wskazali oni, że działka [...] stanowi drogę o powierzchni [...] ha. Organy ustaliły również, że droga, w skład której wchodzi Nieruchomość została zakwalifikowana uchwałą nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia 27 marca 1986 roku do kategorii dróg gminnych (Dz. Urz. Woj., [...] nr [...], poz. 155), która to droga na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 roku – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. nr 133, poz. 872 ze zm., dalej : "ustawa z dnia 13 października 1998 roku"), pozostała drogą gminną. Uchwałą nr [...] Rady Miasta [...] z dnia 27 kwietnia 1998 roku w sprawie zmiany nazw ulic oraz nadani nazw dla nowych ulic we wsi [...], Gmina [...] zmieniono nazwy ulic, a drodze przebiegającej m.in. przez część działki [...] nadano nazwę ulicy – ul. [...]. Sprawowanie władztwa Gminy na dzień 31 grudnia 1998 roku nad drogą, w ciągu której położona jest Nieruchomość, potwierdził zarówno Sołtys wsi [...] oświadczeniem z 15 grudnia 2015 roku jak i okoliczni mieszkańcy. Podstawą prawną rozstrzygnięcia organów obu instancji był art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, ze zmianami, dalej "ustawa z dnia 13 października 1998 roku"). Skarżący wniósł do tutejszego sądu skargę na decyzję Ministra wnosząc o jej uchylenie i rozstrzygnięcie co do istoty i meritum sprawy oraz zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że Gmina nie mogła sprawować władztwa nad drogą poprzez jej zimowe utrzymanie wodociągowanie i dbanie o nawierzchnię poprzez utwardzanie i asfaltowanie z uwagi na fakt, że droga praktycznie nie istnieje. Skarżący podkreślił, że jak wynika z pisma z 15 grudnia 2015 roku infrastruktura wodno-kanalizacyjna dopiero ma być budowana na przedmiotowych działkach, podczas gdy winna być wykonana przed 31 grudnia 1998 roku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Skarga jest niezasadna, zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zarzuty skargi zmierzają do wykazania, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku pozwalające na stwierdzenie nabycia z mocy prawa przez jednostkę samorządu terytorialnego, prawa własności Nieruchomości. W ocenie sądu, zarzuty te są niezasadne. Okolicznością niesporną jest fakt przysługiwania prawa własności Nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 roku osobom fizycznym, czyli podmiotom innym niż Skarb Państwa czy też jednostka samorządu terytorialnego. W toku postępowania organy zgromadziły również obszerny materiał dowodowy pozwalający na ustalenie, że Nieruchomość znajdowała się w ciągu drogi publicznej obecnie noszącej nazwę ul. [...], a poprzednio : [...]. Na materiał ten składają się opinia geodezyjna z 26 września 2017 roku, mapa ewidencyjna z 1929 roku, mapa ewidencyjna przyjęta do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 21 listopada 1994 roku, uchwała u nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia 27 marca 1986 roku oraz Uchwała nr [...] Rady Miasta [...] z dnia 27 kwietnia 1998 roku, oświadczenie mieszkańców Radłowa gminy [...] z 15 grudnia 2015 roku. W opinii geodezyjnej wprost wskazane zostało, że Nieruchomość wchodziła w dniu 31 grudnia 1998 roku w skład drogi publicznej. W aktach sprawy znajduje się również umowa zniesienia współwłasności nieruchomości zawarta pomiędzy Skarżącym a K. R. w dniu 3 grudnia 1999 roku, objęta aktem notarialnym rep. Nr [...] z której wynika, że położone w [...] działki nr [...] (to jest działka, z której wydzielona została Nieruchomość) i nr [...] stanowią drogi gminne. Okoliczność ta wynika z przywołanego w treści aktu notarialnego zaświadczenia Urzędu Gminy i Miasta w [...] z dnia 2 grudnia 1999 roku. W niniejszej sprawie organy zobowiązane były ustalić stan faktyczny na dzień 31 grudnia 1998 roku, jednak w ocenie sądu uwzględniając treść dokumentów geodezyjnych oraz opinii biegłego uznać należy że zaświadczenie przywołane w akcie notarialnym sporządzonym pomiędzy Skarżącym i jego siostrą, oraz zawarte w nim ich oświadczenie potwierdza stan faktyczny na dzień 31 grudnia 1998 roku. Skarżący kwestionował sprawowanie przez Gminę władztwa nad przedmiotową drogą, wskazując, że nie była ona wybudowana. Odnosząc się do tego argumentu sąd wskazuje, że ustawa z dnia 13 października 1998 roku nie zawiera definicji pojęcie drogi publicznej. W tej sytuacji konieczne jest sięgnięcie do definicji tego pojęcia zawartej w ustawie z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14, poz. 60, ze zmianami, dalej "ustawa o drogach publicznych"). Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, w brzmieniu obowiązującym w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 13 października 1998 roku, pojęcie drogi lub pasa drogowego obejmowało wydzielony pas terenu, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych, wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi, placami, zatokami postojowymi oraz znajdującymi się w wydzielonym pasie terenu chodnikami, ścieżkami rowerowymi, drogami zbiorczymi, drzewami i krzewami oraz urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu. Dopiero z dniem 9 grudnia 2003 roku do ustawy o drogach publicznych wprowadzone zostało pojęcie drogi rozumianej jako budowla wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiącą całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym oraz pasa drogowego rozumianego jako wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Nabycie prawa własności nieruchomości w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku następowało z dniem 1 stycznia 1999 roku. Oznacza to, że konieczne jest uwzględnienie definicji drogi i pasa drogowego przewidzianych w ustawie o drogach publicznych w brzmieniu obowiązującym w tej dacie. W konsekwencji uznać należy, że dla zastosowania powyższego przepisu nie było konieczne, aby droga stanowiła budowlę w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Wystarczające było, aby odpowiadała ona pojęciu drogi w rozumieniu z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, w brzmieniu obowiązującym w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 13 października 1998 roku, to jest wystarczające było ustalenie, że nieruchomość wchodziła w skład wydzielonego pas terenu, przeznaczonego do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych. Spełnienie powyższych wymagań wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w tym z oświadczenia mieszkańców z 15 grudnia 2015 roku, aktu notarialnego z 3 grudnia 1999 roku oraz opinii geodezyjnej. Sąd wyjaśnia końcowo, że dla przyjęcia spełnienia przesłanki sprawowania władztwa publicznego nad nieruchomością objętą zakresem zastosowania art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku nie było konieczne wykazanie, że właśnie ta konkretna nieruchomość lub jej część była odśnieżana, sprzątana czy też konserwowana. Zatem nawet w sytuacji, w której dany konkretny fragment drogi nie był wodociągowany, ponieważ nie znajdowały się na nim odpowiednie urządzenia nie może być uznany za wykazujący nie spełnienie przesłanki władztwa publicznego. W niniejszej sprawie fakt sprawowania władztwa publicznego m.in. nad sporną Nieruchomością potwierdzony został przez Sołtysa wsi [...] – F. D., w oświadczeniu z 15 grudnia 2015 roku. W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając zarzuty podniesione w skardze za niezasadne, oddalił ją na podstawie art. 151 p.p.s.a..