III SA/Po 111/20

Dnia 21 października 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Górecka WSA Walentyna Długaszewska. po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 października 2020 roku sprawy ze skargi D. A. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2019r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę W dniu 5 kwietnia 2019 roku funkcjonariusze Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w B. przeprowadzili kontrolę autobusu marki [...], którym kierował K. K.. Kontroli dokonano w B. przy ul. [...], auto należało do tj. P. K. S. w K., realizującego przewóz regularny osób w krajowym transporcie drogowym. W wyniku kontroli stanu technicznego pojazdu stwierdzono usterki niebezpieczne tj. nadmierną korozję podłużnic i poprzeczek kratownicy pojazdu wpływająca na sztywność konstrukcji i wytrzymałość poszczególnych części. Usterkę stwierdzono na całej długości podwozia, w tym na poprzeczce w przedniej części pojazdu, do której przymocowane były elementy zawieszenia pojazdu. Ponadto stwierdzono pęknięcie dwóch poprzeczek powstałe w wyniku nadmiernej korozji. Wykonano dokumentację fotograficzną. W toku postępowania przesłuchano w charakterze świadka kierowcę pojazdu oraz ustalono, że osobą zarządzająca w przedsiębiorstwie jest D. A., którego w dniu 9 kwietnia 2019 roku zawiadomiono o wszczęciu wobec niego postępowania administracyjnego. Decyzją z dnia 2 sierpnia 2019 roku [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w B. nałożył na D. A. karę pieniężną w kwocie [...]- zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne. W uzasadnieniu przywołano podstawy prawne tj. art. 92 a ust.2 ,art. 92 a ust.8 i lp.15.2 zał. Nr 4 do ustawy z dnia 6 września 2001r – O transporcie drogowym, przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 maja 2018r zmieniającego rozporządzenie w sprawie kontroli ruchu drogowego, rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 lipca 2008r. w sprawie kontroli ruchu drogowego, przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady(WE) Nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE. Dalej wskazano w uzasadnieniu, że przewoźnik przekazując kierowcy pojazd w celu wykonania przewozu osób powinien dokładnie sprawdzić stan techniczny pojazdu tak, aby zapewnić kierowcy bezpieczne warunki wykonywania pracy ,a pasażerom bezpieczny przewóz .Przewoźnik powinien zadysponować do wykonania zadania przewozowego tylko taki pojazd , którego stan techniczny nie będzie zagrażał bezpieczeństwu kierowcy, pasażerów i innych uczestników ruchu drogowego .Wykonując przewóz drogowy osób przewoźnik i zarządzający transportem w szczególności powinni zadbać, aby przewóz wykonany był bezpiecznie, bez zagrożenia zdrowia i życia pasażerów .Ujawniona korozja i pęknięcia elementów nośnych pojazdu miała znaczący wpływ na obniżenie poziomu bezpieczeństwa. Zadaniem każdego przewoźnika i osoby zarządzającej transportem w przedsiębiorstwie jest stworzenie takich rozwiązań organizacyjnych, które w pełni pozwolą wyeliminować wszelkie mogące powstać nieprawidłowości .Organ uznał też, że w sprawie nie wystąpiły jakieś szczególne zdarzenia lub okoliczności , których strona nie mogła przewidzieć , a które miałyby wpływ na powstanie naruszenia. Wskazano też ,że na zarządzającego transportem nie została nałożona kara przez inny uprawniony organ, Pełnomocnik D. A. złożył odwołanie od tej decyzji. Zarzucił organom błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym uznaniu, że autobus był w złym stanie technicznym ze względu na ujawnione usterki, bowiem występująca korozja nie była nadmierna i nie stanowiła usterki niebezpiecznej. W uzasadnieniu środka odwoławczego wskazano, że organ nie dysponuje wystarczającą wiedzą, aby prawidłowo ocenić dostrzeżone usterki techniczne pojazdu i w tej sytuacji powinien powołać biegłego z dziedziny mechaniki i naprawy pojazdów na okoliczność ustalenia charakteru stwierdzonych usterki i wpływu na bezpieczeństwo pojazdu w ruchu drogowym. Ponadto organ pominął okoliczność, że pojazd posiadał zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym, aktualne na dzień kontroli. Niemożliwym więc było, aby przez okres kilku miesięcy dzielący czas badania i moment kontroli doszło do nadmiernej korozji elementów mających wpływ na bezpieczeństwo. Zwrócono też uwagę ,że naruszenie będące przedmiotem postępowania było już objęte rozstrzygnięciem organu z dnia 3 czerwca 2019 roku. Decyzją z dnia 6 grudnia 2019r. o nr [...] Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Przywołując podstawy materialnoprawne jak w decyzji organu I instancji uznał, że decyzja była zasadna i prawidłowa. W pierwszej kolejności organ wskazał, że organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych nałożonych oparciu o powyższe przepisy, w związku z powyższym regulacja wynikająca z art.189d Kpa i art. 189a §2 pkt 1 kpa nie ma zastosowania. Podkreślono, że do obowiązków skarżącego należy zarządzanie operacjami transportowymi przedsiębiorstwa wykonywanymi w sposób rzeczywisty i ciągły, co jest zgodne z art. 4 ust.1 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009. Rzeczywisty i ciągły nadzór skutkowałby ujawnieniem korozji podłużnic i poprzeczek kratownicy. Samo zaś zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu budzi wątpliwości co do jego rzetelności , bowiem uszkodzenia opisane w protokole kontroli i protokole oględzin dowodzą powstania takiego rodzaju uszkodzeń na przestrzeni długiego czasu. Odnośnie wniosku o powołanie biegłego organ wyjaśnił, że inspektorzy Inspekcji Transportu drogowego są uprawnieni do kontrolowania stanu technicznego pojazdu, co wynika z przepisów art. 129a ust.1 w zw. z art. 129 ust.1 oraz ust.2 pkt 4 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Odniesiono się także do zarzutu strony o uprzednim ukaraniu przedsiębiorcy za to samo naruszenie. Organ wyjaśnił, że postępowanie dotyczące zarządzającego transportem i postępowanie dotyczące przedsiębiorcy są niezależne od siebie ,a postępowanie dotyczącego jednego z tych podmiotów nie ma wpływu na postępowanie dotyczące drugiego podmiotu. Podobnie jak organ I instancji, organ odwoławczy uznał, że zebrany materiał dowodowy nie zawiera dowodów wskazujących na istnienie okoliczności wyłączających odpowiedzialność strony . Strona skorzystała z prawa skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W skardze zarzuciła organom naruszenie art.80 Kpa poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego poprzez uznanie, że pojazd był w złym stanie technicznym, podczas gdy występująca korozja nie była nadmierna. Dalej zarzucono organom naruszenie art. 78 §1 ,84 §1 i 77 §1 Kpa poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych strony, w tym przeprowadzenia opinii biegłego, pomimo konieczności posiadania wiadomości specjalnych dla oceny powstałych usterek. Ponadto podkreślono, że fakt zatrudnienia osób kontrolujących w organie administracji wyłącza niejako obiektywność oceny materiału dowodowego, a taką obiektywną ocenę zapewnić może wyłącznie niezależny biegły. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który nie miał w sprawie zastosowania. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 p.p.s.a. - poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, wykazała, że akty te zostały wydane bez naruszenia prawa. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły m.in. przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ( Dz.U.t.j.2019,poz.2140,zwana dalej u.t.d). Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji zgodnie uznały, że zgromadzony materiał dowodowy dał podstawę do nałożenia na stronę skarżącą kary pieniężnej w wysokości [...] zł za wykonywanie transportu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego , połączeń układu kierowniczego , kół, opon , zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia , zakwalifikowane jako niebezpieczne. Usterki niebezpieczne wskazane zostały w lp.6.1.1a i 6.1.1 c załącznika 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 maja 2018 roku zmieniającego rozporządzenie w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz.U.2018r,poz.948) .Są to poważne pęknięcie lub odkształcenie podłużnic lub poprzeczek oraz nadmierna korozja mająca wpływ na sztywność konstrukcji. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wprost wynika ,że usterkę w postaci nadmiernej korozji podłużnic i poprzeczek kratownicy pojazdu stwierdzono na całej długości podwozia , w tym na poprzeczce w przedniej części pojazdu , do której przymocowane były elementy zawieszenia pojazdu. Stwierdzono także pęknięcie dwóch poprzeczek powstałe w wyniku nadmiernej korozji. Opis uszkodzeń zawarty w protokole oględzin i protokole kontroli jest jednoznaczny i nie budzi wątpliwości. Sam protokół obrazuje stan faktyczny, który stwierdzono w trakcie kontroli. Jak wyżej wskazano sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia i brak jest podstaw do kwestionowania jego treści. Dodatkowo załączone fotografie obrazują stwierdzone uszkodzenia . W ocenie organów, stwierdzone - podczas przeprowadzonej w dniu 5 kwietnia 2019 r. kontroli drogowej usterki należało zakwalifikować jako niebezpieczne i sąd to stanowisko podziela. Z tym stanowiskiem organów nie zgodził się skarżący, który w toku postępowania, a następnie w skardze, konsekwentnie wskazywał, że wyłącznie biegły z dziedziny mechaniki i naprawy pojazdów może przesądzić i wydać miarodajną opinię o charakterze usterek, a konkretnie zakresie występującej korozji. W pierwszym rzędzie należy stwierdzić, że organ jednoznacznie w uzasadnieniu wskazał, że nie stwierdzono jedynie nadmiernej korozji ,ale występowanie jej na całej długości podwozia, nie w jednym miejscu, nie punktowo, ale także na poprzeczce w przedniej części pojazdu ,do której przymocowane były elementy pojazdu. Żądanie więc powołania biegłego mającego ocenić wytrzymałość poszczególnych części pojazdu jest bezzasadna, bowiem to nie poszczególne elementu pojazdu były objęte korozją, ale stwierdzono ją na całej długości podwozia. Rację ma organ twierdząc, że dla stwierdzenia wpływu uszkodzeń w takim rozmiarze na bezpieczeństwo uczestników ruchu drogowego nie są wymagane wiadomości specjalne związane z wytrzymałością elementów pojazdu. Także przesłuchanie świadków na powyższe okoliczności nie może być środkiem dowodowym służącym do stwierdzenia wpływu uszkodzeń na bezpieczeństwo w ruchu drogowym. Skoro usterki wskazane w lp.6.1.1a i 6.1.1 c załącznika do cyt.wyżej rozporządzenia zrównują pęknięcie lub odkształcenie podłużnic lub poprzeczek z nadmierną korozją m.in. tych elementów, to korozja na całości podwozia, obejmująca przecież także poprzecznice i poprzeczki musi być uznana za nadmierną. Zajęcie korozją na całej długości podwozia musi być uznane za nadmierne i to bez wiadomości specjalnych obejmujących wytrzymałość poszczególnych elementów podwozia. Ponadto ,co strona przeoczyła stwierdzono również pęknięcie dwóch poprzeczek w wyniku nadmiernej korozji właśnie , a nie tylko występowanie korozji. Wyraźnie też w tym akcie stwierdzono, że dla stwierdzenia tego rodzaju uszkodzeń wystarczy "kontrola organoleptyczna". W tym miejscu zauważenia wymaga, że prawidłowość ustaleń potwierdził także kierowca, który podpisał protokół kontroli bez wniesienia zastrzeżeń, nie ma więc potrzeby przysłuchania go ponownie w charakterze świadka. Protokół kontroli w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a. jest dokumentem urzędowym. Dokument ten sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Kierowca pełni podczas kontroli rolę jej przedstawiciela. Znajdujący się w aktach sprawy protokół kontroli korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzony jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Ustosunkowując się natomiast do zarzutów dotyczących naruszenia przez organy przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, tut. Sąd za celowe uznał wskazanie, że zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej stoi na straży praworządności i podejmuje kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.). W badanej sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszenia norm postępowania, wskazanych w skardze. W ocenie Sądu, postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W szczególności dokonano zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. prawidłowych czynności procesowych, służących dokonaniu koniecznych ustaleń faktycznych, w stopniu wystarczającym do niewadliwego rozpoznania sprawy. Podkreślenia wymaga, że organy zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy w sposób staranny i wnikliwy, w szczególności oparły się na treści protokołu kontroli drogowej, który jest dokumentem urzędowym, korzystający z wiarygodności zawartych w nim ustaleń i stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Ponadto nie można tracić z pola widzenia, że stronie zapewniono czynny udział w niniejszym postępowaniu. Zapewniono jej prawo do wypowiedzenia się i ustosunkowania, co do zebranych materiałów i dowodów oraz prawo zgłaszania żądań, co znajduje odzwierciedlenie w aktach sprawy. Tym samym organy wypełniły także zapisy wynikające z art. 10 K.p.a. W świetle całokształtu materiału zgromadzonego w sprawie, nie budzi wątpliwości, ocena organów, co do konieczności nałożenia kary pieniężnej. Dokonując analizy stanu faktycznego nie przekroczono granic swobodnej oceny dowodów. W ocenie Sądu, zaskarżone rozstrzygnięcia zostały wydane zgodnie z prawem. Uzasadnienie decyzji organu I i II instancji odpowiada wymogom art. 107 § 3 K.p.a. Decyzje obu organów sporządzone są w formie czytelnej i zawierają precyzyjne opisy ustalonych naruszeń, dokładną podstawę prawną i wyczerpujące uzasadnienie, umożliwiające stronie, odniesienie się do ustalonych naruszeń. Organy odniosły się także w uzasadnieniu do wniosku strony o przeprowadzenie dowodu z zaświadczenia przeprowadzonego badania technicznego pojazdu oraz historii badań technicznych , a sąd podziela konstatacje organu w tym zakresie. W konsekwencji, skoro zarzuty skargi nie mogły odnieść pożądanego przez stronę skarżącą skutku, a Sąd nie stwierdził w zaskarżonej decyzji, naruszeń przepisów postępowania ani przepisów prawa materialnego, należało oddalić skargę, na podstawie art. 151 P.p.s.a.